логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Свети Климент, архиепископ Охридски

Vovedenie.Presveta Глас четврти:

Со зборови си ги упатил народите во верата Божја; со делата си се издигнал, преблажени; кон божествен и блажен живот. Со чудеса си ги просветлил оние што пристапуваат верно кон тебе, со знаменија си ја осветлил темнината. Поради тоа го славиме твојот божествен спомен Клименте.  Повеќе...

 

3.angeli.so.truba

Скици за човекот

    До вчера, влегувањето во интимната дистанца на јавно место се сметаше за невоспитаност и беше непријатно. Кај другиот жив свет сè уште е така. За да се уверите, ставете го прстот на патот на некоја мравка. Кога ќе дојде блиску до вашиот прст, ќе застане. И ќе ве заобиколи. Таа нема технологија со која би пуштила макар и слика од вас во својот интимен простор. Ние имаме. Тоа не значи дека вредиме повеќе од мравките: тие уште знаат што е интима

Минатиот пат напишав дека иднината на универзитетите, доколку продолжи пандемијата на човековата хистерија од идните (можни) вируси, ќе биде во онлајн предавањата и испитите. И досега, преку различните форми на совршената виртуелна реалност што ги нуди дигиталната технологија, нè навикнуваа на ЕМИСИЈА НА СТВАРНОСТА: симулакрумите (слики повистинити од оригиналот) при рекламирањето на производите веќе направија да имаме ПОПРИВЛЕЧНО и ПОРЕАЛНО „скопско пиво“ на екранот, одошто во раката. Таа технолошки совршена емисија на реалноста нè подготвуваше, очигледно, за оваа свртница пред која сега се наоѓа човештвото – емисијата на ЖИВОТОТ. Сега допрва ќе живееме во свет без своја стварност: во емисија.

„Емисија“ на латински значи – испуштање, ослободување нешто во околниот ПРОСТОР. Просторот е, пак, медиум, посредник. Досегашна особина на животот беше да не ги забележуваме медиумите, односно да немаме свест за просторот, на истиот начин на кој никој од нас нема свест дека ја носи својата телесна тежина. Кога гледам ТВ-пренос од фудбалски натпревар, немам свест за тоа дека настанот се случува илјадници километри далеку, во друг простор, и дека во прашање е ЕМИСИЈА, а не настан „во живо“, иако така ми пишува во аголот на екранот. Тоа е сепак емисија, зашто приемот на сигналот доцни барем дел од секундата по однос на „оригиналниот настан“. Таа „слепеност“ на емитувачот, емитираното и приемникот, која досега ни даваше впечаток на „симултаност“ на далечниот настан и емитираната слика за него, филозофите ја викаат контингентност и тврдат дека е основна особина на она што го викаме „стварност“. Затоа и сликата за нас, досега, беше стварност.

Но зошто сега, кога држиме онлајн предавања, таа слепеност како да ја снемува, па студентите (и тие нас) сепак ги доживуваме како СЛИКИ, а не како ЛУЃЕ, кога брзината на емисијата е иста со онаа на сигналот на фудбалскиот пренос? Веројатно затоа што е засилено чувството за тоа дека ЕДНИОТ ИНТИМЕН простор (собата на студентот) неприродно влегува во ДРУГИОТ ИНТИМЕН простор (мојата соба). И обратно. Стадионот не е интимен, туку јавен простор, ама собите на студентите и професорите – се дел од интимата. Со тоа, се зацврстува чувството дека станува збор за ЕМИСИЈА, а не за МИСИЈА. Мисија, пак, значи – присуство со крв и месо, со тело: го знаеме тоа од изразот „дипломатска мисија“. Кога излегувам пред студентите во амфитеатар, јас сум во мисија; кога ме гледаат на екран, јас сум во емисија. Не знам дали од ист корен е и зборот „месија“, ама знам дека за да доживеете некого како месија, најдобро е да го слушнете и допрете во живо. Месии од емисии – тоа им останува на шарлатаните: параѕвездочатците, парапсихолозите, паралајфкоучите, кои (за добра ПАРА) на ТВ-програмите ве учат како да се избавите од маките. Во таа група сега се и професорите. Ама без добра пара.

Сè помалку ќе го допираме животот по коронавирусот: тоа е јасно. А Михаил Епштајн го дефинира човекот како хаптичко (тактилно) суштество, такво што допира и кое, според него, станало интелигентно само поради сетилото за допир. Ако е тоа така, следува период на атактилност, односно – расчовечување. На пример, на партиски митинг онлајн веќе не ќе можете да го допрете за рамо лидерот по одржаниот говор, ниту да го гушнете сопартиецот до вас. Неодамна, претседателот на Србија, Александар Вучиќ, во едно телевизиско студио, со илјада екрани по ѕидовите (како во некоја тајна лабораторија на НАСА), одржа таков митинг. И неможно е да не помислил (како и професорот на онлајн предавања): „Колку луѓе во МОЈАТА СОБА! Илјадници очи ме гледаат од ѕидовите: ГЛЕДАН сум!“ Тоа е убаво гориво за суетата на оној што говори, зашто кога говори на вистински митинг нема толку јасна свест за сите тие ОЧИ, за тие „синегдохи од луѓе“ што гледаат во него. Настрана што тие екрани асоцираат на електронски урни: мали е-гробници за секоја од тие личности што од онаа страна на емисијата му аплаудираат на својот СТУДИСКИ месија. Сатромодниот Исус, пак, работеше „на терен“.

Во секој случај, со овој нов начин на живот не само што ќе продолжи одамна започнатото медиумско бришење на границата меѓу ПРИВАТНОТО и ЈАВНОТО, меѓу спалната соба и плоштадот, меѓу мојот простор и просторот на општеството, туку ќе се случува и пенетрација на најприватниот во најприватниот простор. До неодамна нè ужасуваше само кога јавниот простор ќе продреше во приватниот: потсетувам на антологиската сцена од „Процес“ на Кафка. Обвинетиот Јозеф К. (кој и не знае за што е обвинет) добива покана за прво судско сослушување. Адресата што му е наведена воопшто не е јавна зграда (суд), туку приватен стан на судијата! Алузијата дека во тоталитаризмот „јавното е приватно“ и „приватното е јавно“ е целосно јасна: вратата од „судот“ му ја отвора жена што пере алишта во корито, а некои мрсулави деца се играат околу неа. Во тој простор судијата решава за судбината (казната) на Јозеф К.!
Е, тој Кафка, од модернист-експресионист, денес стана реалист, поголем од Толстој. И судиите веќе ќе можат да судат од дома, од дневната соба, „благодарение“ на вирусот и на дигиталните технологии. И професорите ќе предаваат, ќе испитуваат (ќе „сослушуваат“) и ќе судат (ќе оценуваат) од дома. И кај сите, особено кај професорот и кај студентот ќе постои чувството на угроза на приватниот простор. Веќе се чувствува тоа: откако почна карантинот, со колешките и колегите повеќепати во денот разменуваме важни информации за кризната состојба. Благодарение на дигиталните технологии, мојата катедра е во постојано заседание, и тоа во мојата дневна соба.

Колегите имаат симетричен впечаток дека состанокот е кај нив дома. Такви состаноци порано држевме на факултетот, и тоа во точно определено и ограничено време.
Таткото на проксемијата, психијатарот Едвард Хол, разликува интимна, лична, јавна и социјална дистанца меѓу двајца комуниканти. Кај луѓето, интимната дистанца е од 15 до 45 сантиметри, и во неа не се влегува без покана (освен ако не станува збор за физички напад или силување): таа е резервирана за највисока интимност. Таа интимна зона ја имаат и животните и не е препорачливо да се влегува во тој најперсонален простор („балон“), особено кај ѕверовите. Личната пак дистанца (резервирана за фамилијарни односи) се движи од 45 до 125 сантиметри, социјалната од 1,25 до околу 3,5 метри, а јавната над 3,5 метри. Предавањата досега спаѓаа во јавната дистанца: професорот стои на барем 3,5 метри од студентите. „Послободните“ професори, на вежби или при работа со помали групи, знаеја да седнат и меѓу студентите, но ја почитуваа барем социјалната дистанца (блискост не поголема од 1,5 метар). Сега, ќе испитувам онлајн во интимната зона, зашто носот ми е на растојание помало од 40 сантиметри од екранот, односно од „лицето“ на колешката. И нејзе ѝ е непријатно: ем влегла во мојата соба, ем „ми дише“ во носот, ко не дај боже да сме интимни. До вчера, влегувањето во интимната дистанца на јавно место се сметаше за невоспитаност и беше непријатно. Кај другиот жив свет сè уште е така. За да се уверите, ставете го прстот на патот на некоја мравка. Кога ќе дојде блиску до вашиот прст, ќе застане. И ќе ве заобиколи. Таа нема технологија со која би пуштила макар и слика од вас во својот интимен простор. Ние имаме. Тоа не значи дека вредиме повеќе од мравките: тие уште знаат што е интима.

П.С. Само што ја завршив колумнава, по социјалните мрежи се пронесе (засега непроверен) глас дека во Загреб, некој професор, од страв студентите да не читаат од некоја скрипта надвор од видното поле на камерата, побарал да полагаат усно со темен превез на очите. Какво понижување: како да го водат студентот на стрелање. И каква перверзија: знаеме што значи превез на очите во интимната дистанца од 15 сантиметри, од еротските филмови.

 Извор:

https://www.novamakedonija.com.mk/mislenja/kolumni/%d0%ba%d0%b0%d0%ba%d0%be-%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%b2-%d0%b8%d0%bd%d1%82%d0%b8%d0%bc%d0%bd%d0%b0-%d1%81%d0%be-%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%84%d0%b5%d1%81%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%bd%d0%b0-%d0%b8/

Друго:

 

 

9ти јуни 2020 год.

 

 

 

 

 

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Мај 10, 2020
3.angeli.so.truba

Емануел Рембер: Читањето е убава мрзеливост и вистински лек

-Чудно е тоа што изолацијата ја доживувам како миг во кој сè е замрзнато. Секако дека сè уште пишувам дневник. Но, во суштина малку пишувам. По неколку реченици на врвот од изолацијата. Ме обзема некое нерасположение. Оваа нова состојба ме води кон некоја…
Април 29, 2020
3.angeli.so.truba

„Ако има волја има и начин“ – Џорџ Бернард Шо

Бидете секогаш чисти. Бидејќи вие сте прозорот низ кој го гледате светот. Демократијата е процес кој ни гарантира дека никој нема да владее подобро од тоа што заслужуваме. Кога човек сака да убие тигар, тоа се нарекува спорт. Кога тигар сака да убие човек,…

Вангел Наумовски уметник кого Салвадор Дали го нарече „сликар од бајките“

Апр 06, 2020 Ликовна уметност 440
3.angeli.so.truba
Со името на охридскиот сликар Вангел Наумовски (22. 3. 1924, Охрид – 13. 6.2006, Охрид),…

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Јан 12, 2020 Друго од култура 939
Mudreci.pustina1
Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше…

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

Ное 24, 2019 Литература 1167
7.Vselenski.sobor
– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните…

Беседи

Митрополит Европски Пимен:„Од ближниот ни доаѓа и животот и смртта...“,Плаошник (09.08.2020)

Митрополит Европски Пимен:„Од ближниот ни доаѓа и животот и смртта...“,Плаошник (09.08.2020)

Ако го избереме животот треба да се трудиме да бидеме семилостиви кон сите и кон сé. Семилостиви како оној кој го носел тоа име, како светиот Пантелејмон. Човекот кој ги...

Митрополит Струмички Наум: Ниту популизам, ниту индиферентност; туку пастирска грижа (08.08.2020)

Митрополит Струмички Наум: Ниту популизам, ниту индиферентност; туку пастирска грижа (08.08.2020)

Тоа, секако, зависи и од односот на луѓето кон Него: прво, Неговите ученици се во однос на послушание кон Него – тие се отворени кон Него и подготвени да прифатат...

БEСEДА  за лажнитe учитeли

БEСEДА за лажнитe учитeли

Чoвeкoт на oвoј свeт e вo вoјна. Бoрбата e нeпрeстајна, а нeпријатeлитe сe мнoгубрoјни. Пoмeѓу најoпаснитe нeпријатeли спаѓаат лажнитe учитeли. Самo акo чoвeчкиoт ум e впeрeн вo Бoга, чoвeкoт ќe...

Митрополит Струмички Наум: Екстремно одрекување – екстремни дарови (01.08.2020)

Митрополит Струмички Наум: Екстремно одрекување – екстремни дарови (01.08.2020)

Спомнатите и ветени од Бог екстремни дарови, не се однесуваат толку на материјалното колку на духовното. Тоа се даровите на умно-срдечната молитва, на суштинско просветлување на умот, на расудување, на...

Митрополит Кумановско-осоговски д-р Григориј:Ние сме возљубени Божји созданија, кои имаат можност да создадат сопствен начин на постоење...“

Митрополит Кумановско-осоговски д-р Григориј:Ние сме возљубени Божји созданија, кои имаат можност да создадат сопствен начин на постоење...“

Епископскиот чин што денеска преку вас го примам, го разбирам како служење, што во себе ги обединува и најголемата чест и свеста за сопственaтa немоќ. Има ли поголема чест и...

Митрополит Струмички Наум: Бесчувствителност (25.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Бесчувствителност (25.07.2020)

Инаку, ако дозволиме прелеста да навлезе во нас, дали преку страстите на срцето (сластољубие и среброљубие) или преку страста на паднатиот ум (славољубие), таа потоа станува сеопфатна состојба која ги...

Викарен Епископ Јаков Стобиски:„Не плашете се да страдате...“

Викарен Епископ Јаков Стобиски:„Не плашете се да страдате...“

Се одрекуваме од Крстот Христов ако на прекорот враќаме со гнев и бунт, праведен или неправеден, без разлика. Се одрекуваат од Крстот Христов децата кои се непослушни кон родителите, оти...

БEСEДА  за спасeниe на душата какo крај на вeрата

БEСEДА за спасeниe на душата какo крај на вeрата

Никoј нe патува заради патoт туку заради нeкoј или заради нeштo, штo гo oчeкува на крајoт на тoј пат. Никoј нe гo фрла јажeтo вo вoдата вo кoја нeкoј сe...

Митрополит Струмички Наум: Прелест на умот и прелест на срцето (18.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Прелест на умот и прелест на срцето (18.07.2020)

Како што рековме, има лажна состојба (прелест) на умот, но има и прелест на срцето. Првата прелест настанува поради прифаќање и усвојување лажни мисли, а втората од прифаќање и усвојување...

« »