логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Голема и раширена заблуда е дека човекот се раѓа еднаш. Лингвистите и филозофите го знаат тоа: Петер Слотердајк тврдеше дека човек не се раѓа во гинеколошко-акушерската клиника, туку во јазикот. Човекот вистински е роден не откако ќе продише и проплаче, туку дури откако ќе проговори, односно кога ќе стане јазично суштество, анимал симболикум, некој што умее да дешифрира и да испраќа знаци. Проговорениот човек плива во јазикот како во фетална вода, како во мајчин утерус. Ако е плус поет, зборовите нема да ги чувствува како знаци, туку како дишење.

Но дали е само тоа? И дали е само толку? Речиси сите луѓе (со минимален процент објективна попреченост), порано или подоцна, стекнуваат способност за говор. Но дали тоа значи и дека сите треба да зборуваме? На простиот му паѓаат прости мисли на памет, и тие бараат прост говор; на острастениот му паѓаат острастени мисли на памет, и тие бараат острастен говор; на умниот му паѓаат умни мисли на памет, и тие бараат умен говор. Дали првите двајца треба да имаат еднаква можност да говорат колку и третиот? Го регулира ли тоа општеството, низ чии канали се слуша секаков тип дискурс: од острастен, преку вулгарен, шизоиден, измамнички, формален, тоталитарен, до дискурс на невротичари и психотичари?

Изгледа дека не го регулира. Секој има право да зборува и, што е уште полошо, од секое место за говорење, од собраниска говорница, преку министерска фотелја, до водителски пулт на ТВ. Да не говориме за социјалните мрежи, каде што има вистински бисери, ама има и општествена знаковна канализација. Така, се создава неподнослив џагор во општеството, што е идеална подлога за недоразбирања, а недоразбирањата редовно водат кон војни. Кога сите во толпа викаат, ти ќе кажеш нешто, ама на твојата реченица, според законот за контингетност, „ќе се накалеми“ реченицата на тој до тебе, па некој ќе помисли дека ти си го рекол тоа, а не тој. А за некои искази се оди, богами, и во затвор. Благодарам на такво раѓање, во толпа што вреска политички пароли, невротизира и параноизира. И не е некое раѓање тоа. Подобро е она во акушерската клиника. Таму барем сите еднакво плачат и уште не ја научиле умешноста за проституирање со зборовите, односно нивното сфаќање како монети што се разменуваат за банкноти, слава и углед во општеството. Зборовите се курви што им служат на курвите што се лактаат за да направат кариера во општеството, тврдеше Исидор Исо, таткото на летризмот, правец во поезијата што се обидуваше да го развласти зборот, да му го одземе значењето, и затоа создаваше сосема нови, непостојни зборови од гласовите.

Но не е потребно да се измислуваат сосема нови зборови за да се укине џагорот на веќе постојните. Најефикасен лек против џагорот е – молчењето. Тоа е ТРЕТОТО РАЃАЊЕ НА ЧОВЕКОТ: кога ќе научи да молчи. За жал, луѓето најпрвин учат да зборуваат, а дури потоа, и тоа само некои од нас, најпривилегираните – да молчат. Човек третпат се раѓа кога ќе научи да ја цени тишината, да молчи, а тоа значи – и да слуша. Да го слуша Другиот што говори, а не со свој говор да го „препокрива“ туѓиот, надвикувајќи се.

Дури и атеистите ќе се замислат над зборовите на свети Јован Лествичник по истово прашање, кој тврди дека многузборливоста е престол на суетата: „Многузборливоста е знак на незнаење, капија на озборувањето, раководител на навредливата шега, слуга на лагата, губење на смиреноста. Производ на многузборливоста е лагата“. А молчењето е „мајка на молитвата, ослободување од ропството, непријател на дрскоста, умножување на знаењето, неосетно напредување, скриено возвишување“.

Говор на омраза? Што е тоа, Европо и свету? Сега се сетивте, и тоа кај нас да го лоцирате и мерите? Пред 14 века Лествичник го напиша тоа – многузборливоста е „капија на озборувањето, раководител на навредливата шега“. Ама тој е од Сирија, Сирија е на исток, а исток за запад е интелектуален неглобализиран контејнер, иако и Исус (во кој еден дел од вас верува) е роден таму, а не во Лондон, Брисел или во Вашингтон (го парафразирам мудриот филозоф Ферид Мухиќ). Па, кога сите имаат право да зборуваат, нормално е дека и лудите и агресивните ќе зборуваат. Со што ќе го прекинете сега говорот на омразата, кога никој веќе не знае да молчи и одмолчи, кога се потегнува пиштол поради поглед што на потегнувачот на пиштолот не му се допаѓа? Пјер Бурдје во „Што значи да се говори“ покажа дека говорот (мора да) има институционална заснованост, за да се обезбеди општествен ред: попот е овластен да венчава, а не пилотот или учителот; учителот е овластен да пишува оценки, а не попот или пилотот; пилотот е овластен да пилотира и зборува со кулата, а не секој патник. Значи, молчете ако не сте институционално овластени да зборувате и „солите памет“. Инаку ќе зборувате за сè и сешто, ќе станете досаден за паметните и ќе почнат да ве избегнуваат како да сте луд, ама никој нема да ви го каже тоа. Молчете што повеќе. Кажете само кога навистина имате што да кажете.

Тешко дека денес има повеќе од еден на сто што е третпат роден. Да налеташ на таков – како да си добил на лото. А пак уште и ти да си таков и да се спријателиш со него – како да си добил на космички рулет. Жално, ама точно. Вежбајте молчење: брзо ќе сфатите дека всушност вежбате трпение. Само на злото не му молчете. На глупоста – не давајте ѝ ниту збор, оти ако проговорите, како слама во оган да фрлате. Толку.

 

Извор: Нова Македонија

5ти февруари 2019 лето Господово

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Април 08, 2019

Како може да им се помогне на оние кои размислуваат за самоубиство?

Според проценката на Светската Здравствена Организација во просек 1 милион луѓе умираат годишно како резултат на самоубиство. Во позадина на суицидалноста најчесто стои екстремна нелагодност, неиздржлива емоционална болка и неподносливо страдање на кое…
Март 28, 2019

Светските научници и НАСА тврдат дека Македонија ја крие тајната за бесплатна енергија!

Алшар е единственото наоѓалиште на талиум во светот. Tалиумот е цврст сив метал и е токсичен. Употребуван е во електронската индустрија и за изработка на стакло. Исто така е употребуван и во отров за глувци и инсектициди. Лорандит или талиумов арсеничен…

95 години од раѓањето на Вангел Наумовски – уметникот кој за Салвадор Дали беше „сликар од бајките“

Мар 24, 2019 Ликовна уметност 149
Со името на охридскиот сликар, кого Салвадор Дали воодушевено го нарече „сликар од…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународен поетски зборник во Италија

Мар 07, 2019 Литература 162
Поетското дело насловено Брзина на сонот (итал. Il ritmo di un sogno) од македонскиот…

Срамота е младите да знаат повеќе странски, отколку македонски јазик

Фев 22, 2019 Литература 237
Foto
Младите подобро ги познаваат странските јазици одошто македонскиот јазик. Со цел да си…

Беседи

„Лазаре, излези надвор“

„Лазаре, излези надвор“

Тие Негови зборови, пред сè, значат дека нема смрт за оние кои веруваат во Христа, зашто Христос подоцна на Марта ѝ вели: „Јас сум воскресението и животот; кој верува во...

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

БEСEДА за барањeтo на живиoт пoмeѓу мртвитe

Духoт нeпoмрачeн сo грeв глeда вo нeбoтo и нe глeда грoб; пoмрачeниoт дух сo грeв глeда вo грoбoт и нe гo глeда нeбoтo. Грeвoт и дoбрoдeтeлта управуваат сo духoвниoт вид...

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Митрополит Струмички Наум - Моќно превентивно или ризично куративно

Бог е совршен, и како совршен, сѐ што прави – прави совршено. Кога Бог го направи човекот, всушност, направи бог – иако не по природа. Направи човекобог, кој треба да...

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Жарко Ѓорѓиевски - Недела на преподобна Марија Египетска

Телесните слабости постојано не вовлекуваат во нешта кои се сосема спротивни од патот на духовното совршенство. Телесните искушенија можат да не насочат кон пороци и кон секакво зло, а единствен...

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Митрополит Струмички Наум: „Учителка“

Ајде повторно и оваа година – како во годините наназад, на Нејзиниот ден, да го обновиме нашиот подвиг – молитвеното правило „Богородице Дево...“ Оваа молитва, за нас раслабените, е последна...

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

БEСEДА за сeмoќта на збoрoт Бoжји

Нo пoстoи рeд и начин пoмeѓу тваритe, видлив и дoстапeн за нас луѓeтo, а пoстoи рeд и начин нeвидлив и нeдoстапeн. Спoрeд тoј нeвидлив и нeдoстапeн рeд и начин, кoј...

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Празникот Благовештение – првиот цвет на Пасхата

Ете она што дојде да нѐ повика, сега ни се јави: Бог надумно се соединува со луѓето; со гласот на Архангелот прелеста се изгонува, а Дева радост прима; небото слегува...

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Викарен Епископ Стобиски г. Јаков: Жртвена прегратка (31.03.2019)

Ако ги приклониме колената, а во срцето свое, во вистинскиот храм во кој Бог се вселува, не го поставиме Крстот, сме го промашиле суштинското значење на празникот, затоа што тоа...

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥ Недела Крстопоклона (III Недела на Великиот Пост) ✥ 31.03.2019

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥ Недела Крстопоклона (III Недела на Великиот Пост) ✥ 31.03.2019

Според својата слободна волја човекот паднал во грев, па затоа и според својата слободна волја треба да се лекува и на крајот излечи од гревот и смртта. Бог не ги...

« »