Поуки од Светите Отци

Плашејќи се од својата смрт и од тоа дека може да го загуби вечниот живот,

измачуван од совеста, тој прибегнува кон покајанието, -

кон овој посредник меѓу Бога и луѓето.

Страшната духовна змија нè учи како да ги победуваме со зборови оние,

кои сакаат да нè поправат.

Поради тоа гревот се умножува во нас и нема

во нас противник против себе.

А кога мојата душа ќе излегува
од телото, Ти дојди при мене,
милостива Владичице,
стивни го моето страдање,
олесни ги моите маки.

Смирението е сигурен водач; не му допушта на оној што го има да удри во гребените на немарот и да доживее бродолом. Напротив, како светлосен патоказ го води непогрешливо на сигурно пристаниште. Егоизмот е најголемото зло; тоа ни ги причинува сите наши падови, преку несмирени мисли.

 На една мала станица го чекавме возот. Забележав една стара селанка покрај шините. Лицето ѝ беше овенато од старост, но озарено со онаа чудесна и таинствена светлина што често се забележува на лицата на духовните луѓе. Ја прашав:– Кого чекаш, сестро?
– Кого Господ ќе ми го испрати, – одговори таа.

„Не дојдов да донесам мир, туку меч“

Зар ти, како човек вистинољубив и милостив,

да не го знаеш длабокото значење на овие зборови? Мислам дека го знаеш,

но само бараш потврда.

Пријателството на зла личност е полошо од непријател.

Лукав пријател е ненаситен 

Никогаш не е благодарен за стореното добро,

секогаш очекува повеќе.

Само ситните – мали души не можат, зашто не сакаат, да се нурнат во божествените длабочини на светот и таму да ја пронајдат неговата божествена логика, и идеја, и мисла, и смисла. Површински паразити, тие постојано остануваат на површината на светот, затоа и не можат надвор од прашината на светот.

Еден ден пред Божиќ, кога свети Наум ја беше завршил светата Литургија во манастирот и ги беше причестил монасите и народот, почувствувал дека му се приближува разделбата од овој свет. Гледајќи го монасите неговото бледо лице, од кое излегувала некоја блага светлина,

Бидејќи многумина меѓу незнабожците, кои слушнаа дека Бог телесно се родил, се потсмеваат и го порекнуваат тоа, со што само ги вознемируваат и збунуваат простодушните луѓе, потребно е да го подигнеме својот глас против нив, и да не дозволиме со заблудите на тие безумни луѓе

Кој сум јас па мене да ме прашуваш за една ваква голема тајна? „Зборувај кога имаш нешто подобро од молчењето“, вели свети Григориј Богослов. И иако мислам дека молчењето сега е подобро од секој збор, сепак од љубов кон тебе ќе ти го изложам она што смирено го мислам за прашањето.

Знам многу добро дека и сега многумина меѓу вас се препираат, и едни оспоруваат а други оправдуваат и секаде голема расправија поради овој ден се води. Тие што оспоруваат тврдат дека овој празник е новововеден и дури сега внесен, додека тие што оправдуваат велат дека е

Господ во Своето Свето евангелие не учи, дека сатаната кога ќе го најде човекот изметен и празен, кога ќе го најде срцето неплодно, тогаш зема со себеси уште седум други духови, полоши од себеси, и влегува и се вгнездува во него, правејќи ја на тој начин последната состојба на тој човек полоша од првата (сп. Лука 11, 25).

Монасите и монахињите примаат врз себе пост, труд, понижување, бдение, сиромаштво, послушание и сите други завети, само и единствено за да се удостојат за таа духовна средба со својот Господ. А на овој тесен пат душата се удостојува за таа средба тогаш кога ќе се ослободи, ќе се очисти и ќе се украси.

Седиш и разговараш со своите мисли, гледаш на сè во негативно светло и се мачиш себеси непотребно, поради што страдаш и со тело и со душа. Можеш да земаш лекови и да ја ублажиш болката, но ако не се ослободиш од тагата, стомакот повторно ќе те боли.

Зашто, откако се одлепиле од гнилото богатство на земјата, тие имале доволно време да ја обогатат својата душа во Бога. А за оние што го симнуваат самарот на богатството во истиот миг кога го симнуваат и самарот на телото, може да биде доцна за сè – и сè да биде изгубено.

         Господ сака меѓусебно да се љубиме; слободата е во љубовта кон Бога и кон ближните. Во тоа е нашата вистинска слобода и еднаквост. Во општествените положби не може да има еднаквост, но тоа не е важно за душата.