логоFacebookTwitterYouTubeeMail

НА СВЕТИКЛИМЕНТОВИОТ УНИВЕРЗИТЕТ


Академијата уште во 2004 година, со решение на Владата, за своја летна резиденција ја доби на користење куќата на Уранија. Сега најверојатно овој објект, еден од најрепрезентативните во Охрид, ќе се врати на Завод и Музеј Охрид


plaosnik.ubav.jpgМакедонската академија на науките и уметностите ќе добие летна резиденција на Плаошник, во рамките на возобновувањето на Светиклиментовиот универзитет.

Директорот на Управата за заштита на културното наследство, Паско Кузман вели дека така одлучил Одборот, кој ги избира проектите кои ќе бидат застапени во рамките на Светиклиментовиот универзитет, кој ќе биде готов до крајот на 2009 година.

Кузман додава дека МАНУ ќе има резиденција таму, исто како и Колумбија Универзити, со цел да му се даде поголемо значење на просторот.

МАНУ уште во 2004 година, со решение на Владата, за своја летна резиденција, ја доби на користење куќата на Уранија. Сега најверојатно, овој објект, еден од најрепрезентативните во Охрид ќе се врати на користење на Завод и Музеј Охрид.

Директорот на Завод и Музеј Охрид, Јордан Трца вели дека Академијата plaosnik.ubav1.jpgвеќе три пати одбивала да го преземе објектот кој поради архитектонските нарушувања и фактот дека куќата може да се урне и дека е потребна итна санација.

Пред една година со средства на Министерството за култура делумно беше санирана фасадата на куќата, бидејќи по пороен дожд еден дел од куќата беше урнат.

-Куќата на Уранија треба статички да се зајакне. Во иднина би било добро во куќата да биде поставена етнолошка поставка со покуќнина типична за Охрид од 19 век. Ваква поставка не само што бараат домашните туристи, туку и странците кои во Охрид ги има во текот на целата година, вели Трца.

Во моментов еден кат од куќата на Уранија е посебно уреден и таму се снима филмот посветен на Кемал Ататурк.

Анита ЈОВАНОСКА


Скопје, 2 ноември (МИА) - Во периодот од 18 до 20 век пред нашата ера постоел народ со извонредно познавање на Сонцето и Месечината кој ја познавал тајната на затемнувањето на овие небесни тела. Овој народ создавал лунарен календар и го организирал своето живеење според него, ова го потврдуваат четирите посебни маркери за набљудување на почетниот циклус на затемнување на Сонцето и Месечината кои се откриени на опсерваторијата во Кокино стара повеќе од 35 века, изјави денеска Ѓоре Ценев, раководител на археоастрономските истражувања на опсерваторијата.

- Археоастрономската анализа резултираше со две значајни откритија кои, всушност, го дефинираат лунарниот календар од Кокино, а помагаат и во мерење на лунарните месеци во должина од 29 и 30 дена, рече Ценев,на денешната прес-конференција. 

Според него, циклусот затемнувања се повторува по извесно време, а тој период е познат како Сарос и има должина од 18 години 11 дена и 8 часа. Во Сарос има вкупно 70 затемнувања. Пресметано е дека по три сароси, односно на период од 54 години и 34 дена ќе се следат затемнувањата на Месечината од истото место и во исто време. Тие не го знаеле циклусот Сарос, но имале совршено познавање на тригодишниот циклус, објасни Ценев. 

Најстариот откриен маркер на Кокино е од 1917 година пред наша ера. Маркерите се на растојание од 54 години и 34 дена и другите се од 1863 година, 1809 година и 1755 година пред нашата ера, објасни раководителот на археиастрономските истражувања, кој посочи дека по 1700-та, односно меѓу 15 и 17 век п.н.е. не постојат маркери, што би значело дека нешто се случило тогаш. Мистерија е дали тој  народ  исчезнал или го сменил култот.

- Народот од дамнина верува дека постојат три света нашиот, горниот и долниот свет, но овие народи кои опстојувале пред 4000 години живееле во единство со светот. Има голема разлика со тоа каков однос имале тие луѓе со вселената. Но, треба да се посочи дека тие имале огромна власт со тоа што ги предвидувале затемнувањата. Луѓето отсекогаш затемнувањето го поврзувале со магиски и лоши сили па затоа и се плашеле од тоа, истакна Ценев.

Во 2001 година архелогот Јовица Станковски од Народниот Музеј во Куманово  во близината на селото Кокино откри големо наоѓалиште на керамика од бронзениот период. Локалитетот зафаќа површина од околу 5000 м2 скалесто поставен на две платформи веднаш под планинскиот врв Татиќев Камен со надморска висина од 1013 метри.

На денешната средба со новинарите, одговорните од Планетариумот МКЦ апелираа уште еднаш дека локалитетот Кокино мора да биде заштитен, дека тој е од непроценливо богатство и дека се уште во Македонија нема туристичка понуда за овој локалитет. Тие во моментов работат со средства од американската влада,  во износ од 23 илјади долари. Од релевантните институции во земјата се бара заштита на локалитетот за кој интерес има и од УНЕСКО.  фп/хс/8:23

 

 

 

Висока цивилизација од 1917 пр.н.е. го следела затемнувањето

kokino1.jpg

КАТЕРИНА БОГОЕВА (Утрински Весник)

Мегалитската опсерваторија „Кокино“ содржи и посебни маркери и место за набљудување на циклусите на затемнување на Сонцето и Месечината. Затемнувањето на сонцето е честа појава, но поретко се гледа, додека пак на Месечината поретко се случува, но можат да го видат сите луѓе“ - ги воведе новинарите вчера во уште едно откритие на вредниот локалитет, раководителот на археоастрономските истражувања на древната опсерваторија Ѓоре Ценев.

Според добиените годишни сознанија, освен четирите маркери откриено е и посебно место за стоење, од каде што посочи Ценев, некој пред 4.000 години стоел и го следел затемнувањето

„Маркерите се совршено прецизно направени, од нив почетокот на затемнувањето може да се следи на секоја 54 година и 34 дена. Првиот маркер потекнува од 1917 пред.н.ера, по што се направени и другите, а нивното постоење не може да биде случајност. Во текот на целиот 20 век пред. н ера, тука живеел народ, население со извонредно познавање на циклусите на Сонцето и Месечината кое ја следело нивната промена и изработувале лунарен календар што им помагал да го организираат животот. На „Кокино“ некаде до 18 век пр.н.е. постоела развиена култура, а населението ги имало сите одлики на вистинска цивилизација. Но, информациите за постоењето на маркерите, не е можно да се пренесувале само усно, мора некаде да постојат и пишани докази што се' уште не се откриени. Тие мора да биле некаде забележани“, смета Ценев, кој добиените годинешни резултати (откриените маркери, сознанијата за мерење и на лунарните месеци), како и собраните податоци за верувањата на населението во земјава од областа на етноастрономијата, ги пренел во текот на октомври и меѓу стручните кругови на одржаната Меѓународна астрономска конференција во Белград.

Меѓутоа, иако информациите за „Кокино“ се шират се повеќе во светот, иако доказите во камен го потврдуваат некогашното присуство на висока цивилизација, чии траги потоа се губат, тие како вредност соодветно не се чуваат.

Ѓоре Ценев и вчера посочи на неопходноста од сеуште неорганизираната заштита на локалитетот, на фактот дека не постои чуварска служба, дека иако постојат обучени водичи, луѓето не ја бараат нивната помош и сами го посетуваат локалитетот. „Не постои вистинска туристичка понуда на „Кокино“, во околината нема ниту вода ако некој би сакал да се напие. Вредностите во камен не се заштитени, луѓето ги допираат и може да ги оштетат. Бараме да се покрене законска процедура за заштита на локалитетот како културен предел. Две години наназад, поднесуваме барање до Управата за заштита на културното наследство, локалитетот да се стави на листа за привремена заштита, но сеуште ништо“ - вели тој и потенцира дека неодамна и УНЕСКО побарал „Кокино“ да се најде на таква листа на објекти кои треба да се третираат како заштитено културно наследство.

Информациите за мегалитската опсерваторија „Кокино“ од неодамна се достапни и на веб-страницата www.kokino.org.mk
 


Археоастролошките истражувања на Кокино, според некои најнови податоци и наодите за лунарното помрачување, доведоа до заклучок дека ваквото набљудување културно и цивилизациски е старо веќе 4000 години. Имено, според најновите маркери, Месечевото помрачување циклусно се одвивало на 54 години и 34 денови, а првото е забележано во 1917 година пне, а со следење на помрачувањето во следните речиси 2,5 века, последниот маркер е одбележан во 1755 година п.н.е.

Ова, според Ѓоре Цанев, научен раководител на проектот, покажува дека постоела култура на луѓе кои ги набљудувале сончевите и лунарни помрачувања, според кои е организиран животот речиси на цивилизациско ниво. Цанев изнесе интересен податок дека сончевите помрачувања се многу почести од месечевите, иако за нас се почесто видливи овие вторите.

Овие најнови сознанија се овозможени со средства од амбасадата на САД во Македоја кои, на име на истражувања во Кокино, одобриле гранд од 27.000 долари, а нашата Влада одобрила само 100.000 денари.

(Б.Г.)
„ВЕЧЕР“

ЗА ПРОМОЦИЈА НА СРЕДНОВЕКОВЕН ПРИЛЕП

 


angelot-od-mariovo.jpgВо издание на центарот за визуелна уметност "Визант", се отпечатени осум од планираните 24 арт картички за промоција на културното наследство на средновековен Прилеп. "За почеток требаше да се дојде до неколку тешко пристапни места низ Мариово, далеку од цивилизацијата, па постепено да се истражува. Посебен аспект ставивме врз византискиот средновековен фреско-живопис, црвата Св.Никола - Мариово, низ Зрзе и "Св. Никола" во Варош", вели уметникот Златко Крстевски, чија иницијатива е проектот. Тој е автор и на фотографиите и дизајнот на картичките за промоција на средновековен Прилеп.

Тој открива и дека картичките ќе бидат промовирани и во "Галерија 21 век" во Москва - Русија, во рамките на меѓународен уметнички фестивал. Активностите на Визант, меѓу кои и избор на повеќе македонски стрипови, се наоѓаат на www.vizant.org.mk.

(Де.Т.)
  Извор:Вечер



Мислења

АГИМ ЈОНУЗ

Владата да воведе систем на ваучери за потрошена струја кои нема да бидат преносливи


Случка од секојдневјето: Јас не сум ги измислил народните поговорки, како што сум слушал, така сум помнел. Во контекст на тие поговорки, дозволете ми да цитирам еден полупијан господин во супермаркет, критикувајќи го тоа што го направи Владата со „Хач“ и ТЕЦ „Неготино“, велејќи: а бе, кој со деца заспива, се буди помочан! Што му значеше тоа господ да ме убие ако знам, ама ми остана онака во уво, а не знам ни зошто го цитирам! Нејсе. Јавно ги молам тие што ќе се најдат навредени да простат, па човекот беше пијан, а јас треба да напишам колумна, нели!

Во кафеана, на автобуска станица, во самопослуга, пред бандерата во маало, обично постои една дисциплина која се вика - глас на народот. Некој тоа стручно го нарекол VOX POPULI. Таму обично се искажуваат такви бисери, кои доколку би се документирале, стопроцентно сум сигурен дека би се издвоиле нешта кои не може да ги стокми ниту една влада. Тука паѓаат критики, идеи, соломонски решенија, тука минуваат и студенти, и клошари, и баби, па и универзитетски професори. Еден од нив ме пресретна и праша: како стои работата со нас социјалните случаи? Ќе ни гаснете ли светилка дома вие од ЕВН? Јас се насмеав на шега одговарајќи му да оди и да праша некој од владата, зошто ЕВН ниту ги произвела тие социјални случаи, ниту пак е социјално заштитна установа во која секој што нема пари за струја ќе дојде и ќе плаче пред вратата на ЕСМ-ЕВН. Му одговорив дека единствено што треба е да не губи верба во бога, а се' друго е релативно! Но, дали! ( чест кон бога). Тој сосед ме натера да размислам, па јас му се доближив повторно и му реков: соседу, да те информирам и потсетам дека ЕВН доаѓа од колепката на културата на Европа, од Виена! Доаѓа од земја која е и де факто и де јуре – социјална држава во која не дека нема проблеми како кај нас, ама таму работите се решаваат на цивилизиран начин. Тој ми вели: а кај нас ќе употребуваат систем како на Мадагаскар?

Јас му одговорив низ смеа, ама многу сериозно, а богами и аргументирано: соседу, ЕВН точно знае како треба да функционираат нештата, ама знае како да функционираат во држава во која се знае ред и која функционира здраво врз принципите на пазарната економија втемелена врз квалитетна демократија. Која е логиката и смелоста некој да го обвинува ЕВН за нешто што треба да води сметка државата? Ако се употреби здравата логика, ако се водиме де јуре по принципите на пазарната економија, ако се земе предвид дека ЕВН е приватна компанија, верувај дека ЕВН е дури и претолерантна компанија што се однесува до секој граѓанин. Верувај ми дека уште на почетоците кога дојдоа во Македонија, Австријците беа свесни дека ова е земја во која има и сиромашни, дека има дел од популацијата која е во социјална кал од која не може да излезе. Водена од искуството на цивилизираниот свет во кој оваа проблематика е решена, како модел кој не остава никого на милост и немилост, понуди и решенија, ама кому, кому!? Уште на самиот почеток, за да се решат итните социјални проблеми со најсиромашните случаи во државата, ЕВН и' предложи на Владата да воведе државна помош за основно снабдување со електрична енергија во форма на систем на ваучери и тоа такви кои ќе важат само за потрошена струја на лицата на кои ќе им бидат издадени и нема да бидат преносливи. Да бидат издавани од релевантни владини институции кои точно се најдиректно одговорни за социјалниот амбис. Оди пред владините порти за ова прашање, соседу, ЕВН раат си спие и со мирна совест, сакал ти да веруваш или не! Таа компанија не е на татко ми, па јас да ја бранам, ама најодговорно тврдам нешто што е вистина. Иако секако ми е жал, бог ми е сведок! Соседот немаше контрааргументи.

POST SCRIPTUM CUM LACRIMA

(За Тоше)

Тоше Проески, мој пријателе... Тоше да се биде војвода, зар пушка ќе да е потребна? Да се биде ангел, зар крилја бели ќе да се потребни? Да се биде херој, зар војна ќе да ни треба? Да се биде човечиште, зарем става ќе треба? НЕ!

Тоше, другарче... За се' е потребна една мала, а толку огромна имагинарна грутка во човечкото тело која е тука, зад градите, а ја викаат - ДУША! Пред таа грутка што се носи во градите - и војводи и ангели и душмани и овие и оние светови - замолчуваат. Се присетувам во основното училиште како мали имавме едно четиво кое се викаше Срцето на Данко. Тоа беше нешто како божем некој јунак среде темница низ шумата, а за да ги поведе другите, го извадил од градите своето срце и го подигнал високо. Тоа засветело, а сите други прогледале. Ќе покаже ли времето дека сите оние кои те знаеја, доаѓаа на концерти - прогледале. Ако не, ако! Бог има! Ти не еднаш го потенцираше тоа. Како што велиш во песната „Цреша“, само еден ќе суди!

Тоше другарче... На просторот на проклетијава наречена Балкан, се родиле и оставиле белег многу души. Арно ама, многу малку од нив оставиле - порака! Порака не помалку јака од оние во светите книги со кои, впрочем, на најсимбиотичен начин е вточена и споена твојата порака. Песните не се најважни во она што го остави зад себе! Оставиле и други славеи балкански! За мене е поважно што зад себе остави излечени деца, нахранети усти, удомени скитници, насмеани обравчиња на сираци... Остави аманети и залог за изградба на училишта, домови, болници... Твојата песна и глас беа само оружје! Како пушката на војводата, сабјата на султанот, твојата песна беше крилјата на белиот ангел, а ставата на големата човечност подадената рака на сиромавиот, гладниот, болниот... Нека ми простат за мелодраматичниот призвук на моето обраќање, но нека ми простат и тоа што ќе го проколнам секој оној што не разбра дека само љубовта, подадената рака, милосрдието и широко отворената душа се универзалниот простор во кој има место за сите. Не е важно ни како се викаш, ни која вера си, која нација, само, дали си човек! Тоше Проески, мој пријателе... Нека ти гали душа галактичката светлина на Млечниот Пат додека патуваш низ вечноста... („IMAGINE“, Џон Ленон).

(Авторот е аналитичар/колумнист)

Оваа е-адреса е заштитена од спамботови. Треба да ви е овозможено JavaScript за да ја видите.

Семинар за реставрација на мозаиците на Стоби

 


Мозаик до бедемот на Форумот

На археолошкиот локалитет Стоби започна да се одвива втората фаза од систематските истражувања на објектот Римски форум, што ги изведува Музејот на Македонија, под раководство на директорот на проектот Мила Шурбаноска. Истражувањата кои се реализираат во соработка со италијанската невладина организација ЧИСС од Палермо, со финансиска поддршка на италијанското Министерство за надворешни работи ќе траат до средината на декември, а во нив е предвидено и одржување на семинар за студенти за реставрација на мозаици во траење од 21 ден.

„На почетокот истражувањата се насочени кон западниот дел од објектот каде сеуште има недефинирани партии. По ослободување на внатрешниот од слој со шут, ќе се продолжи со истражувања и на надворешниот дел од објектот за да се открие надворешната фасада на Форумот“ - посочуваат Шурбановска и заменик - раководителот на истражувањата, Антонио Јакимовски.

Деновиве во тек се и подготовките за одржување на семинарот за реставрација и конзервација на мозаици и декоративна пластика пронајдени на Формот, каде ќе учествуваат студенти од Палестина, Италија и Македонија Семинарот ќе го водат експерти од истите земји: меѓународниот консултант на проектот Осама Хамдан и Карла Бенели - соработници на ЧИСС како и Драган Верговски од Националниот конзерваторски центар. Предавачи на предвидените теоретски и практични содржини на семинарот ќе бидат професори и стручни лица од Институтот за археологија во Скопје, Музејот на Македонија и Националниот конзерваторски центар. (К.Б)

Утрински весник

Посети: {moshits}  

ВОВЕД

 molitva.otec.jpgСекоја нација, секој народ има своевиден карактер, духовен тип кој е специфичен и го разликува од останатите. Оваa општа констатација секако важи и за рускиот народ. Но обидот да се лоцира таа уникатност на рускиот духовен тип се соочува со потешкотија заради самата негова природа. Русија како да одбегнува да биде дефинирана. Рускиот менталитет одбегнува да биде одреден, да биде ставен во граници. Или поточно, токму во тоа се состои неговата специфичност - во таа дијалектика која бега на секоја дефиниција. Рускиот дух е сиот противречен, дијалектичен. Во руската мисла вријат противречностите, кои час се надминуваат и укинуваат во некоја повисока синтеза, час повторно во самата таа синтеза, повторно зоврива нова противречност...и сé така до недоглед.

Во секој случај, ова го чини рускиот народ, народ на трагедијата. Затоа Берџаев ќе рече дека по многу што е сличен на еврејскиот.  Неговата судбина навистина е трагична, но тие тоа го прифаќаат како судбина, како Божја промисла за нивната историска улога. И тоа го живеат исто така противречно - го промислуваат достоинствено, но и го доживуваат трагично. “Рускиот народ е – вели Берџаев – „повеќе од сé, народ на крајности. Може да нé восхити и разочара, од него секогаш можеме да се надеваме на неочекуваното. Тој е повеќе од било кој народ во состојба да разбуди голема љубов, но и голема омраза“.  Во една реченица би можело да се каже – рускиот народ е  растргнат од противречности и копнее по синтеза. Но во оној момент кога ќе ја досегне - што заради апокалиптичноста (што е уште една руска црта), што заради нужноста на дијалектичкиот закон – таа синтеза повторно се разјадува и распаѓа. И повторно нов копнеж, нова желба за еднинство. Чиста дијалектика. Рускиот народ е заробеник на дијалектиката. A eдинството или поточно „сеединството“ е вечниот рускиот немир. Но што да се прави – amor fati.

Во својата статија Специфичне одлике руске философије, авторот, Борис Петриђ, вели: „Кога ќе се каже Русија, веќе многу се кажало“.  Но може и да се каже – ништо не се кажало. Оти тој “народ на крајности“, народ на тези и антитези, тој народ одбива да биде разбран и одреден. Дури и од самиот себе си. Тоа подолу во штотуку споменатиот текст Б. Петриђ, го потврдува со зборовите: „Што е Русија? Тоа долго не го знаеле ниту самите Руси, чија бурна историја доволно говори за ова тврдење“.  Руската историја навистина е бурна и полна со пресврти. Тоа во секој случај има голема улога во детерминирањето на менталитетот и духовниот тип на овој народ. Затоа, би било соодведно за нашиот преглед накратко да ги проследиме тие историски околности низ кои се профилирала руската мисла.

 

ИСТОРИЈА

1. ОПШТИ ИСТОРИСКИ ОКОЛНОСТИ

Историјата познава многу примери, кога еден единствен настан (во моментот на неговото случување можеби и не толку забележителен), ќе го промени засекогаш, како текот на историјата, така и животите на обичните луѓе. Таков е случајот и со Русија во X-от век.  Покрстувањето и воопшто влијанието од Византија што ќе го претрпи Русија ќе ја обележи засекогаш нејзината судбина. „Русија го прима христијанството од Византија, а не од Рим. По расцепот на црквите во XI в. таа станува прилично изолирана од западните христијански земји и не подлегнала на културното влијание на католицизмот“.

Византија во X век под владение на легитимниот цар Василиј II е во незавидна ситуација. Варда Фока ја држи скоро цела Мала Азија и претендира на престолот. Цариград е во опасност. Преспа (а подоцна Охрид) е престолнина на ново царство кое се раѓа под Самуил. Царот Василиј II, свесен за својата позиција се свртува да бара помош од киевскиот кнез Владимир. Овој, пролетта 988 година испраќа над 6000 војници кои ги дотолчуваат побунениците на чело со Варда Фока. Како награда византискиот цар му ја ветува на рускиот кнез сестра му Ана, но под услов тој и неговиот народ да се покрстат. Кнезот Владимир го прифаќа условот, затоа што „честа која со тоа му се укажала на киевскиот кнез била единствена. Ниту една византиска принцеза, `во пурпур родена`, дотогаш не била мажена за странски владетел...Прв пат на руски владетел му е понудено да стапи во роднински врски со легитимна царска династија.“  Ана станува негова жена, а цела Русија христијанска. Ова е почеток на една нова ера во Русија. Примањето на христијанството од Исток ќе значи и постепено дистанцирање од Запад. Уметноста, архитектурата, културата воопшто, ќе биде во византиски дух. Русија стапува во „крвна врска“ со Византија.

Киевска Русија го започнува својот развој во насока на византиската култура. Кнезот Јарослав Мудар (1019-1054), како учен човек, го стимулирал овој развој. Ги собрал учените, направил библиотека и поттикнал преводи на византиски религиозни списи. Овој период на киевска Русија почнува да заоѓа со смртта на овој цар и наездата на Монголите и Татарите од исток, кои конечно во 1240 го опустошуваат Киев. Тие ја владеат Русија се до 1480 година. Овој период на владеење на монголите е уште еден значаен момент во руската историја. Со покрстувањето Русија се изолира од западна Европа, со монголското владеење таа поприма дополнително некој азиски карактер, кој уште повеќе ги прави „неевропјани“.  Од друга страна пак, руската црква во овој период јакне, што ќе придонесе религиозноста засекогаш да се вкорени во руската мисла. Русија никогаш нема да се ослободи од оваа подвоеност помеѓу Европа и Азија. Русија станува посебна, засекогаш подвоена, еден голем Исток – Запад.

Во т.н. Московска Русија, ќе започне отварањето на Русија кон запад. Од Иван IV Грозни (1547-1584), а со Петар Велики (1672-1725) особено, Русија конечно целосно ќе се отвори кон западните влијанија. За време на Петрова Русија (како што историчарите уште го нарекуваат овој период и го изделуваат како посебен во руската историја), Русија е tabula rasa, отворена за сé што е западно. Петар Велики просто е обземен од Западот и неговиот технолошки напредок, кој сака да го примени и во неговата земја. Многу млади пратил на школување на Запад, го описменувал  населението, отварал школи, печател книги и ги издал првите руски весници. Тој прокламирал апсолутна секуларизација и ја негирал црковната независност. Го укинува владеењето на патријархот и го заменува со Свет синод со кој управува световно лице. Петар Велики станува апсолутен автократ.

Во овој период од Запад ќе дојде и една нова појава во Русија, која ќе биде прифатена со воодушевување – масонството. Берџаев  и Флоровски  ова го толкуваат како реакција на опаѓањето на духовноста. И навистина, за рускиот народ Црквата отсекогаш била фактор на обединување, а религиозноста битна компонента во животите и на обичните луѓе. Така, во овој период со маргинализирањето на Црквата и нејзината улога, масонството претставува еден вид духовно будење на интелектуалната елита, иницирано од духовното угнетување на Петар Велики. Може да се каже дека руската мисла била придвижена од овие масонски учења донесени од Запад. Философската мисла почнала да се раѓа под инспирација на масонеријата. Новиков, Шварц, Лопухин, Гамалеј, се тогашните масони кои го будат философскиот немир кај руските интелектуалци. Еден од тие што ќе ги зафати тој философски немир е и Григориј С. Сковород (1722-1794) кој иако не е масон, близок е со тогашните масони и нивната философија. За него мое да се каже дека е првиот руски мислител. Дека опаѓањето на духовноста силно се чувствувал во петровата епоха и дека тоа предизвикало реакција во руската мисла, говори и философијата на овој, прв руски мислител. Имено, тој се спротивставувал на просветителскиот дух и бил вистински религиозен мислител. Библијата ја толкувал симболички и проповедал некој тип на виша, универзална религија. Така, религиозноста, како типична карактеристика на руската мисла, уште на самиот почеток од нејзиниот развој, ќе го најде своето место во името на Г. Сковород.

Духот на петровите реформи ќе продолжи да живее и по неговата смрт. Неговата ќерка Елисавета (1741-1762), ќе продолжи по стапките на татка си. Во овој период цвета сликарството, вајарството и архитектурата, под западно влијание. Во 1755 е основан и Московскиот универзитет, кој и денес го носи името на неговиот основач, тогаш многу почитуваниот научник, Михаил Ломоносов (1711-1765).

Овој реформски и прозападен курс на Русија својот зенит ќе го достигне во времето на Катарина II Велика (1762-1796). Оваа контроверзна и енергична жена била воодушевена од просветителските идеи и лично се декларирала како ученик на Волтер. Во препораките кои таа лично ñ ги дала на комисијата за реформирање на законите, се повикува на политичките теории на Монтескје. Ги познавала и ги почитувала и идеите на Џереми Бентам. На нејзино инсистирање двајца руски студенти се испратени да студираат кај Адам Смит.   За време на нејзиното владеење, благородничките слоеви ги прифатиле просветителските идеи на Волтер, Русо, Халвециус, Дидро.

Но новите идеи што ги промовирала царицата ќе се свртат против нејзе самата. Интелегенцијата задоена со просветителските идеи ќе бара промени и во сопствената земја по теркот на западните идеи. „Таткото на руската интелигенција“ , А.Н. Радишчев (1749-1802) во својата книга Патување од Петроград до Москва, го напаѓа деспотското владеење, како и кметството. „Либералната“царица го препознава авторот кој заработува прогонство во Сибир.

Но првите плодови од нејзиниот просветителски дух, неколку децении подоцна, вистински ќе ги почувствува наследникот Николај I со побуната на декабристите во декември 1825 год. Тоа биле образовани  интелектуалци од високите слоеви, кои барале промени и посакувале држава со закони во просветителски дух и се противеле на автократијата.

Во секој случај,  по владеењето на Петар Велики, Русија повеќе не е иста. Во почетокот на деветнаесетиот век најдобро ќе се почувствува тоа. Еден од тогашните руските мислители, А. Херцен, внесувањето на Русија во цивилизациските токови на западот, што ќе го направи Петар Велики, ќе го спореди со „силен клин кој Русија не го издржа, па се распукна на два дела“.  Но тоа распукнување воедно ќе значи и почеток на потрагата по авентична руска мисла.

(продолжува)

 

 


Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Октомври 23, 2020
3.angeli.so.truba

Галебот Џонатан Ливингстон- Ричард Бах

После еден месец од враќањето се случува преседан. Еден галеб од Јатото бара да учи да лета. Така, Теренс Ловел станува осмиот ученик на Џонатан. А наредната ноќ им се придружува и Кирк Мејнард, галебот со дефектно лево крило, кој во крик и бодрен од Џонатан…
Октомври 21, 2020
TVITer8

По патот на Македонската историjа

„Ние за Гоце“, авторот Стефанов пишува дека „Гоце Делчев беше самостоен и назависен во борбата; не бараше туѓа поткрепа, не допушташе туѓо мешање од кое толку многу страда и губи македонското ослободително движење, искористувано за туѓи цели и задачи“.За…

“Богородичен Покров“ со филмови кои ја збогатуваат душата и носат силни пораки

Сеп 22, 2020 Филм, Театар 255
3.angeli.so.truba
“2020 година ќе се памети по неочекуваните предизвици и искушенија со кои мораше да се…

Информација за победниците на конкурсите за млад и зрел уметник

Авг 27, 2020 Ликовна уметност 250
TVITer21
Процесот на селекција се одвиваше по принцип на оценување на предложените апликации од…

Емануел Рембер: Читањето е убава мрзеливост и вистински лек

Мај 10, 2020 Интервју 783
3.angeli.so.truba
-Чудно е тоа што изолацијата ја доживувам како миг во кој сè е замрзнато. Секако дека сè…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Како одат работите... (22.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како одат работите... (22.11.2020)

Носењето на негативен заклучок многу лесно се надоврзува на трите посебно опасни илузии што ги имаат прифатено „христијаните“, во текот на својата историја, кои ги одделуваат од Вистината Христос, од...

Митрополит Струмички Наум: Ангелите се светлина (пример) за монасите; монасите се светлина (пример) за луѓето...“

Митрополит Струмички Наум: Ангелите се светлина (пример) за монасите; монасите се светлина (пример) за луѓето...“

Кога говориме за фанатизмот, отсекогаш ме воодушевувал примерот на светиот архангел Михаил. Некогаш, во кризниот момент на општото отпаѓање на ангелите, излажани од дотогаш најсветлиот и најбли- скиот ангел до...

БEСEДА за вoздигнувањe на чoвeкoт прeку вoскрeснатиoт Христoс

БEСEДА за вoздигнувањe на чoвeкoт прeку вoскрeснатиoт Христoс

Eвe ја висината дo кoја Бoг гo вoзвишил чoвeчкoтo битиe! Бидeјќи oвдe нe станува збoр за бoжeствeната прирoда Христoва, туку за чoвeчката, нe сe збoрува за вeчнoтo Слoвo Бoжјo, туку...

Митрополит Струмички Наум: Што е разликата помеѓу опсесија, илузија, прелест и помисла?(15.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Што е разликата помеѓу опсесија, илузија, прелест и помисла?(15.11.2020)

За разлика од демонските, мислите што ни доаѓаат од Божјата страна се суптилни, смирени, срамежливи, не сакаат да ја нарушат нашата слобода, а ни носат, главно, смиреност, покајание и плач....

Митрополит Струмички Наум: Со кого може да се разговара и за што (08.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Со кого може да се разговара и за што (08.11.2020)

 Тоа што е очигледно, за секој нормален, е дека, во овој период, против Македонската Православна Црква – Охридска Архиепископија се води специјална војна чија цел е растурање на нејзиното единство....

БEСEДА за срцeтo пoдгoтвeнo за Бoга

БEСEДА за срцeтo пoдгoтвeнo за Бoга

Пoдгoтвeнo e срцeтo мoe, Бoжe, спрeмнo e срцeтo мoe (Пс. 56:7). Блазe му на oнoј, браќа, кoјштo мoжe така да Му рeчe на свoјoт Гoспoд! Блазe му на oнoј чиe...

Митрополит Струмички Наум: За оние што се мислат безгрешни, пречисти и сигурно спасени, па сега ќе ја спасуваат и Црквата (30.10.2020)

Митрополит Струмички Наум: За оние што се мислат безгрешни, пречисти и сигурно спасени, па сега ќе ја спасуваат и Црквата (30.10.2020)

Пак ќе те прашам, уште ли се гледаш како чист!? Уште ли се гледаш како безгрешен!? Уште ли се гледаш како правоверен!? Уште ли се гледаш како спасен!? Гледаш, сега,...

Митрополит Струмички Наум:  Секташки дух (25.10.2020)

Митрополит Струмички Наум: Секташки дух (25.10.2020)

Секташкиот дух не го познава и признава покајанието. Тој дух во луѓето бара зло, вистинско или привидно, и на тоа се задржува. Се фаќа за еден збор, наместо за илјадници...

Беседа во спомен на Преподобен Теофил Струмички и Св. мч-ци Евлампиј и Евлампија

Беседа во спомен на Преподобен Теофил Струмички и Св. мч-ци Евлампиј и Евлампија

Нема ништо поблажено, возљубени, од тоа постојано да се предаваме на волјата Божја, постојано да живееме испитувајќи што навистина е според волјата Божја. Но тоа предавање и тоа испитување не...

« »