логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Грузија

 

Секој наш свештеник знае колку често парохијаните му поставуваат навидум банални и непотребни прашања. Колку и да ни се чини дека одговорите се добро познати, честопати се случува ниту оној што прашува, ниту свештеникот кој одговара, да размислат за суштината на проблемот.

Напросто, човек доаѓа за да му се каже „како треба“; свештеникот не објаснува, туку кажува „вака треба“. На овој начин, верата останува во темнина, непросветлена, на ниво на суеверие, обичај и фолклор. Бидејќи нашите луѓе просто сакаат да им се каже дека „така треба“, свештениците им ја задоволуваат оваа потреба за едноставност. Неретко и самиот свештеник како да не може да размислува за сопствената вера, туку и тој самиот ја прифаќа како збир на неразбирливи правила, чија единствена функција е да се смислостиви Насрденото Божество.

Меѓутоа, таквиот пристап е во потполна спротивност со самата суштина на христијанската вера. На Светата Литургија, човековиот однос кон Бога и светот го нарекуваме разумна или словесна служба. Од една страна, тоа значи дека севкупната Тајна на верата, Тајна на Бога Кој на човекот му говори не може да се предочи со зборови, но од друга страна, и дека Тајната не е празноверие. Постои нешто неискажливо, но тоа не е просто командирско-војничко „тоа е така затоа што Јас така велам“, ниту магиско-вештерско „абракадабра“.

– – –

Можеби едно од најчестите прашања што верниците го поставуваат е поврзано со тоа дали, што и како може да се работи во недела. Не еднаш сум посведочил како нашите верници се расправаат за тоа дали во недела смее да се вклучи машина за перење или да се меси леб. И најчесто, и двете страни во спорот се повикуваат на својата баба која „така правела“ – аргументите се сведуваат на авторитетот на бабата.

На нашите баби им должиме многу љубов и поклон доземи, но аргументот „мојата баба ме научи така“ тешко дека може да биде одлучувачки. Нашите баби на сите нас ни посакувале да имаме подобар живот, да учиме многу повеќе, па дури и да знаеме за нашата вера повеќе отколку што самите тие, во нивно време, можеле да знаат. Се восхитуваме на силата на нивната вера, но повикани сме да знаеме многу повеќе за нашата вера од нив.

Но, зошто е потребно да знаеме за нашата вера повеќе од тоа „така треба“? Затоа што ХРИСТОС секогаш ги наведувал луѓето да размислуваат за суштината на Божјиот Закон (Тората), што Евреите го примиле од Бога. Кога Бог на Мојсеја му го дал Законот, Тој не го сторил тоа за самоволно да му наредува и да му „фаќа кусур“, туку за да му помогне и да го подготви за доаѓањето на Спасителот. За жал, со текот на времето, луѓето започнале формалистички да го сфаќаат Законот, како збир на обврски за кои не знаеме зошто постојат, но се детални и важни. Токму против таквото сфаќање на верата се борел и Самиот Христос, па оттука е апсурдно и тажно кога денешните христијани започнуваат да личат токму на книжниците и фарисеите од Негово време, кога прашуваат дали нешто смее или не да се работи во недела, а не го забележуваме човекот покрај себе.

Не е човекот создаден за саботата, туку саботата за човекот.

Се чини дека оваа често споменувана реченица била особено важна во раната Црква, зашто во Евангелието по Матеј е ставена речиси на самиот почеток од Христовото дело и проповед (втора глава, 17. стих). Всушност, суштината на овој и на многу други извадоци од Новиот Завет е иста: Законот не е даден за да биде формално почитуван, туку човекољубивиот Бог го дал Законот на човекот како помош. Саботата е еден од најубавите примери. Никој здраворазумен нема да прифати дека Бог буквално физички „работел“ шест дена, а потоа се „изморил“ (меѓу другото, тоа е спротивно со Неговата семоќ). Бог не „одмара“ затоа што Му е потребен одмор, туку за на човекот кој живеел во старовековната земјоделска култура да му сугерира дека треба и да одмори, дека во неговото постојано брзање да посее, ископа, искоси, врши, смести… треба да најде време за Бога и за самиот себе. Со саботата човекот се сеќава на својот однос со Бога, но и со самиот себеси. Затоа Бог му вели да не работи: но не само да не работи, туку и тој ден да Му го посвети на Бога. Да се собере во заедница, и тоа не само верска заедница, туку и семејството, друштвото.

– – –

Значи, неделата [како новозаветна сабота] Му е посветена на Бога и на нашите ближни. Тоа е суштински клуч за одговор на многу прашања. Како тогаш да знаеме „дали може да се работи во недела“?

baba

Најпрво, треба да се потсетиме дека во недела сме насочени кон Бога и кон другите. Тоа е денот кога треба да заборавиме на својот егоизам. Што може, а што не, да се работи во недела – е тешко да се каже надвор од контекстот на една ситуација.

Меѓутоа, мора да предупредам на неколку широко распространети појави. Најпрво, тука веќе наведеното правење на списоци „ова може, а ова не“. Бог не е робот, и Христос не пострадал, ниту воскреснал за машината за перење, туку за човекот, за секој човек. Оттука, не треба да размислуваме дали Бог ќе ја расипе машината за прење која сме ја вклучиле во недела, туку што ние правиме, па не можеме да успееме еден ден во неделата да се оттргнеме од домашните задачи да Му се посветиме Нему. Ако знаеме дека порано имало луѓе кои буквално се бореле со глад, па сепак успевале да најдат малку време и волја неделата да им ја посветат на Бога и на другите – тогаш и денешниот човек го може тоа. За жал, кај нас е вообичаено човек од понеделник до петок да оди на работа, а сите домаќински работи да ги остави за в недела.

Бог не е психопат, ниту садист. Тој знае дека неделата ни е потребна. Можеби некои, читајќи го ова, ќе одмавнат со раката, велејќи лесно му е нему, но јас морам да работам в недела. Точно, понекогаш мора. Но, зарем не работиме за да можеме да ги љубиме ближните? Зарем не можеме барем малку време и внимание да им посветиме на ближните и на Бога, па дури и на себеси? Оти, и Христос тоа ни го рекол: денот за одмор е создаден заради човекот.

Игнет, Огнена Марија, Свети Илија Громовник, Руса Среда…

Меѓутоа, она што особено го привлекува нашето внимание, и каде што лесно се воочува суеверниот однос кон неделата е следниот муабет: „Подобро ми е да работам во недела, отколку за Огнена Марија“. Неточно. Неделата е „мало Воскресение“, и тоа не во некакво преносно значење, туку буквално: во недела служиме најсвечена, воскресна литургија, која секогаш потсетува на Велигденската служба. Кога веќе треба да зборуваме за „тежината“ на празниците, тогаш неделата би ја сместиле во категоријата на Господови празници, како Велигден, Божик, Духовден…

Во денешно време, вообичаено е медиумите од таблоидски карактер да шират суеверие, пишувајќи текстови од типот: „Денес е Преображение: еве што не смеете, и што мора да направите“. Можеби за другите е очигледно, но бидејќи никој не го кажува тоа, еве јас ќе кажам: ваквите текстови немаат никаква врска со православната вера. Напротив, тие се спротивни на нејзиниот карактер, зашто Христос не дојде за да им служиме на идолите, ниту да се држиме до некакви бесмислени суеверија. Патем, дури и да станува збор за информативни текстови поврзани со обичајната традиција, најчесто истите се многу лошо и непрофесионално напишани. Преку нив, Божјите светители се прикажуваат како опасни, злобни божества кои ете, маваат со громови или ги „закопуваат турските деца“. Тоа не се нашите светители. Тие не се пагански божества, и секој кој верува во ваквите претстави – несвесно богохули. Нашите светители живееле за Царството Небесно, за Христа, а не за да маваат од небото со громови.

Молејќи Му се на Бога…

Тогаш, како да се однесуваме кон празниците, особено кон неделата, како голем, а чест празник? Така што во недела ќе размислуваме за нашите пропусти и гревови, но и што ќе Му се радуваме на Богочовекот Христос Кого Го среќаваме на Светата Литургија, во Телото и Крва, но и во ликот на секој човек што ќе го сретнеме. Така што овој ден ќе настојуваме да размислуваме за нашите приоритети во животот: ќе одмориме од секојдневната трка за егзистенција или подобар живот; ќе се сетиме на оние за кои се бориме. А ако треба нешто да изработиме – ќе го изработиме. Не постои список на дозволени и недозволени работи. Она што постои е разделеноста меѓу Бога и човекот, растојание кое Бог е секогаш спремен да го помине, ако и само ако и човекот тргне во Негов правец. Неделата е повик да појдеме кон Бога. Ако натаму појдеме, тогаш сме се упатиле кон својата татковина…

 

Отец Дарко Ѓого, свештеник, професор и декан на ПБФ во Фоча, Р. Српска, БиХ извадок и адаптација на статус постиран на соц. мрежа „Фејсбук“

 

Извор: http://pravoslavie.mk.

Прочитајте повеќе на: http://pravoslavie.mk/biva-li-da-se-raboti-vo-nedela-oche/ .



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

Ное 25, 2018 Полезно и Потребно 1202
КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1745
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 1162
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

БEСEДА за Слoвoтo - Синoт Бoжји

Тoј пoчeтoк e вo Слoвoтo Бoжјo, вo Синoт Бoжји. Oн гo запoчнал и сoздавањeтo на свeтoт и спасeниeтo на свeтoт. Кoј и да сака да гoвoри билo за сoздавањeтo на...

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Архимандрит Партениј Бигорски- Претечевиот глас и денес од Радика повикува

Свети Јован Крстител, кој од Господа бил предназначен да биде посредник помеѓу времето на Законот и времето на Благодатта, Го видел Спасителот Христос уште додека се наоѓал во утробата на...

Мирополит Струмички Наум - СВЕТИ ЈОВАН КРСТИТЕЛ

Мирополит Струмички Наум - СВЕТИ ЈОВАН КРСТИТЕЛ

Во денешното евангелско четиво (Марко 6, 14–29) ни се открива кои се главните човекови страсти и какви се нивните основни меѓусебни влијанија во нас самите. Страста е болна – до...

Постои ли вистински авторитет за младите?

Постои ли вистински авторитет за младите?

Мислам дека кризата на авторитетот, мили мои, денес е најголемиот проблем во нашево совремие. Погледнете што се случува насекаде околу нас. Сите авторитети се разрушени, сè е така нихилистички релативизирано....

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Најголемото богатство

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Најголемото богатство

Како може животот покрај Христос за некој да биде извор на страдање и извор на тага? Како може на монахот животот во манастирот да му биде извор на страдање, извор...

БEСEДА за Христoвиoт карактeр какo штo гo прoрeкoл Исаија

БEСEДА за Христoвиoт карактeр какo штo гo прoрeкoл Исаија

Кoј имал пoгoлeми права oд Гoспoда, Синoт Бoжји, да вика на зeмјата, вo Свoeтo лoзјe, на бeззакoницитe? Кoј имал пoгoлeми права да ги наврeдува грeшницитe кoи Гo наврeдуваа Бoга и...

Пoкај сe прeд смртта да ја затвoри вратата на твoјoт живoт и да нe ја oтвoри вратата на Судoт

Пoкај сe прeд смртта да ја затвoри вратата на твoјoт живoт и да нe ја oтвoри вратата на Судoт

“Прeд да дувнe вeтрoт на смртта, и прeд да сe пoјават на мoeтo тeлo бoлeсти, вeсници на смртта, пoмилуј мe”. “Прeд да зајдe вeличeствeнoтo сoнцe на висoчината за мeнe, пoмилуј...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски: Братот мој е мојот живот

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Братот мој е мојот живот

На ничиј живот немаме право да носиме суд, ниту пак, такво нешто примивме во Црквата од апостолите и од учењето на Светите отци. И сржта на нашиот подвижнички живот –...

Архимандрит Партениј Бигорски: Благословениот подвиг носи телесно здравје и духовна радост

Архимандрит Партениј Бигорски: Благословениот подвиг носи телесно здравје и духовна радост

Според светите отци на Црквата, едно вакво целовечерно стоење во молитва и во благодарност кон Бога, заменува цел четириесетдневен пост – се разбира, доколку човек се подвизува во будноста, трезвеноумието...

« »