логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Протоереј Георгиј Флоровски
✣✤✣ georges_florovsky.jpg

За честа на горното призвание
✣✤✣
Човекот е создаден како икона (образ) Божја (1. Мој. 1, 26 – 27). Не е ниту лесно, ни едноставно – во статичните, природните категории – да се одредиgeorges_florovsky.jpg што точно претставува „иконата Божја“ во човекот. Светите Отци, во поглед на ова, укажуваа на умот и слободата. Тоа значи дека иконата Божја има динамичка смисла и природа. „Иконата Божја“ е она што изобразува, што одразува, што одново произведува... Создавањето на човекот како икона Божја го означува неговиот призив и неговата способност да се уподоби на Бога, способност за живеење во Бога... И затоа грешниот и паднат човек не може во себе да ја пројавува „иконата Божја“, зашто е надвор од Бога, надвор од животот. Тој е оддалечен од Бога и Божјиот лик не се огледува во неговата душа... Христовото обновување на „паднатата икона“ е оживувањето на човекот, повторното соединување со Бога... Он, бидејќи ни ја дарува Својата сопствена икона и Својот сопствен дух, но ние тоа не го сочувавме, вели Преподобен Јован Дамаскин, ја прими врз себе нашата бедна и немоќна природа за да нѐ очисти, да нѐ избави од распадливоста и одново да нѐ направи причесници на Своето Божество. Според тоа причестувањето и е живот за човекот зашто единствено Бог е вистински Живот. И, затоа спасението е воскресение и Христос за нас  е воскресение и живот.

Тој живот во нас се открива преку Духот Свет. И како што зборуваше Св. Атанасиј Велики, „Напоени од Духот Го пиеме Христа“. Преку даровите на Духот се соединуваме со Спасителот и во таа смисла Светиот Дух е Дух Христов. И Светиот Дух е Духот Животворен. Духовното оживување на човечкото битисување е осветување на тоа битисување. Духот е „Источник на осветувањето“ и во таа смисла, според објаснувањето на Отците, треба да го разбереме неговото именување како Дух Свет. „Осветувањето“ е „обожување“, теосис, зашто единствено Бог е Свет и единствено преку соединувањето со Бога, човекот може да постане „причесник на светоста“. И обратно, примајќи ги даровите на Духот кои осветуваат, ние стануваме „причесници на божественото“: се соединуваме со Бога и во нас се открива духовен или Божествен живот. Во тоа се остварува спасението. Тоа се остварува во Црквата и Црквата, пред сѐ е Света Црква. Христос ја засака Црквата и се предаде Себеси за неа за да ја освети (Ефес. 5, 25 – 26). Црквата е Дом Божји, Дом на Духот Свет. Црквата е Тело Христово, таинственото Тело на Воплотеното Слово , и затоа во неа, исто така, се сретнуваат и соединуваат две природи. Црквата е организам на богочовечкиот живот.

 Тој живот се остварува, пред сѐ во Светите Тајни. Сите Свети Тајни се дејства што осветуваат: преку нив дише Светиот Дух, преку нив се остварува соединувањето со Христа, преку нив се обновува општењето со Бога. И сите Свети Тајни се свети и преку нив се остварува светиот живот на Црквата. Заедничарењето во Светите Тајни е заедничарење во светоста, во осветувањето, во даровите на Духот. И христијаните, токму преку Светите Тајни, се издвојуваат од неосветениот свет во род избран, во царско свештенство, во народ свет (спор. 1. Петр. 2, 9). Во оваа смисла, во првите векови сите верни се нарекувале светии, како оние кои се родени од Духот, како оние кои се осветени преку Светите Тајни. А надвор од Светиот Дух воопшто не може да има и не постои вистински христијански живот. Ако некој Го нема Духот Христов, тој не е Негов (Рим. 8, 9), вели Апостолот.

 Целокупниот христијански живот, во извесна смисла, е дар на Светиот Дух. Сите се повикани на осветување: во тоа е и смислата на христијанството. А тоа значи: сите се повикани на светост, на стекнување на Духот. Во тоа е основната задача на христијанинот, смислата на неговиот живот, неговата надеж...

 Од Светиот Дух доаѓа дарот на верата, и дарот за молитва, и дарот на љубовта...Целокупниот живот на Црквата е пројава на Духот Свет. Но, Црквата се состои од луѓето, како нејзини членови. Ако Црквата е Дом Божји, тогаш и секој христијанин е должен да биде Дом Божји и храм Божји. Зар не знаете дека сте храм Божји и дека Духот Божји пребива во вас? (1. Кор. 3, 16), вели Апостолот. Така се одредува и првиот и основниот момент на светоста и него можеме да го наречеме харизматски (благодатен момент). Тоа е приопштување кон Духот, единство со Бога, причестување со животот. Тоа има свои степени и мерки. Но, на тоа се повикани сите и во него е целата христијанска надеж, во честа на горното призвание од Бога во Исус Христос (Филип. 3, 14)

Светоста е од Светиот, светоста е од Бога. Светоста е дар и милост, односно благодат. Дар е од Оној Кој повикува, а не од делата (спор. Рим. 9, 12; Гал. 2, 8 – 9). Но, сепак, нема дар без дела. Пред сè токму поради тоа што осветувањето е восиновување од Бога  - восиновување, а не ропство. Веќе не ве нарекувам слуги... туку... пријатели (Јован, 15, 15) вели Господ. Во Бога не смее да се живее и пребива ропски, од страв, со присила... Да се живее во Бога, значи да се живее богоподобно, а првата одлика на богоподобноста е слободата „самовластие“, како што велеа древните Отци, односно создавање и одлучност на волјата. Благодатта не дејствува насилно, ниту магијски, ниту, пак, принудно. Благодатта привлекува, но не замајува, туку повикува: Еве стојам пред вратите и тропам; ако некој го чуе Мојот глас и ја отвори вратата, ќе влезам кај него и ќе вечерам со него, и тој со Мене (Откр. 3, 20). И оттаму и другиот момент во светоста, кој можеме да го наречеме подвижнички. Тоа е момент на подвижништво и создавање, и тоа доброволно подвижништво, а не неволно, подвижништво од љубов, а не од страв. Според зборовите на св. Исаак Сирин, „Бог според големата Своја љубов, не сакаше да ја ограничи нашата слобода, туку благоволи ние да бидеме тие кои со љубовта на своето срце ќе Му се приближиме  Нему“, и затоа благодатта дејствува во „тајната на слободата“. Бог, според Својата љубов, од нас бара љубов и на таа Љубов треба да Му се одговори со љубов. Осветувањето не е од делата, туку е дар, и затоа треба да биде прифатено во слобода, т. е. во љубов. Така се соединуваат подвижничкиот и харизматскиот (благодатен) момент. Како што велеше св. Григориј Богослов: „Доблеста не е само дар од Великиот Бог Кој ја почитува Својата икона, туку за неа е потребен и нашиот стремеж, ниту, пак, таа е плод на исклучиво „благословените“ срца, туку неопходна е и силата на Севишниот“.

 И сè се завршува во љубовта. Љубовта не е само врв на подвижништвото, туку и почеток, или, поточно, таа е самата сила на подвижништвото, повозвишениот пат (1. Кор. 12, 31). Првата заповед е заповедта на љубовта: Возљуби Го Господа својот Бог (Матеј, 22, 37). Но, тоа е повеќе од заповед. Зашто љубовта е живот: прави го тоа и ќе живееш (Лк. 10, 28), рече Господ. Зашто според зборовите на Апостолот, „љубовта е од Бога и секој кој љуби роден е од Бога, и Го знае Бога... зашто Бог е љубов (1. Јован, 4, 7 – 8). Љубовта кон Бога, пред сè, е стремеж кон Бога, копнеж за богоопштење, чувство дека богоопштењето ни е неопходно.

 За тоа, со особено нагласување, насекаде зборувале христијанските подвижници и мистичари, почнувајќи од големите апостоли Јован и Павле. Подвижничката мистика била мистика на љубовта, и тоа каде – каде повеќе од мистиката на покајанието. Љубовта кон Христа, како љубовен стремеж кон Христа, била мотив и движечка сила на првиот христијански, ранохристијански подвиг, подвигот маченички. Доволно е да се потсетиме на блескавиот лик на св. Игнатиј Богоносец. Тоа не било само поднесување заради Христа и Христа ради, туку и следење на Христа со радост, сострадување, соносење на крстот. Љубовта кон Христос е источник на маченичката радост и затоа во ранохристијанското мачеништво имаше толку големо вдахновување и мистика.

Подвижничката љубов е динамичка, и на некој начин ненаситна. Тоа е пат кон непрестајното воздигнување. Тоа е заборавање на себе во љубовта кон Бога. И во врска со тоа стои и собраноста, напрегнатото сосредоточување на душата, која мисли единствено на Бога. Во источното подвижништво, на многу јасен начин, изразен е естетичкиот мотив и токму тоа е она што особено ја карактеризира слободата на љубовта.

Извор: Бигорски манастир

Лето Господово 2012



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 1043
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 1005
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

СВЕТА СОФИЈА И НЕЈЗИНИТЕ ЌЕРКИ,МАЧЕНИЧКИТЕ ВЕРА, НАДЕЖ И ЉУБОВ

СВЕТА СОФИЈА И НЕЈЗИНИТЕ ЌЕРКИ,МАЧЕНИЧКИТЕ ВЕРА, НАДЕЖ И ЉУБОВ

Откако сите четири бестрашни маченички биле изведени пред царот, смирено и одлучно ја исповедале верата во Христа Господа и одбиле да принесат жртва пред идолската божица Артемида. Пред страдањата, Софија...

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Ретроспектива (2005-2020): „Митрополит Струмички Наум - Го сведочиме ли Крстот Христов или само својот крст? (6)

Ретроспектива (2005-2020): „Митрополит Струмички Наум - Го сведочиме ли Крстот Христов или само својот крст? (6)

 Сите имаме свој крст, но прашањето е: дали нашето страдање Бог го прима како учество во Крстот Христов или тоа е само обично, очајно и бесмислено човечко страдање? Односно, дали...

За силата на смртта и на крстoт Христoв

За силата на смртта и на крстoт Христoв

Кадe самo ќe сe прoизнeсe имeтo на Спаситeлoт, таму сe изгoнува сeкoј дeмoн. Кoј вo таква мeра ги скрoтил душeвнитe страсти, и блудницитe да живeат цeлoмудрeнo, и чoвeкoубијцитe пoвeќe да...

Игумен на манатирот "Успение на Пресвета Богородица",о. Фотиј, Берово: БЕСЕДА

Игумен на манатирот "Успение на Пресвета Богородица",о. Фотиј, Берово: БЕСЕДА

...По тоа ќе не познаат,по тоа ќе ни мерат...Ако нашите дела и нашите постапки бидат во согласност со Божјите зборови. Лесно е да се каже,тешко е да се спроведе.Еден најобичен...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Епископот Антаниски г.Партениј: Повик на покајание за злоупотребата на интернетот

Епископот Антаниски г.Партениј: Повик на покајание за злоупотребата на интернетот

Како духовник сум сведок колку многу бракови се распаѓаат, и тоа христијански бракови, на воцрковени сопружници. Христијанскиот брак, а со него и сето општество, се наоѓаат во застрашувачка ерозија и...

БEСEДА за силата и мисијата Христoва, какo штo прoрeкoл Исаија

БEСEДА за силата и мисијата Христoва, какo штo прoрeкoл Исаија

Духoт на Гoспoда e врз Мeнe. Зoштo Oн тoа гo гoвoри кoга e рамeн на Духoт какo и на Oтeцoт? Заради свeдoштвo на луѓeтo, какo штo тoлкува св. Златoуст. Нe...

« »