логоFacebookTwitterYouTubeeMail


Извадок од поуките на старец Зосима

од романот „Браќа Карамазови“ на Ф. Достоевски

Момче, не заборавај ја молитвата. Секој пат во твојата молитва, ако е искрена, ќе заблеска ново чувство, а во него и нова мисла, која порано не си ја знаел и која одново ќе те ободри; и ќе разбереш дека молитвата е воспитување. Исто така запомни: секој ден и секогаш, кога можеш, кажувај си на ум: „Господи, помилувај ги сите кои денеска се јавија пред Тебе“, затоа што секој час и секој миг илјадници луѓе го напуштаат својот живот од оваа земја и нивните души застануваат пред Господа – и колкумина од нив се разделиле од земјата во самотија, без никој да знае, во тага и скрб, така што никој нема да жали за нив и дури не знае за нив: живи ли се или не. И ете, можеби од другиот крај на земјата и твојата молитва ќе се вознесе кон Господа за негово упокојување, иако ниту ти си го познавал, ниту тој тебе. Колку умилно е на неговата душа, застаната во страв пред Господа, да почувствува во тој миг дека има некој кој се моли и за него, дека останало на земјата човечко суштество кое го сака и него. Пак и Бог помилостиво ќе погледне кон двајцата, затоа што, штом ти толку си го сожалил, колку повеќе ќе се сожали Оној, Кој е бесконечно помилосрден и со поголема љубов од тебе. И ќе му прости заради тебе.

Браќа, не плашете се од гревот на луѓето. Сакајте го човекот и во неговиот грев, затоа што тоа подобие на Божјата љубов е врв на љубовта на земјата. Сакајте го секое Божјо создание – и целото и секое песокче. Секое листенце, секој зрак Божји сакајте го. Сакајте ги животните, сакајте ги растенијата, сакајте го секое нешто. Ако го сакаш секое нешто, тајната Божја ќе ја достигнеш во нештата. Ја постигнеш ли еднаш, веќе непрестано ќе почнеш да ја познаваш сé повеќе и повеќе, ден по ден. И на крај, ќе го засакаш целиот свет со сецела, вселенска љубов. Сакајте ги животните, таму Бог дал почеток на мисла и радост безметежна. Не бунтувајте ја, не мачете ги, не им ја одземајте радоста, не се противете на мислата Божја. Човеку, не вознесувај се над животните: тие се безгрешни, а ти со своето величие ја сквернавиш и земјата со својата појава на неа и гнојната трага ја оставаш зад себе – леле, речиси секој од нас! Особено сакајте ги дечињата, затоа што тие исто така се безгрешни како ангели и живеат за наше умиление, за прочистување на нашите срца и како знак за нас. Горко на оние кои оскрбиле младенец! А мене отец Антим ме научи да ги сакам дечињата: тој, мил и молчалив во нашите странствувања, со подарените парички понекогаш им купуваше колачиња и шекерчиња и им ги раздаваше. Не можеше да помине покрај дечиња без душевна разволнуваност, таков човек.

Застануваш во недоумица пред некоја мисла, особено гледајќи го гревот на луѓето, и се запрашуваш: „Со сила ли да го надвладеам или со смирена љубов?“ Секогаш решавај: „Ќе го надвладеам со смрена љубов.“ Кога ќе решиш така еднаш засекогаш, ќе можеш и цел свет да го покориш. Љубовното смирение е страшна сила, најсилна од сите и нема подобна на неа. Секој ден и час, секоја минута следи се себеси и гледај твојот образ да биде благолепен. Ете, си поминал покрај мало дете, си поминал злобен, со лош збор, со гневна душа; ти можеби не си го забележал детето, а тоа те видело и твојот образ, грозен и нечестив, можеби останал во неговото незаштитено срценце. Ти не си го ни знаел, а можеби со тоа веќе си фрлил во него лошо семе и види – поникнало, а сé е поради тоа што не си внимавал пред детето, затоа што не си воспитал во себеси расудлива, дејствителна љубов. Браќа, љубовта е учителка, но треба човек да умее да ја придобие, затоа што таа мачно се стекнува, скапо се купува, со долг труд и по многу време, затоа што треба да љубиме не само во случаен момент, туку засекогаш. Па случајно секој може да возљуби – и злосторникот може. Брат ми како момче молеше прошка од птичките: тоа изгледа како бесмисленост, но вистина е, затоа што сé е како океан, сé тече и се допира, тука го допираш – на другиот крај на светот се огласува. Нека е безумност да се моли прошка од птичките, но и на птичките ќе им е полесно, и на детето, и на секое животно околу тебе, ако самиот ти си поблаголепен, отколку што си сега, макар само и со една капка. Сé е како океан, ви велам. Тогаш и птичките ќе ги молиш, мачен од сецела љубов, како во некаква воодушевеност, и ќе молиш и тие да ти го простат гревот. Сочувај го тоа воодушевување, колку и да изгледа бесмислено за луѓето.

Пријатели мои, молете веселие од Бога. Бидете весели како децата, како небесните птички. И да не ве смутува гревот на луѓето во тоа што го правите, не бојте се дека ќе го допре вашето дело и нема да остави да се изврши, не велете: „Силен е гревот, силно е нечестието, силна е лошата средина, а ние сме осамени и бесилни, ќе нé прегази лошата средина и нема да остави да се изврши благото дело“. Избегнувајте го, деца, тоа обесхрабрување! Тука имаш само едно спасение: земи се себеси и пак себеси направи се одговорен за сиот човечки грев. Пријателе, тоа навистина е така, зашто, штом ќе се сметаш искрено одговорен за сé и за сите, веднаш ќе видиш дека навистина е така и дека точно ти си виновен за все и всја. А кога ја префрлуваш врз другите сопствената мрзеливост и бесилие, на крај ќе се приопштиш кон сатанската гордост и ќе почнеш да ропташ против Бога. А пак за сатанската гордост мислам вака: тешко ни е на земјата дури да ја разбереме и затоа е толку лесно да згрешиме и да се приопштиме кон неа, дури кога мислиме дека правиме нешто големо и убаво. Пак и многу нешта од најсилните чувства и пориви на сопствената природа засега не можеме да ги разбереме на земјата, не се соблазнувај ни од тоа и не мисли дека тоа може да ти служи за оправдување во нешто, затоа што вечниот Судија од тебе ќе го бара она што си можел да го разбереш, а не она што не си можел, и сам ќе се убедиш во тоа, затоа што тогаш сé ќе видиш правилно и нема повеќе да спориш. А на земјата ние навистина како да бладаме и да не беше драгоцениот образ Христов пред нас, би погинале и сосема би се заблудиле како родот човечки пред потопот. Многу нешта на земјата се сокриени од нас, но место тоа ни е дадено тајно скриено чувство за нашата жива врска со еден друг свет, свет горен и виш, пак и корените на нашите мисли и чувства не се тука, туку во други светови. И ете зошто философите велат дека суштината на нештата не може да се достигне на земјата. Бог зел семиња од други светови и ги посадил на оваа земја, ја одгледал Својата градина и поникнало сé што можело да поникне, но одгледаното живее и е живо само од чувството за допир со други таинствени светови; ако слабее или се уништува во тебе тоа чувство, умира и одгледаното во тебе. Тогаш ќе станеш рамнодушен кон животот, па дури и ќе го намразиш. Така мислам.

Извор: Братя Карамазови

Извор: Маран Ата



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Август 24, 2019

Косаковски дојде на Македокс: „Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“

„Не правете филмови ако можете да живеете без да правите филмови“, вели првото од десетте правила за млади документаристи на Косаковски. Како предавач, тој ќе зборува за своите принципи при креацијата на своите синеастички дела и ќе ги претстави своите…
Август 18, 2019
чехов

Карактеристиките на вистински културен човек според Чехов

„Животот има свои услови. За еден човек да биде прифатен меѓу вистински образовани луѓе, тој мора да биде образован“, вели во едно писмо рускиот писател Антон Павлович Чехов кое му го испратил на неговиот помал брат, во кое му напишал и листа на услови што…

Рабиндранат Тагоре:„Погрешно го читаме светот и велиме дека нè залажува.“

Јул 04, 2019 Литература 266
Љубовта е еден од најзастапените и најуниверзалните мотиви во сите уметнички облици.…

Петтата сесија на Охридската школа на природното право

Јул 02, 2019 Научни трудови 200
Првата сесија од овој настан ја отвори акад. Владо Камбовски, раководител на Центарот за…

Доделени наградите „Златен був“ на 9. Филозофски филмски фестивал

Мај 18, 2019 Филм, Театар 307
Рускиот филм „Ноќен разговор со џелат“/ Night Talk With a Hangman и режисерот Јаков…

Беседи

БEСEДА за Христoвoтo мирoтвoрствo

БEСEДА за Христoвoтo мирoтвoрствo

Да, и пoкрај тoа штo сè уштe има вoјни. Глeдај, вoјнитe пoмeѓу христијанскитe нарoди нe сe истo штo и вoјнитe пoмeѓу нeзнабoжцитe. Нeзнабoжцитe вoјувалe сo гoрдoст, христијанитe вoјуваат сo срам....

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Мојсеј влегол во тој облак и му било дозволено да разговара со Бога како пријател со пријател; му било дозволено да види како Бог поминува покрај него, сè уште без...

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

„Според православната црковна антропологија на Светите Отци, суштината на умот се наоѓа во срцето како духовен центар на човекот, а енергијата на умот преку  сетилата се расејува по светот. Насочувањето...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Ние можеме да се молиме за здравје и за сè друго што нам ни се чини дека е добро да бараме, но не смееме да очекуваме дека ако одиш во...

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Сите сме жртви на суетата, помалку или повеќе. Забораваме дека гревот што го „препознаваме“ кај нашиот ближен, според Светите Отци, постои и во нас или е најчесто само наша проекција....

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН  и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Просто, сме станале верна копија на старозаветните Црква, храм и свештенство – во нивната изобличеност, со слични рестриктивни правила кон обичниот верник (сепак носител на царското свештенство) и со ист...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Имаме можност да бидеме маченици Христови – во секоја минута, во секоја секунда од нашиот живот. Мачеништво е да се избориш со една лоша помисла, со помисла на завист, со...

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Оваа состојба на демоноопседнатост не е некаков мит или обична приказна, или пак, средство за заплашување. Не, таа е реалност и постои. Колку и да се обидуваат некои да ја...

« »