логоFacebookTwitterYouTubeeMail


-На очите носам цврст превез од самољубие и заради тоа ништо не гледам, туку седам како во темница- ( атонскиот старец Арсениј)

Егоизмот е особено длабок поим, изразито човечки, поврзан со човековото себство во неговото хипертрофирано пројавување. “Его- структурата“ е природно својство неопходно заради преживувањето и усовршувањето. Меѓутоа, злоупотребата на вниманието кон себе, доживувањето на себе како нешто исклучиво, доведува до деформација на целиот систем на меѓуличностните односи во овој свет, вклучувајќи ги односите меѓу луѓето, односите кон природата и напосле и со Бога. Во крајните степени на концентрација на егоистичкото влијание доведува до тоа човекот да стане средиште на вселената, се дури до негово обоготворување. Ваквата гордост ја исклучува или намалува можноста да се доживее другиот; искреното заедничко доживување се заменува, во најдобар случај, со формално учество, се гаси душевноста и добротата, не се доживува туѓата несреќа, па дури и не се сака тоа да се направи. Тогаш човекот живее според законите на самољубието, а не љубовта на која не заветуваше Христос. Егоистичкиот човек пред се ја посакува личната корист и истата ја бара насекаде и со секого.

Понекогаш е претерано загрижен за своето здравје и буквално ги тероризира ближните и лекарите за најмали ситници, со текот на времето станува неподнослив за околината. Тој може да биде дури и добро воспитан, но сепак неговиот систем на егоизам ќе се открие веќе во разговорот каде пречесто ќе го користи зборот „јас“ и отсуството на искрен интерес кон настаните кои не го интересираат и кои не му ветуваат никаква корист.

Егоизмот понекогаш се сублимира (преобразува) во творештво, во некоја дејност или политика. Занимавајќи се со тоа, човекот божем се ослободува од егоизмот, но неизбежно повторно му се навраќа, бидејќи е прикован за своето „јас“ како со ланци.

Светоотечкото учење не усмерува кон преосмислување на своето „јас“ во правец на размислување за сопственото несовршенство, за направените грешки и гревови заради нивно поправање, низ самоспознанието и самовоспитувањето на личноста. Понекогаш советите на мудрите аскети ни се чинат за премногу строги и тешко изводливи („живеј така како да веќе те нема на овој бел свет“; „одрекни се од себе“; „умри за себе“; „ сметај се за полош од сите“; „ кој си ти, освен прав и пепел“и сл.) Паралелно со тоа, овие мудри препораки навистина се неопходни заради борба со духот на гордоста, надменоста и лажната надмоќ над другите.

Колку само болно не погодува егоизмот во нашето секојдневие! Човекот кој стои прв во редот во продавницата бара од продавачот да му го даде најдобриот производ, не мислејќи за тоа што ќе остане за оние кои стојат во редот зад него. Не забележувајќи ве, ве туркаат без извинување. Секој тежнее кон тоа што поповолно да ја заврши својата работа, заборавајќи на ближните. Затоа е најлошо за оние слабите, болните, немоќните, сиромашните. Кога човекот би паднал, побеснетата толпа би продолжила да го турка, а луѓето ќе го прескокнуваат во трка за материјалното.

Понекогаш егоизмот се пренесува на сопственото дете кое, според мислењето на родителите, мора задолжително да биде најдобро од сите, најпаметно, најспособно, најсреќно. Понекогаш се трошат огормни напори и средства пропратени со херојско саможртвување, па дури и одрекување од себе. И во овој случај движечката сила е пред се егоизмот кој е проектиран и изменет, неретко вештачи маскиран.

Исто така и силната сетилна љубов може да биде толку егоистична што ја затвора вратата пред сиот свет, освен на избраниот идеал. Во егоизмот е сокриена трагедијата на индивидуата, но во неа е втемелена и можноста за преориентирање на себе си во правец на одрекување од хипертрофираното „јас“. И во тоа се состои разумски несфатливата Премудрост Божја.

Подготви: дипл. теолог Александар Ивановски
(извадок од книгата „Терапија на душата според Светите Отци)

Друго:

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 714
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Да си споменеме за да поверуваме во она дека сė што е соединето со Бога е спасено, та освестеното да го примениме во нашите животи. Да престанеме да ги распнуваме...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Исто така, извршен e и Литургискиот (Евхаристиски) збор, и тој е збор во сила; извор на слово во сила, кое повторно и повторно го обновува светот; затоа што Христос е...

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥  (03.07.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥ (03.07.2020)

Свети Наум бил мудар учител, единствен раководител на монасите, решителен подвижник, чудотворен молитвеник и духовник. Тој постојано работел на преводи на светото Писмо и другите богослужбени книги од грчки на...

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Кој им е проблемот на фарисеите, тогашни, денешни и на сите времиња? Тоа што постојано бараат грешка; но не баш кај секој, туку посебно кај оној на кого се фиксирани....

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

И најважно од сѐ е – на секое зло да враќаме со добро, со љубов. За да ни биде дозволено да ја кажуваме оваа молитва треба и во мислите и...

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

Важно е да напомнеме дека и покрај големите и епохални откритија на науката, животот на денешните луѓе не ѐ подобар. Напаротив создаден ѐ кај луѓето страв и немир, наместо радост...

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

И така, не оди да се причестуваш со Светите Тајни Христови ако не си побарал прошка од братот свој, ако не си му одговорил со љубов или ако не си...

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Наравоучение: православната психотерапија прави разлика меѓу искушенија што ни се случуваат затоа што душевно оздравуваме (очистување на срцето од страстите) или сме доволно здрави (просветлување на умот), од искушенија што...

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

 Антиномично е и кога просторно и временски ограничениот човек станува благодатно секаде присутен, и во време и во простор. Антиномична е и ситуацијата кога обичен човек стекнува таква слобода пред...

« »