логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Свети Климент, архиепископ Охридски

Vovedenie.Presveta Глас четврти:

Со зборови си ги упатил народите во верата Божја; со делата си се издигнал, преблажени; кон божествен и блажен живот. Со чудеса си ги просветлил оние што пристапуваат верно кон тебе, со знаменија си ја осветлил темнината. Поради тоа го славиме твојот божествен спомен Клименте.  Повеќе...


Свети Григориј Палама запишал:„Го прашале некој пустиник зошто се двоиш од луѓето? Затоа што не можам, одговорил тој, да бидам со Бог кога сум со луѓето.“
       Денес во современото општество  на пост-индустријализмот, кадешто рационалното поимање на нештата ја замрачува таинственоста на божествениот мрак, соочени сме со несвесното легитимирање на Варлаамската теорија. Ова учење е навраќање  во античките спорови помеѓу Аристотеловите и Платонистичките видувања и испреплетување со  философијата на хеленизмот со кое се тврди дека знаењето за Бога потекнува од сетилните перцепции  како и втората, онаа рационална крајност  дека Бог е надвор од доменот на човековото сознание и затоа е тотално неспознатлив.
      Имено, векот на модерните теории и развиените сфаќања за суштинското постоење на Бога, се обидува Создателот целосно да го смести во границите на достапното мисловно опкружување на созданието. Слично размислување  со тогашните  идеи  има  монахот од Калабрија -Варлаам. Сепак ете, Создателот е надвор од природните законитости на кои е потчинето Неговото создание т.е. човекот.
      На прашањето: „Дали Бог би бил само трансцедентен и далеку од човекот, гледано во состојба како „пасивен“ Создател, во ликот на осамена Моната, кој е таму некаде многу далеку од човекот и воедно недостапен за него, или сепак постои начин Бог и созданието - човекот да се во заедница?“ свети Григориј Палама опитен во духовната борба помеѓу доброто и злото на Света Гора - Атонска дава низа свои видувања за тоа колку е Бог недостапен од една страна, а од друга пак толку е и достапен во човековиот егзистенцијализам.  Затоа во ликот на Спасителот Христос ја дава можноста Бог да биде видлив и достапен директно до еклисиолошката соборност на ортодоксните христијани.
      Свети Григориј Палама, големиот интелектуалец и монах на Византискиот период, акцентирајќи ги сплотените богооткриени вистини во светото Евангелие  алудира на сугубата теологија, притоа повлекувајќи јасна граница помеѓу енергијта и суштината, како на секое битие, така и на Бога.Тријада II, 1 par.25, стр. 220
Ние сите го познавме Синот преку гласот на Отецот Кој нè поучува од висините.  И самиот Дух Свети, и Тој ни покажа неискажлива светлина посведочена од Отецот и кога се вознесе на небото ни вети дека ќе ни го испрати Светиот Дух да живее со нас засекогаш. А самиот Свет Дух откако слезе кај нас и заживеа во нас, ни ја објави и нè поучи на секоја вистина.3


      И како Вистина над вистината, светиот тајнописец Јован Богослов ја потврдил  во своето Евангелие со зборовите:
„Бога кој никој никогаш не го видел; Единородниот Син, Кој е во пазувите на Отецот-Тој Го објави.“
      Во V век Прокопиј од Газа  зборува за сугубиот (двојниот) карактер на теологијата, а подоцна свети Григориј Палама истото го доусовршил и дообјаснил.5
      Бог  разговарал со Мојсеј лице в лице (ενόπηος ενοπίω), но Мојсеј нема да ја види суштината.  Тоа значи дека видението на Бога и не е толку трансцендентно, толку далечно за човекот. Бог облечен во хитон исткаен од надсветлосна светлина, во пределите на божествениот примрак е  иманентен , и апсолутно трансцедентен . Божествената суштина е прекриена со скутина исткаена од божествените енергии, и заклучуваме дека Бог од една страна ни е познат со истекувањето на несоздадените енергии, а од друга страна она што е зад скутината е отаде човековиот ум и е целосно трансцендентно.  Човекот онтолошки така е изграден што нема сетило кое би  ја спознало суштината на Бога, туку само неговите нетварни енергии. Вистинско сведоштво за ова е Новозаветниот настан -  Преображението на Господ Исус Христос, кадешто Спасителот во буквална смисла аутира дека и понатаму до крајот на вековите ќе биде спознатлив по неговите истекувања (иманации) - божествените енергии кои во евангелското четиво, особено кај Светиот апостол и евангелист Матеј ни се претставени како „божествената светлина од која сјаеле лицата на апостолите“.

Мт. 3, 16-17.
  Јов. 14, 16.
  Јов. 1, 18.
  Имено, св. Григориј Палама ќе мора да го брани светоотечкото предание, бидејќи во тоа време ќе се јави движење кое ќе тврди дека дотогаш молитвеното тихование е нелегитимно и е невозможно да се гледа нетварната светлина кој Бог ја допушта на монасите-исихасти кои ја достигнуваат преку практикување на умносрдечната молитва.
  2 Мојс. 3, 3-6.
  Познатлив, сопричастен.
  Непознатлив.
  Подетално погледни/спореди „Незавршено битие“, проф. д-р Стефан Санџакоски.

 


       Токму и  свети Григориј Палама „адвокатот“ на монаштвото од Света Гора - Атонска некаде во 14 - от век пишувал дека Бог и човекот можат да бидат во заедница на мистичен начин. Човекот одвојувајќи се од овој свет и од метежот што го нуди општествениот либерализам и конформизам, затворајќи го својот ум во молитвата и сместувајќи го Бога во своете срце, претходно очистено од страстите, облагодатено со добродетелите, преку молчание успева самиот Бог да зборува преку него. И како дар во согласност со духовниот раст Бог му се доближува на созданието преку гледањето на нетварните таворски енергии, доведувајќи го во состојба преродена од огревовеноста, доближувајќи го до состојба за која човекот првобитно и е создаден, а тоа е човековата душа и тело да бидат во хармонија и усогласеност, зошто кога човековата душа  е слеана  со  телото во нераскинлива врска тогаш тој ќе биде  во постојана заедница со Бога.


      И пак за крај ќе речам, човекот да би ја достигнал полнотата на своето постоење, да би ја разбрал смислата на животот сфатена во есхатолошко-литургиски правец, неопходно е својата природа, преку молитвата и тихованието да ја доближи до Бога, за да го достигне она ниво за кое всушност е создаден, да се обожи и да стане Бог по благодат, односно да се прероди, а притоа умирајќи за гревот и оживувајќи за живот вечен во Невечериот ден осми, во небесниот град Ерусалим.

[1] Евангелие според Матеј 17 глава.

 

 

Автор: Стефан Бранковски, студен на ПБФ ,,Св. Климент Охридски" Скопје

17-ти март 2017 год.

 

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 823
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

БEСEДА  за лажнитe учитeли

БEСEДА за лажнитe учитeли

Чoвeкoт на oвoј свeт e вo вoјна. Бoрбата e нeпрeстајна, а нeпријатeлитe сe мнoгубрoјни. Пoмeѓу најoпаснитe нeпријатeли спаѓаат лажнитe учитeли. Самo акo чoвeчкиoт ум e впeрeн вo Бoга, чoвeкoт ќe...

Митрополит Струмички Наум: Екстремно одрекување – екстремни дарови (01.08.2020)

Митрополит Струмички Наум: Екстремно одрекување – екстремни дарови (01.08.2020)

Спомнатите и ветени од Бог екстремни дарови, не се однесуваат толку на материјалното колку на духовното. Тоа се даровите на умно-срдечната молитва, на суштинско просветлување на умот, на расудување, на...

Митрополит Кумановско-осоговски д-р Григориј:Ние сме возљубени Божји созданија, кои имаат можност да создадат сопствен начин на постоење...“

Митрополит Кумановско-осоговски д-р Григориј:Ние сме возљубени Божји созданија, кои имаат можност да создадат сопствен начин на постоење...“

Епископскиот чин што денеска преку вас го примам, го разбирам како служење, што во себе ги обединува и најголемата чест и свеста за сопственaтa немоќ. Има ли поголема чест и...

Митрополит Струмички Наум: Бесчувствителност (25.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Бесчувствителност (25.07.2020)

Инаку, ако дозволиме прелеста да навлезе во нас, дали преку страстите на срцето (сластољубие и среброљубие) или преку страста на паднатиот ум (славољубие), таа потоа станува сеопфатна состојба која ги...

Викарен Епископ Јаков Стобиски:„Не плашете се да страдате...“

Викарен Епископ Јаков Стобиски:„Не плашете се да страдате...“

Се одрекуваме од Крстот Христов ако на прекорот враќаме со гнев и бунт, праведен или неправеден, без разлика. Се одрекуваат од Крстот Христов децата кои се непослушни кон родителите, оти...

БEСEДА  за спасeниe на душата какo крај на вeрата

БEСEДА за спасeниe на душата какo крај на вeрата

Никoј нe патува заради патoт туку заради нeкoј или заради нeштo, штo гo oчeкува на крајoт на тoј пат. Никoј нe гo фрла јажeтo вo вoдата вo кoја нeкoј сe...

Митрополит Струмички Наум: Прелест на умот и прелест на срцето (18.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Прелест на умот и прелест на срцето (18.07.2020)

Како што рековме, има лажна состојба (прелест) на умот, но има и прелест на срцето. Првата прелест настанува поради прифаќање и усвојување лажни мисли, а втората од прифаќање и усвојување...

Архиепископот г.г. Стефан:Продолжи ги богољубивите и родољубивите дела

Архиепископот г.г. Стефан:Продолжи ги богољубивите и родољубивите дела

    Со денешниов чин, преку Светиот Дух, врз тебе се изли љубовта Божја[6], и тој дар ќе ти помага со љубов да им служиш на луѓето и да ги исполнуваш задолженијата...

Партениј Епископ Антаниски и Игумен Бигорски:Да си биде епископ значи да се биде прв во служењето

Партениј Епископ Антаниски и Игумен Бигорски:Да си биде епископ значи да се биде прв во служењето

Да се биде епископ, преемник на апостолската благодат, значи да се биде прв не во превласта, не во некакви привилегии, туку во одговорноста и во служењето на другите за добро,...

« »