логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

 

Ѓоко Ѓорѓевски, декан на Православниот богословски факултет во Скопје

Во битката за границите и териториите на православните цркви се занемарува вистинската мисија на црквата и, воопшто, на православието. Токму во оваа насока зборува теологот Ѓоко Ѓорѓевски, декан на православниот богословски факултет „Свети Климент Охридски“ во Скопје, кој ги анализира последните случувања во православието, кои директно или индиректно имаат влијание на решавање на македонското црковно прашање. Ѓорѓевски пред неколку години ја извршуваше и функцијата амбасадор на нашата земја во Ватикан, што ја дополнува неговата компетенција за анализа на состојбите на црквите во христијанството.

– Или секој народ и секоја држава треба да имаат своја самостојна црква, или ниту еден народ и ниту една држава не треба да имаат! Или да се примени стариот патријаршиски систем, кој како најавтентичен на природата на црквата е независен од државните и националните граници, а кој е таков целосно и во уредувањето (наддржавен и наднационален), но кој во овој историски контекст се чини речиси неможен, или да се применат еднакво и кон сите критериумите врз кои се основани и постојат сите национални цркви – вели Ѓорѓевски.

Во битката за границите и териториите на православните цркви се занемарува вистинската мисија на црквата и, воопшто, на православието. Токму во оваа насока зборува теологот Ѓоко Ѓорѓевски, декан на православниот богословски факултет „Свети Климент Охридски“ во Скопје, кој ги анализира последните случувања во православието, кои директно или индиректно имаат влијание на решавање на македонското црковно прашање. Ѓорѓевски пред неколку години ја извршуваше и функцијата амбасадор на нашата земја во Ватикан, што ја дополнува неговата компетенција за анализа на состојбите на црквите во христијанството.
– Или секој народ и секоја држава треба да имаат своја самостојна црква, или ниту еден народ и ниту една држава не треба да имаат! Или да се примени стариот патријаршиски систем, кој како најавтентичен на природата на црквата е независен од државните и националните граници, а кој е таков целосно и во уредувањето (наддржавен и наднационален), но кој во овој историски контекст се чини речиси неможен, или да се применат еднакво и кон сите критериумите врз кои се основани и постојат сите национални цркви – вели Ѓорѓевски.

Дали последните случувања со прекинот на комуникацијата меѓу Руската православна црква и Вселенската патријаршија значат нов голем раскол во православието и што ќе значи тоа за Македонската православна црква-Охридска архиепископија?
– Јасно е дека се работи за едно од најголемите црковни потресувања во православието во поновата историја, уште повеќе зашто станува збор за конфликт меѓу најзначајната (првопрестолната) црква со најмногубројната православна црква. Од една страна, ваквите еднострани прекинувања на евхаристиско општење како да станаа практика при меѓусебните црковни недоразбирања за јурисдикциите врз определени територии, што до некаде го амортизира чувството за сериозност на постојната ситуација. Во 90-тите години од минатиот век, меѓу истите две патријаршии, естонскиот црковен спор доведе до неколкумесечен евхаристиски прекин, потоа со забрана за евхаристиско општење беше проследен и конфликтот меѓу Руската и Романската православна црква за црковните територии во Молдавија, а тука е и скорашната препирка околу духовната надлежност врз Катар меѓу Антиохиската и Ерусалимската патријаршија. Од друга страна, пак, неподготвеноста на православието да се соочи со вистинските причини што доведуваат до овие и вакви конфликти остава простор за сериозна загриженост, која сметам дека е споделена и од страна на Македонската православна црква. Имајќи ги предвид мудроста и искуството на поглаварите на двете раскарани цркви, не изостанува надежта дека состојбата, ако не се реши, барем нема да се продлабочи. Од една страна е личноста на патријархот Кирил, кој единствен меѓу православните поглавари без задршка и со почит секогаш ги истакнувал македонскиот идентитет, јазик и култура, а од друга страна патријархот Вартоломеј, кај кого, и покрај официјалната воздржаност, е забележлива искрената и татковска грижа за македонските верници, особено кон младите.

Врз кои аргументи Вселенската патријаршија ја призна автокефалноста на Украинската црква? И дали тој принцип може да се примени и во случајот со МПЦ-ОА?
– Според соопштението на Светиот синод на Вселенската патријаршија, издадено на 11 октомври годинава, на последната одржана седница било одлучено „да се повлече правната полноважност на Синодското писмо од 1686 година, кое е издадено според тогашните околности, а со кое ѝ се дало право на Московската патријаршија да го поставува киевскиот митрополит, кој би бил избран од црковно-народниот собор на неговата епархија, а би го спомнувал името на вселенскиот патријарх на секоја божествена литургија, со што би ја објавувал и потврдувал својата канонска зависност од цариградската мајка црква“. Според ваквото толкување, Вселенската патријаршија, иако во определен период ѝ ги препуштила украинските територии на Московската патријаршија, никогаш целосно не се откажала од својата канонска надлежност врз нив. Очигледно дека македонската црковна историја има поинакви патишта, но независно од нив, врз основа на 9-то и 17-то правило од четвртиот вселенски собор, цариградскиот патријарх има еднакво право соодветно да интервенира и во нашиот црковен случај. Впрочем, општо е познато дека состојбата на МПЦ е единствена и неспоредлива со сите други цркви со нерешен статус и дека врз основа на сите можни критериуми и параметри таа има право на своја целосна независност. Како потврда за тоа би го спомнал и размислувањето на протојерејот Николај Данилевич од Одделот за надворешни работи на Украинската црква под Московската патријаршија, кој во своето интервју за Сојузот на православните новинари, а во однос на македонското црковно прашање, тврди дека Цариградската патријаршија применува „двоен стандард и дефинитивна неконзистентност“. Според него, документот од 1686-та за Украина не е во ништо различен од оној од 1922-та за Македонија, истакнувајќи дека „Македонската црква има дури и повеќе право на автокефалност зашто народот таму е обединет во нивното барање, додека украинското православие е поделено на три дела…“.

Дали МПЦ-ОА во оваа ситуација може да се надева на признавање на својата автокефалност од страна на Вселенската патријаршија, бидејќи тој процес веќе е започнат со Украина?
Неспоредлива е состојбата меѓу двете цркви. Македонската православна црква, и покрај неуспешните обиди за нејзино разбивање со креирање паралелни структури, е сенародна и обединета црква, за разлика од црковната состојба во Украина, каде што е забележлива силната поделеност на украинските верници, а дури и одлуката на Цариградската патријаршија, за жал, не обезбедува надминување на поделбите, како и обединување на црковниот и евхаристиски живот во таа земја. Во однос, пак, на Македонската православна црква, единственото нешто што недостига се потребната евангелска љубов и разбирање од страна на другите сестрински цркви, а особено од страна на Цариградската патријаршија.

Може ли целата оваа ситуација да повлече еднострани признавања на други цркви од страна на РПЦ? И какво би требало да биде правилното решавање на целата оваа состојба во православието?
– Ниту претходно имало најави, а уште помалку оваа ситуација може да даде повод РПЦ да преземе такви чекори. Во однос на завршното прашање, загрижува недостигот од вистински критички приод кон постојната конфликтна состојба. Проблемот е што целото внимание е насочено исклучиво кон симптомите и барањето начини на нивно санирање, без да се направи барем обид да се согледаат главните причини, кое би овозможило воспоставување на точна дијагноза, а потоа и соодветен правилен третман. Црквата како Тело Христово почива врз вистината, добрината, љубовта и праведноста. Таа не може и не смее да биде промотор на лагата, злобата, омразата и неправедноста, затоа што во тој момент престанува вистински да биде црква. Тоа значи дека за секој член одделно, а потоа и за секој народ, во црквата мора да се има иста мерка. Двојните стандарди можеби се својствени за овоземната политика, но се туѓи за црквата. Тоа значи дека или секој народ и секоја држава треба да имаат своја самостојна црква, или ниту еден народ и ниту една држава не треба да имаат! Или да се примени стариот патријаршиски систем, кој како најавтентичен на природата на црквата е независен од државните и националните граници, а кој е таков целосно и во уредувањето (наддржавен и наднационален), но кој во овој историски контекст се чини речиси неможен, или да се применат еднакво и кон сите критериумите врз кои се основани и постојат сите национални цркви. А во Европа денес сите автокефални патријаршии, архиепископии или митрополии се исклучиво национални цркви. Најстрашно е кога некои моќни исполитизирани црковни центри се самопрогласуваат за наднационални, а со проѕирна империјалистичка агенда ја злоупотребуваат светата црква за обезбедување на владеењето на нивните политички и државни центри во и надвор од нивните граници, па по секоја цена го оневозможуваат правичното црковно организирање, кое е витално за вистинското единство на црквата. Во оваа битка за граници и територии сосема се занемарува вистинската мисија на црквата, заборавајќи притоа на вистинската природа на црквата, а тоа е дека Христовата црква не ја чинат територии, туку луѓето што живеат на тие територии, територии на човечките срца и души во кои Бог престојува.

Радмила Заревска

Од
Радмила Заревска

 https://www.novamakedonija.com.mk/makedonija/politika/%d0%bf%d1%80%d0%b0%d0%b2%d0%be%d1%81%d0%bb%d0%b0%d0%b2%d0%bd%d0%b0%d1%82%d0%b0-%d1%86%d1%80%d0%ba%d0%b2%d0%b0-%d0%bc%d0%be%d1%80%d0%b0-%d0%b4%d0%b0-%d0%b8%d0%bc%d0%b0-%d0%b8%d1%81%d1%82%d0%b8-%d0%ba/?fbclid=IwAR2xpqkVOsm8w1a7UuTxfSnsukpEP4UZHQ8dMpHrnpzeY_JtZM-YcofcT9Y

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Април 07, 2021
Aleksandar.N.sv.Haralampij

Збирка раскази „Фауст го трча плебејскиот круг“ (Faustus Runs the Plebeian Circle)-Стефан Марковски

Збирката раскази по промотивна цена е дистрибуирана и на повеќе книжевни платформи, како Barnes and Noble, Vivlio, Apple Books, Thalia, Kobo, Booktopia, Weltbild, Paagman, Ibs, Indigo и други. На македонски јазик книгата која инкорпорира 6 приказни, како…
Април 04, 2021
Aleksandar.N.sv.Haralampij

Книгата може да им помогне на децата да си го изградат идентитетот

Секоја генерација на деца има свои проблеми и затоа треба авторите да ги следат денешните деца и да знаат што тие сакаат да прочитаат. Авторите од западноевропските земји се многу похрабри и добро е што издавачите прават напори да ги преведат, но им…

Соопштени европските награди за драмски превод за 2021 година, меѓу нив три на македонски јазик

Мар 22, 2021 Литература 122
Aleksandar.N.sv.Martinijan6
Исто така, меѓу најдобрите од два други јазични комитета се најдоа и преводите на две…

Македонскиот поет Игор Крајчев е поет на неделата на престижниот британски магазин “The Poet Magazine”

Мар 22, 2021 Литература 121
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Инаку. ова застапување на македонскиот поет Игор Крајчев во британскиот магазин, доаѓа…

Истражување на Харвард: Кои луѓе се посреќни, оние со повеќе време или оние со повеќе пари?

Мар 22, 2021 Друго од култура 138
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои имаат најмногу животни исполнувања повеќе…

Беседи

Жарко Ѓоргиевски: Недела на свети Јован Лествичник

Жарко Ѓоргиевски: Недела на свети Јован Лествичник

Потикнат од голема љубов кон Бога и Христовата наука, уште на 17 годишна возраст Јован го прифатил благиот јарем Христов и се упатил по тесниот пат, по кој одат праведниците...

ЗА ПОКАЈАНИЕТО - АРХИМАНДРИТ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС

ЗА ПОКАЈАНИЕТО - АРХИМАНДРИТ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС

И колку повеќе некој ја чувствува грешноста си, толку и се кае подобро и повеќе. И затоа го гледаме овој голем знак – тајна може да каже некој – во...

Митрополит Струмички Наум: Недела на свети Јован Лествичник (10.04.2021)

Митрополит Струмички Наум: Недела на свети Јован Лествичник (10.04.2021)

Срцето на овој степен сè уште е заробено од страстите, така што демонот релативно лесно, преку помислите и сетилата, однатре, го наведува човекот на грев. Колку што човекот слободно му...

На свети Григориј Палама - Старец Георгиј Капсанис II дел

На свети Григориј Палама - Старец Георгиј Капсанис II дел

Црквата го прославува споменот на еден нов светител, светиот Николај Планас, еден прост отец, неписмен но свет, оженет свештеник од некогашна Атина. Свети Николај – по потекло од Наксос –...

О.Николај Киранџиќ: НЕДЕЛА НА СВЕТИ ЈОВАН ЛЕСТВИЧНИК

О.Николај Киранџиќ: НЕДЕЛА НА СВЕТИ ЈОВАН ЛЕСТВИЧНИК

 Болестите, пак, честопати се плод на нашата гревовеност, безаконие и неуреден живот, но честопати тие се и Божја казна за нашите гревови. Затоа, ако сакаме да се ослободиме од болеста,...

Митрополит Струмички Наум:  ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦЕ, спаси нѐ!

Митрополит Струмички Наум: ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦЕ, спаси нѐ!

Севкупниот Домострој на нашето спасение е дело на нашиот Бог – Света Троица, од Отецот, низ Синот, во Светиот Дух. Овој Домострој е Христоцентричен (исто како и нашиот живот во...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Тајната на Крстот

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Тајната на Крстот

Во животот неизбежно ќе страдаме и ќе носиме крст, сакале или не, и ќе бидеме распнати, сакале или не, и ќе умреме на него, сакале или не, но на крстот...

Митрополит Струмички Наум: КРСТОПОКЛОНА НЕДЕЛА (03.04.2021)

Митрополит Струмички Наум: КРСТОПОКЛОНА НЕДЕЛА (03.04.2021)

 Во секое наше лично страдање Го препознаваме првенствено Христос и го надградуваме нашиот личносен однос со Него. Самото страдање е реално, но тоа останува во втор план, затоа што преку...

За втората недела на постите - (на свети Григориј Палама) - Старец Георгиј Капсанис

За втората недела на постите - (на свети Григориј Палама) - Старец Георгиј Капсанис

Но светиот Григориј имајќи го опитот на аскетите на Света Гора и на сите свети Отци на Црквата ни, се спротистави на оваа прелест, на рационализмот на западниот Варлаам, со...

« »