логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

Кожувчанка


 

Поимот за секуларноста ги означува вековните настојувања на државата да ги одземе сите државни функции на религијата (кај нас вообичаено - Црквата) кои што таа со векови ги имала како свои овластувања. Секуларноста значи посветовување на државните функции што ги имала црквата. Тие функции да станат световни (мирски). Во тоа е смислата на секуларноста и на „формулата“ - црквата да биде одвоена од државата. С? започна со законот на францускиот Конвент (1795 г.) за одвојување (сепарација) на црквата од државата. Нашиот Устав (членот 19 и Амандманот 7) е категоричен во тоа дека црквите и верските заедници се одвоени од државата - немаат ни световни (воопшто) ни државни функции.

Македонската православна црква, Исламската верска заедница, Католичката црква, Евангелско-методистичката црква, Еврејската заедница и другите верски заедници и религиозни групи (Амандманот 7) и „поповите и оџите“ на пратеникот Жерновски, не презеле никаква акција, не донеле никаква одлука и, крајно, не одлучиле да воведат веронаука во основното образование. Законот го донесе Собранието, законодавната власт во државата - државната власт. Можно ли е, во ваков случај, да се заклучува дека бил повреден „принципот на секуларноста“? Дотолку повеќе што е државата обврзана да го почитува правото на верско образование - како човеково право?

Слободата на вероисповедта и слободното и јавно, поединечно или во заедница со други, изразување на верата се гарантирани со Уставот како граѓански слободи и права (членот 19/1, 2). Правото на образование не е во сферата на слободата на вероисповедта.

Уставот го издвои правото на образование како посебно човеково право во сферата на културните права (член 44/1). Државата е должна да го почитува ова право и да ги обезбеди сите претпоставки за ефективно уживање на ова право. Уставната основа на законот за образование е правото на образование.

Правото на образование е уредено и со меѓународното право. Меѓународните договори, по Уставот, се дел од внатрешниот правен поредок. Почитувањето на општоприфатените норми на меѓународното право е темелна вредност на уставниот поредок на државата. Меѓународното право го утврди правото на верско образование и настава како човеково право и ги задолжи државите членки на Организацијата на Обединетите народи и државите членки на Советот на Европа (позитивна обврска за државата), во областа на образованието и наставата да обезбедат образование и настава за децата во согласност со верските убедувања на родителите.

Универзалната декларација за човековите права на ООН го обезбедува исклучивото право на родителите да го изберат видот на образованието што ќе им биде дадено на нивните деца.

Меѓународниот пакт за граѓанските и политичките права на ООН, ги задолжува државите членки - да ја почитуваат слободата на родителите да им го обезбедат на своите деца она верско и морално образование што е во согласност со нивните сопствени убедувања.

По меѓународниот пакт за економските, социјалните и културните права на ООН - државите се обврзуваат да ја почитуваат слободата на родителите да обезбедат верско и морално воспитување на своите деца согласно со своите сопствени убедувања.

Европската конвенција за заштита на човековите права и основни слободи го изостри човековото право на образование утврдувајќи и задолжувајќи ги државите членки на Советот на Европа во своето дејствување во областа на образованието и наставата - државата да ги почитува правата на родителите да обезбедат образование и настава во согласност со своите верски и филозофски убедувања.

Каков е сега правниот поредок во државата по одлуката на Уставниот суд? Од една страна укината е одредбата од членот 26 од Законот за основното образование поради повреда на „принципот на секуларноста“ - од друга страна меѓународното право кое што дејствува како домашно право и по кое државата е обврзана да го обезбеди, да го заштитува и да не го повредува правото на верско образование како човеково право?

Хелсиншкиот комитет за заштита на човековите права и слободи го заслужи респектот и почитувањето во целиот свет како невладина организација што се грижи за заштита на човековите права и слободи. Македонскиот Хелсиншки комитет со официјално соопштение се изјасни против веронауката како човеково право.

Народниот правобранител се пофали во годишниот извештај со бројот на претставките по кои постапувал, но не се определува за евентуална заштита на човековото право за верско образование и настава. Можеби чека претставка?

Рафаил Черепналкоски
Нова Македонија 3 јуни 2009 г.



Коментари 

  03.06.2009 17:48:33


Втор дел. Ниту Уставниот,ниту авторот ја нападнаа Европската конвенција за човекови права како неуставна,ниту пак „го променија Уставот“,што упатува на заклучок дека Уставот е во спротивност со Европската конвенција за човекови права.Како може човек што јавно докажа дека не знае кое е врховното начело на правото(па дури му појде од рака и да го сруши во Македонија),кој што издејствува одлука спротивна на човековите права,да брани човекови права? Како може Уставен суд кој што го укинал врховното начело на правото,да одлучува за човеково право на образование и воспитување во склад со верските и филозофските убедувања на родителите кога знаеме дека тој состав на Уставниот,кадровски беше покомпетентен од сегашниов? Вчера на ѓаконот му предложив и денес ќе го повторам предлогот;МПЦ,ИВЗ,Католичката,Евангелистичката,вероучителите и родителите,да си ангажираат адвокат од ЕУ и да вложат апликација против Република Македонија пред Европскиот суд за човекови права.Прекршени се шест членови на Европската конвенција за човекови права,кои што за да не и наштетам на евентуалната постапката,сега нема да ги откријам. Удбомафијата е навлезена во сите пори на живеење и само јака и независна адвокатска канцеларија од ЕУ може да го порази и делегитимира Уставниот суд. Се друго е трошење на рокот за вложување на апликацијата,кој што изнесува шест месеци.

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Ноември 14, 2023
Tamara.Kotevska

По премиерата на новиот филм „The Walk“ во Њујорк на двојната кандидатка за Оскар - Тамара Котевска

Работејќи од нејзините разговори со Асил и другите деца бегалци, режисерката направи гласовна нарација (испорачана од друга девојка, а не од Асил што ја гледаме на екранот) која е резервна, поетска и застрашувачка. „Треба да најдам место каде што можам да ги…
Септември 25, 2023
Snimatel.Naum

Наум Доксевски, кинематографер на „Домаќинство за почетници“: Со Горан бевме согласни дека најважно е да ја доловиме емоцијата на платното

На денешната прес –конференција екипата на филмот „Домаќинство за почетници“, кој беше прикажан на свеченото отворање на 44. издание на ИФФК „Браќа Манаки“ проговори за текот на снимањето, раѓањето на идејата за филмот, соработката на снимањето, кастингот…

„ПОЕЗИЈА ОД МАКЕДОНИЈА“ и „Версвил“

Авг 19, 2023 Литература 1464
TVIT762
Реномираното меѓународно списание за поезија „Версвил“, својот најнов број во целост го…

Промоција на Речник на медиумска писменост

Мај 31, 2023 Литература 1790
Ова лексикографско издание е прв сериозен обид за систематизирање на термините коишто се…

Интервју со Јована Матевска Атанасова – писателско име кое полека оди кон врвот на македонската литература

Мар 09, 2023 Интервју 1665
Jovana.matevska
Најпрво сум радосна што ја имав привилегијата да пораснам емотивно. Некои луѓе трошат цел…

Беседи

 Митрополит Струмички Наум: Недела на светиот Апостол Тома

Митрополит Струмички Наум: Недела на светиот Апостол Тома

Желбата на Апостолот Тома да ги допре раните на воскреснатиот Богочовек Исус Христос не е неверие, туку природен и спасоносен копнеж на секој човек да Го познае Бог од опит,...

Божествена Литургија во Водоча (06.05.2024)

Божествена Литургија во Водоча (06.05.2024)

„Неверојатен лик е свети Јован Крстител, само што јас тоа не знам и не можам да го опишам со зборови. Неговото присуство ги збунува современиците. Свештениците и левитите, а кој...

Преподобен Јустин Ќелиски - Беседа на Воскресението

Преподобен Јустин Ќелиски - Беседа на Воскресението

Со Своето Воскресение Господ го извел родот човечки од пеколот и го вознесол во Рајот. Господ го извлекол од смртта родот човечки и го вознесол во Бесмртноста. Господ од ништо,...

БEСEДА  за oсвeстувањeтo oд грeвoт

БEСEДА за oсвeстувањeтo oд грeвoт

Зoштo апoстoлoт гo става нашeтo oсвeстувањe вo зависнoст oд вoскрeсeниeтo на Гoспoда? Затoа штo вoскрeсeниeтo на Христа oд мртвитe e главeн пoништувач на грeшeњeтo. И затoа штo нас ништo на...

БEСEДА за градoт штo сe ѕида

БEСEДА за градoт штo сe ѕида

Затoа гo брамe oнoј град штo ќe дoјдe. Тoа e град сoѕидан oд духoт, oд живoтoт и oд вистината. Тoа e град на кoјштo eдинствeн нeимар e самиoт Гoспoд Исус...

Отец Славчо Костадиновски: ЛАЗАРОВА САБОТА  (27.04.2024)

Отец Славчо Костадиновски: ЛАЗАРОВА САБОТА (27.04.2024)

Нашиот Господ Исус Христос, додека ја извршуваше спасителната мисија на земјата, воедно и го подготвуваше народот за примање на спасителното учење, односно Неговата наука. Он му правеше многу добродетели на...

Прот. Александар Шмеман: Цветници - НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Прот. Александар Шмеман: Цветници - НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (10)

Во што е смислата на овој настан, кого толку светло, толку радосно, толку победоносно го празнува Црквата во Лазаревата сабота? Како да се спојат тагата, солзите на Христа, и таа...

БEСEДА  за пoбeдата над пoслeдниoт нeпријатeл

БEСEДА за пoбeдата над пoслeдниoт нeпријатeл

Прв нeпријатeл на чoвeкoт e ѓавoлoт, втoр e грeвoт, а трeт e смртта. Гoспoд Исус ги пoбeдил ситe oвиe три нeпријатeли на чoвeчкиoт рoд. Сo Свoeтo пoнижувањe гo пoбeдил гoрдeливиoт...

« »

Најново од култура

Православен календар

 

18/05/2024 - сабота

Светата великомаченичка Ирина; Светите Мартин и Ираклиј;

Правила и одредби на Православната Црква за постот
Православен календар за овој месец - МПЦ

Кожувчанка

Молитви кон Пресвета Богородица за секој ден во седмицата

 Радувај се, Ти Која од ангелот ја прими радоста на добрата вест дека Бог Слово ќе прими тело од Тебе! Радувај се оти го носеше Создателот во Твојата утроба! Радувај се Ти Која го роди Бога во тело, Спасителот на светот! Повеќе...

Тропар

Тропар на светиот праведен и многустрадален Јов 6 мај / 19 мај 2024

Тропар на светиот праведен и многустрадален Јов 6 мај / 19 мај 2024

„Благословено да е Името Господово“ –восклик на победа во маките твоио Јове свети, кои во радости се претворија,бидејќи душата твоја...

Тропар на светата Великомаченичка Христова Ирина 5 мај / 18 мај 2024

Тропар на светата Великомаченичка Христова Ирина 5 мај / 18 мај 2024

Твоето срце миомирисно семе Христово постана,О, Ирино света девственичке,од него Господ за себе мноштво народ подигна,душата ти, палмина гранка на...

Тропар на светата маченица Христова Пелагија Тарсиска 4 мај / 17 мај 2024

Тропар на светата маченица Христова Пелагија Тарсиска 4 мај / 17 мај 2024

Девице света, Пелагио Христова,вистината го озари умот твој и исполни срцето,со неа се излечи душата твоја,радувај се сега во небесните...

Духовната убавина на Богородица се пројавува и во моментот на Распнувањето на Нејзиниот Син

Тебе, Богородице поборнице – војвотко, ние слугите Твои, откако се избавивме од зло, Ти пееме победни и благодарствени песни. Ти имаш сила непобедна, од секакви опасности ослободи не за да Ти пееме : Радуј се, Невесто Неневесна! Повеќе...

Болестите според светоотечкото учење

Значи, не се надевај на лекарска вештина без благодат и не ја отфрлај своеволно, туку моли Го Бога да ја спознаеш причината за казната, а потоа моли за избавување од немоќта, трпејќи сечење, горење, горчливи лекови и сите лекарски казни Повеќе...

Свети Лука Симтерополски: Архиепископ и хирург

Едноставно е да се претпостави дека професорот – епископ, соединувајќи го во своите раце крстот и скалпелот, ги порази современиците токму со тоа необично соединување на двете разновидни сфери на активност.  Повеќе...

Духовни поуки: „Помоли се за мене“

Со Бога зборувај многу, а со луѓето малку; ако во Божјиот закон се подучуваш - ќе успееш и во едното и во другото. Повеќе...

Живот без стрес

Ако разбереме што се крие зад стресот, ако ја видиме лагата, која што се крие зад него, на крајот ќе увидиме дека не постои причина за да бидеме во стрес.. Повеќе...

Митрополит Струмички Наум - Да пораснеме барем до Стариот Завет

И не само што немаат туку се и очигледна пречка за влез во Царството Небесно, и пречка да се сфати и пренесе неговата идеја и порака. Повеќе...

Епископ Тихон Шевкунов: „НЕСВЕТИ, А СВЕТИ“

Несвети, а свети. Луѓе, кои навидум живееле во нашето секојдневие, се соочувале со проблемите со кои ние се судираме, боледувале од болести од кои ние боледуваме, често осудувани од околината, а сепак, не биле секојдневни. Луѓе, кои не се на иконите, но го предавале животот од иконите во сите нивни дела, зборови, мисли. Луѓе, за кои тишината прозборила дека се свети.  Повеќе...

ГОЛЕМАТА ТАЈНА НА ДИВЕЕВО - Кој ќе доживее, ќе види

Како дополнување на оваа тајна, еве што слушнав од устата на 84-годишната игуманија на манастирот Дивеево, Марија. Бев кај неа во почетокот на 1903 година веднаш по канонизирањето на преподобниот Серафим и заминувањето на царското семејство од Дивеево. Повеќе...

Арх. Калиник Мавролеон: Монологот БОЖЈИ

 

Те гледав кога се разбуди угрово. Чекав да ми кажеш два-три збора, да се заблагодариш за се што ти се случува, да побараш мое мислење за се што треба да правиш денес. Повеќе...

За Моето име

Поуки на грузискиот Старец Гаврил Ургебадзе за последните времиња

 

„Ѓаволот има 666 мрежи. Во времето на антихристот луѓето ќе очекуваат спасение од космосот. Тоа ќе биде и најголемата замка на ѓаволот: човештвот ќе бара помош од вонземјаните, не знаејќи дека тоа се, всушност. – демони.“ Повеќе...

Взбранной Воеводе победительная