логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

 

3.angeli.so.truba

Скици за човекот

    До вчера, влегувањето во интимната дистанца на јавно место се сметаше за невоспитаност и беше непријатно. Кај другиот жив свет сè уште е така. За да се уверите, ставете го прстот на патот на некоја мравка. Кога ќе дојде блиску до вашиот прст, ќе застане. И ќе ве заобиколи. Таа нема технологија со која би пуштила макар и слика од вас во својот интимен простор. Ние имаме. Тоа не значи дека вредиме повеќе од мравките: тие уште знаат што е интима

Минатиот пат напишав дека иднината на универзитетите, доколку продолжи пандемијата на човековата хистерија од идните (можни) вируси, ќе биде во онлајн предавањата и испитите. И досега, преку различните форми на совршената виртуелна реалност што ги нуди дигиталната технологија, нè навикнуваа на ЕМИСИЈА НА СТВАРНОСТА: симулакрумите (слики повистинити од оригиналот) при рекламирањето на производите веќе направија да имаме ПОПРИВЛЕЧНО и ПОРЕАЛНО „скопско пиво“ на екранот, одошто во раката. Таа технолошки совршена емисија на реалноста нè подготвуваше, очигледно, за оваа свртница пред која сега се наоѓа човештвото – емисијата на ЖИВОТОТ. Сега допрва ќе живееме во свет без своја стварност: во емисија.

„Емисија“ на латински значи – испуштање, ослободување нешто во околниот ПРОСТОР. Просторот е, пак, медиум, посредник. Досегашна особина на животот беше да не ги забележуваме медиумите, односно да немаме свест за просторот, на истиот начин на кој никој од нас нема свест дека ја носи својата телесна тежина. Кога гледам ТВ-пренос од фудбалски натпревар, немам свест за тоа дека настанот се случува илјадници километри далеку, во друг простор, и дека во прашање е ЕМИСИЈА, а не настан „во живо“, иако така ми пишува во аголот на екранот. Тоа е сепак емисија, зашто приемот на сигналот доцни барем дел од секундата по однос на „оригиналниот настан“. Таа „слепеност“ на емитувачот, емитираното и приемникот, која досега ни даваше впечаток на „симултаност“ на далечниот настан и емитираната слика за него, филозофите ја викаат контингентност и тврдат дека е основна особина на она што го викаме „стварност“. Затоа и сликата за нас, досега, беше стварност.

Но зошто сега, кога држиме онлајн предавања, таа слепеност како да ја снемува, па студентите (и тие нас) сепак ги доживуваме како СЛИКИ, а не како ЛУЃЕ, кога брзината на емисијата е иста со онаа на сигналот на фудбалскиот пренос? Веројатно затоа што е засилено чувството за тоа дека ЕДНИОТ ИНТИМЕН простор (собата на студентот) неприродно влегува во ДРУГИОТ ИНТИМЕН простор (мојата соба). И обратно. Стадионот не е интимен, туку јавен простор, ама собите на студентите и професорите – се дел од интимата. Со тоа, се зацврстува чувството дека станува збор за ЕМИСИЈА, а не за МИСИЈА. Мисија, пак, значи – присуство со крв и месо, со тело: го знаеме тоа од изразот „дипломатска мисија“. Кога излегувам пред студентите во амфитеатар, јас сум во мисија; кога ме гледаат на екран, јас сум во емисија. Не знам дали од ист корен е и зборот „месија“, ама знам дека за да доживеете некого како месија, најдобро е да го слушнете и допрете во живо. Месии од емисии – тоа им останува на шарлатаните: параѕвездочатците, парапсихолозите, паралајфкоучите, кои (за добра ПАРА) на ТВ-програмите ве учат како да се избавите од маките. Во таа група сега се и професорите. Ама без добра пара.

Сè помалку ќе го допираме животот по коронавирусот: тоа е јасно. А Михаил Епштајн го дефинира човекот како хаптичко (тактилно) суштество, такво што допира и кое, според него, станало интелигентно само поради сетилото за допир. Ако е тоа така, следува период на атактилност, односно – расчовечување. На пример, на партиски митинг онлајн веќе не ќе можете да го допрете за рамо лидерот по одржаниот говор, ниту да го гушнете сопартиецот до вас. Неодамна, претседателот на Србија, Александар Вучиќ, во едно телевизиско студио, со илјада екрани по ѕидовите (како во некоја тајна лабораторија на НАСА), одржа таков митинг. И неможно е да не помислил (како и професорот на онлајн предавања): „Колку луѓе во МОЈАТА СОБА! Илјадници очи ме гледаат од ѕидовите: ГЛЕДАН сум!“ Тоа е убаво гориво за суетата на оној што говори, зашто кога говори на вистински митинг нема толку јасна свест за сите тие ОЧИ, за тие „синегдохи од луѓе“ што гледаат во него. Настрана што тие екрани асоцираат на електронски урни: мали е-гробници за секоја од тие личности што од онаа страна на емисијата му аплаудираат на својот СТУДИСКИ месија. Сатромодниот Исус, пак, работеше „на терен“.

Во секој случај, со овој нов начин на живот не само што ќе продолжи одамна започнатото медиумско бришење на границата меѓу ПРИВАТНОТО и ЈАВНОТО, меѓу спалната соба и плоштадот, меѓу мојот простор и просторот на општеството, туку ќе се случува и пенетрација на најприватниот во најприватниот простор. До неодамна нè ужасуваше само кога јавниот простор ќе продреше во приватниот: потсетувам на антологиската сцена од „Процес“ на Кафка. Обвинетиот Јозеф К. (кој и не знае за што е обвинет) добива покана за прво судско сослушување. Адресата што му е наведена воопшто не е јавна зграда (суд), туку приватен стан на судијата! Алузијата дека во тоталитаризмот „јавното е приватно“ и „приватното е јавно“ е целосно јасна: вратата од „судот“ му ја отвора жена што пере алишта во корито, а некои мрсулави деца се играат околу неа. Во тој простор судијата решава за судбината (казната) на Јозеф К.!
Е, тој Кафка, од модернист-експресионист, денес стана реалист, поголем од Толстој. И судиите веќе ќе можат да судат од дома, од дневната соба, „благодарение“ на вирусот и на дигиталните технологии. И професорите ќе предаваат, ќе испитуваат (ќе „сослушуваат“) и ќе судат (ќе оценуваат) од дома. И кај сите, особено кај професорот и кај студентот ќе постои чувството на угроза на приватниот простор. Веќе се чувствува тоа: откако почна карантинот, со колешките и колегите повеќепати во денот разменуваме важни информации за кризната состојба. Благодарение на дигиталните технологии, мојата катедра е во постојано заседание, и тоа во мојата дневна соба.

Колегите имаат симетричен впечаток дека состанокот е кај нив дома. Такви состаноци порано држевме на факултетот, и тоа во точно определено и ограничено време.
Таткото на проксемијата, психијатарот Едвард Хол, разликува интимна, лична, јавна и социјална дистанца меѓу двајца комуниканти. Кај луѓето, интимната дистанца е од 15 до 45 сантиметри, и во неа не се влегува без покана (освен ако не станува збор за физички напад или силување): таа е резервирана за највисока интимност. Таа интимна зона ја имаат и животните и не е препорачливо да се влегува во тој најперсонален простор („балон“), особено кај ѕверовите. Личната пак дистанца (резервирана за фамилијарни односи) се движи од 45 до 125 сантиметри, социјалната од 1,25 до околу 3,5 метри, а јавната над 3,5 метри. Предавањата досега спаѓаа во јавната дистанца: професорот стои на барем 3,5 метри од студентите. „Послободните“ професори, на вежби или при работа со помали групи, знаеја да седнат и меѓу студентите, но ја почитуваа барем социјалната дистанца (блискост не поголема од 1,5 метар). Сега, ќе испитувам онлајн во интимната зона, зашто носот ми е на растојание помало од 40 сантиметри од екранот, односно од „лицето“ на колешката. И нејзе ѝ е непријатно: ем влегла во мојата соба, ем „ми дише“ во носот, ко не дај боже да сме интимни. До вчера, влегувањето во интимната дистанца на јавно место се сметаше за невоспитаност и беше непријатно. Кај другиот жив свет сè уште е така. За да се уверите, ставете го прстот на патот на некоја мравка. Кога ќе дојде блиску до вашиот прст, ќе застане. И ќе ве заобиколи. Таа нема технологија со која би пуштила макар и слика од вас во својот интимен простор. Ние имаме. Тоа не значи дека вредиме повеќе од мравките: тие уште знаат што е интима.

П.С. Само што ја завршив колумнава, по социјалните мрежи се пронесе (засега непроверен) глас дека во Загреб, некој професор, од страв студентите да не читаат од некоја скрипта надвор од видното поле на камерата, побарал да полагаат усно со темен превез на очите. Какво понижување: како да го водат студентот на стрелање. И каква перверзија: знаеме што значи превез на очите во интимната дистанца од 15 сантиметри, од еротските филмови.

 Извор:

https://www.novamakedonija.com.mk/mislenja/kolumni/%d0%ba%d0%b0%d0%ba%d0%be-%d1%81%d1%82%d0%b0%d0%bd%d0%b0%d0%b2-%d0%b8%d0%bd%d1%82%d0%b8%d0%bc%d0%bd%d0%b0-%d1%81%d0%be-%d0%bf%d1%80%d0%be%d1%84%d0%b5%d1%81%d0%be%d1%80%d0%be%d1%82-%d0%bd%d0%b0-%d0%b8/

Друго:

 

 

9ти јуни 2020 год.

 

 

 

 

 

 

 

 



Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Септември 26, 2022
TViTer448

„Турска бања“ на Националната галерија изложена во Европска престолнина на културата за 2022, Нови Сад

„Ваквите претставувања отвораат врати за идни билатерални соработки помеѓу нашите земји. Особена чест и задоволство е за Националната галерија да биде дел од ваков исклучителен настан. Значението на учеството е дотолку поголемо бидејки ние како институција
Јули 24, 2022
TViTer319

ТРКАЛЕЗНА МАСА ЗА ПОДАТОЦИТЕ ЗА Е-ТРГОВИЈАТА ВО НАШАТА ЗЕМЈА

Од АЕТМ велат дека со оваа тркалезна маса, Асоцијацијата за е-трговија на Македонија и Државниот завод за статистика иницираат соработка меѓу засегнатите институции и се вклучуваат во напорите за започнување на јавно-приватен дијалог помеѓу релевантните…

Конгресот на САД ќе носи резолуција за славење на македонскиот јазик и наследство

Јан 27, 2022 Друго од култура 714
Во Конгресот на САД е покрената резолуција за прогласување на септември 2022 за „Месец на…

„Анатомија на бумбарот” на Стефан Марковски

Дек 28, 2021 Литература 812
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
Во романот, чие македонско издание е објавено од „Паблишер“, се дефинира енергична и…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународна антологија на шпански јазик

Окт 23, 2021 Литература 1391
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel
„Преминот на поетските гласови бара прекугранични и меѓугенерациски средби и точки на…

Беседи

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Отец Александар Шмеман: Воздвижение на Чесниот Крст

Тоа бил празникот на христијанското царство, кое се родило под закрилата на Крстот, во денот кога царот Константин го видел Крстот над кој пишувало:: „Со ова ќе победиш…” Тоа е...

Митрополит Струмички Наум: Воздвижение на Чесниот Крст (26.09.2022)

Митрополит Струмички Наум: Воздвижение на Чесниот Крст (26.09.2022)

Ако некое страдање (Крст) ни предизвикува очај наместо радост, тоа е знак дека треба да го смениме нашиот однос со Бог, односно знак дека нашиот однос со Бог сигурно е...

Беседа на г. Дамаскин, Митрополит на Додимотихо, Орестиада и Суфли

Беседа на г. Дамаскин, Митрополит на Додимотихо, Орестиада и Суфли

Како што видовте на Светата литургија, на двата јазика, сите заедно ја служевме оваа литургија без да постои прекин или пречка. Познато ми е за да дојдеме до овој момент,...

Митрополит Струмички Наум - Напразно потрошено време

Митрополит Струмички Наум - Напразно потрошено време

Што правиме ние? Најчесто, не се трудиме доволно да ги извршуваме нашите дневни обврски во послушание, свесно и согласно Божјите заповеди – во слава Негова и за добро на ближните,...

арх. Андреј (Конанос) - Јас имам нешто добро, а тој- не!

арх. Андреј (Конанос) - Јас имам нешто добро, а тој- не!

Непријателот веќе не го попречува духовниот живот, но настојува да го оскверни, а потоа и да го уништи тоа што е стекнато на тој пат. Тој ти всадува славољубие и...

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Освен ова благодатно проникнување, проземање, друг начин на постоење и спасение за нас, христијаните, е невозможен, и незамислив. Ние не сме етичко тело, ние сме Тело Христово – еден со...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

Митрополит Струмички Наум: Компатибилност на човечкиот со демонскиот разум (Архива)

Митрополит Струмички Наум: Компатибилност на човечкиот со демонскиот разум (Архива)

 Знаењето на умот е љубовното познание на Бог (како просветленост или обоженост), додека, пак, знаењето на разумот – само по себе е познание на практичниот опит во овоземните науки и...

« »