логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Бидејќи Преблагиот и Човекољубив Бог не го презре човечкиот род, паднат во големо безредие, го помилува и му вети на Авраам потомок од древните, велејќи: „Твоето потомство ќе го умножам како ѕвездите небесни, како морскиот песок, и преку твоето потомство ќе бидат благословени сите народи на земјата“.[1] Така говори и (патријархот) Јаков – кога ги благословуваше своите синови, тој му рече на Јуда: „Нема да недостасува кнез од Јуда, и водач од бедрата негови, сè дури не дојде Оној, Кому му припаѓа власта, и Кој е очекувањето“.[2] Јудејскиот народ се наплоди и се намножи, се разбесне и падна во многу прегрешенија. И кога Го разгневи Бога поради своите престапи, беше предаван во ропство многу пати: еднаш на Асирците, другпат на Вавилонците, или на Египќаните. А пред големото и последно запленување од Римјаните, тие беа заробени и од елинскиот цар Антиох,[3] поради нивното очекување на Христа (Месијата). Поради сите овие неволи, кај нив повеќе не останаа кнезови, војводи и цареви.

Затоа во оние денови им беше поставен цар, по име Ирод,[4] како што вели евангелистот Лука: „Во деновите на Ирод, царот јудејски, имаше еден свештеник по име Захариј“.[5] Поради тоа народот негодуваше и тагуваше, бидејќи не го сакаше владеењето на незнабошците.

Излегувањето на евреите од Египет, преминот преку Црвеното Море

Кога ќе дојдеше прзничен ден, Јудеите се очистуваа со пост и сите луѓе, заедно со свештеникот, Му се молеа на Бога прилежно, барајќи да се исполни ветувањето што им било дадено на нивните прадедовци и татковци. А нивните празници, определени од Бога како свети и како вечен закон за нивното потомство,[6] се следниве: еден од нив е празникот во четиринаесеттиот ден од првиот месец, кога Евреите излегоа од Египет.[7] И потоа, кога ќе поминат седум седмици – четириесет и девет дни, на другиот ден е празникот през летните денови, наречен Педесетница.[8] Друг празник има во четвртиот месец, кога е почетокот на првиот лебен принос. Мислам дека тоа се извршува по летното сончево свртување (22 јуни), кога се родил Крстителот. Потоа, во десеттиот ден од седмиот месец е празникот Очистување, не според сончевото броење, туку според месечевото. А за овие празници, пророкот Захариј рекол: „Постот во четвртиот месец, постот во петтиот, постот во седмиот и постот во деветтиот месец, за домот Јудин ќе бидат радост, веселие и светли празници“,[9]  според Божјата заповед, дадена на Мојсеј. Зашто Господ му рече на Мојсеј, велејќи: „Во десеттиот ден од седмиот месец е денот на очистувањето и нека ви биде свет, и да се очистите пред Господа, вашиот Бог, и потоа празнувајте седум дена“.[10]

Но да се вратиме на она за кое ни претстои да говориме, како му беше благовестено на Захариј од ангелот, та по редот на словото да стигнеме и до раѓањето (на Јован Претеча).

„Не бој се Захариј, зашто е услишена твојата молитва и твојата жена ќе роди син, и ќе му ставиш име Јован“

Захариј, впрочем, беше свештеник јудејски, а неговата жена Елисавета беше од ќерките Ааронови. Обајцата, пак, беа праведни пред Бога, одејќи по заповедите Божји без порок, но немаа деца, бидејќи Елисавета беше неплодна и веќе остарена. Кога дојде времето за вршење на службата, Захариј влезе во храмот Божји, во олтарот, за да покади, а целото мноштво народ стоеше во храмот и се молеше. Тогаш му се јави ангел Господов, стоејќи од десната страна на кадилниот жртвеник. Захариј се уплаши, но ангелот му рече: „Не бој се, Захариј, бидејќи твојата молитва е услишана, и твојата жена Елисавета ќе ти роди син, и ќе му дадеш име Јован. Тој ќе ти биде за радост и веселие, и мнозина ќе се зарадуваат поради неговото раѓање, оти тој ќе биде голем пред Господа, и нема да пие вино ни сикер. Тој ќе се исполни со Духот Свет уште во утробата на својата мајка, и мнозина од синовите Израилеви ќе се вратат кон нивниот Господ Бог; тој ќе врви пред Него во духот и силата на Илија, за да ги обрати срцата на татковците кон чедата, и непокорните – кон разумот на праведните, за да Му приготви на Господа луѓе совршени“. [11] Захариј му рече на ангелот: „Не го разбирам ова што се случува; јас се молам за спасение на народот, за тоа е нашата молитва, а ти без време и без надеж ми ветуваш дете на стари години. Освен тоа, јас и мојата жена не сме од царски род, туку од свештеничко поколение. Затоа и евангелистот рекол дека и жената на Захариј е од ќерките Ааронови, односно од свештенички род. Како ли, пак, народот ќе почне да негодува, кога ќе дознае за ова? Тој ќе рече: Ти си се молел само за себе, а не за сите!“ А ангелот му рече: „Бидејќи имаш такви помисли и не ми веруваш дека сум испратен при тебе, ти ќе онемиш и не ќе можеш да говориш до оној ден, кога ќе се исполни тоа, а ќе се избавиш и од сомневањето на народот преку молчењето. А твоето онемување ќе биде пророштво: да разберат луѓето дека тоа покажува замолчување на стариот закон; а кога ќе проговориш повторно, тоа ќе означува почеток на новиот закон“.[12]

Потоа, кога се роди детето, веднаш му се одврзаа устата и јазикот негов, и зборуваше, благословувајќи Го Бога. Тој се исполни со Духот Свет и пророкуваше, говорејќи: „Благословен е Господ, Бог Израилев, зашто го посети и избави Својот народ“.[13]

Зачнување на Св. Јован Крстител – Захариевото благовестење на Елисавета

Јован веќе беше узнал дека ќе се роди Господ. Впрочем, слугата оди напред, а господарот врви по него. Тој се исполни со Духот Свет уште додека беше во утробата на својата мајка и, давајќи и го на заем својот глас, преку неа тој и рече на Богородица Дева: „Од каде со мене ова, при мене да дојде мајката на мојот Господ?[14] Поради тоа и Захариј рече: „Господ ни издигна Сила[15] на нашето спасение, во домот на својот слуга Давид, како што беше навестил од векови преку устата на Своите свети пророци“[16] зашто Света Богородица беше од коленото Давидово. А на детето му рече: „И ти, младенецу, ќе се наречеш пророк на Севишниот, оти ќе одиш пред лицето на Господа за да Му ги приготвиш патиштата Негови“.[17] Така е напишано и кај други пророци: „Ете, Јас ќе го испратам ангелот Свој пред Твоето лице, и тој ќе го приготви патот Твој пред Тебе“.[18] Требаше од ангел да биде навестен оној што им е рамен на ангелите. Тој беше наречен Јован, односно подарен на својот татко и на својата мајка, зашто името Јован на еврејски значи подарен. Тој е наречен и Крстител, зашто требаше да Го крсти Христа; или Глас,[19] според евангелското кажување, оти ја одврза немоста на својот татко и му подари глас на оној што не можеше да говори. Впрочем, не требаше да молчи таткото кој го роди Гласот, за којшто беше известен. И се роди гласот на Словото, и светилник, и претеча, и Деница на Сонцето,[20] за да се зарадуваат мнозина поради неговото раѓање,[21] бидејќи е голем и е пророк од пророк,[22] и се исполни со Духот Свет уште од утробата на мајката. Носен во утробата на својата мајка, Јован Го позна Носениот во утробата (на Света Дева); дојден пред Него, тој Го позна на крштавањето и рече: „Еве Го Јагнето Божјо, Кое ги зема гревовите на целиот свет“,[23] и мнозина од синовите Израилеви ќе се обратат кон својот Господ Бог.[24] Тој ќе врви пред Исуса со духот и со силата на Илија, за да ги обрати срцата на татковците кон децата,[25] односно кон апостолите. А чедата јудејски се апостолите, како што рече Самиот Спасител, кога беше укоруван од фарисеите кои велеа дека Он ги изгонува бесовите преку Велзевул, кнезот на бесовите. Тогаш Господ рече: „Ако Јас ги изгонувам бесовите преку Велзевул, тогаш синовите ваши преку кого ги изгонуваат? Затоа тие ќе ви бидат судии“.[26]

Крштението Годподово од страна на Св. Јован Крстител

И непокорните кон мудроста на праведните“.[27] Секогаш непокорни се Јудеите, оти кога дојде Јован, кој ниту јадеше ниту пиеше, тие велеа: „Тој има бес“.[28] Затоа и Самиот Господ велеше: „Сите пророци и Законот беа пророкувале до Јован. И ако сакате да примите, тој е Илија којшто ќе дојде“.[29] Но непокорните не го примаа тоа, туку хулеа.

И како што Јован дојде, проповедајќи им на сите за првото Господово пришествие (доаѓање), приготвувајќи Му на Господа народ совршен и велејќи: „Он треба да расте, а јас да се смалувам“,[30] така и пророк Илија ќе дојде прво проповедајќи за второто пришествие на Христа, како што рекол Господ низ устата на пророк Малахија: „Ете, Јас ќе го испратам при вас Илија Тесфиќанец, пред да настапи денот Господов, голем и свет. Тој ќе го обрати срцето на таткото кон синот, и срцето на човекот кон неговиот ближен, па кога ќе дојдам, да не ја поразам земјата ненадејно“.[31] И пак: како што Илија смело го изобличуваше царот на беззаконието, така и Јован го изобличуваше Ирод, кој извршуваше беззаконија.[32]Јован беше подобен (сличен) на Илија по својот испоснички живот, како бесплотен. Затоа и Господ сведочеше за Јован и говореше: „Меѓу родените од жена не се појавил поголем од Јован Крстител“.[33] Тој беше меѓу Стариот и Новиот завет, односно исполнување на Стариот и почеток на Новиот. Јован Му претходеше на Христа и проповедаше за Него, и самиот тој со свои очи Го виде Проповеданиот од него, а по ова проповедаше и во адот. „Но најмалиот во Царството небесно е поголем од него“[34] зашто едниот е од неплодната Елисавета, а Другиот е од Дева. Така требаше да има разлика меѓу слугата и Господарот, та родениот од бесплодната Елисавета да проповеда за Родениот од Света Дева. Како што Елисавета, која беше неплодна, се зарадува кога го роди Крстителот, така и Христовата Црква, која порано беше неплодна и неродна, сега се радува раѓајќи секој ден преку Крштението, и се весели катадневно гледајќи ги оние што ги роди со вода и со Духот Свет.[35] И како што Крстителот откако се роди ги одврза веригите на неплодноста, исто така, и поучувајќи нè ја разврзува неплодноста на душата, говорејќи: „Родете плодови, достојни за покајание[36]

Но ти (Крстителу Јоване), направи нè, преку твоите молитви, да принесуваме достојни плодови до нашиот последен здив; разреши ја неплодноста на душите наши! Крстителу и Претечо на Христа, нашиот Бог, тебе ти е дадена благодат да се молиш за нас, та преку твоето застапништво да се најдеме на судниот ден непосрамени, и да застанеме од десната страна со оние што се спасуваат, слушајќи го пресветиот и блажен глас Христов: „Дојдете, благословени на Мојот Отец, наследете го Царството што ви е приготвено од создавањето на светот“. Зашто Нему Му припаѓа славата и честа, со Отецот и со Светиот Дух, сега и секогаш и во веки веков.

Слово за раѓањето на Свети Јован Претеча

Радосната вест за зачнувањето на славниот пророк и Претеча Христов

 

Изадок од книгата: Свети Климент Охридски. Собрани дела: слова, поуки, житија, Скопје 2012, 208-214.


[1] сп. 1 Мојс. 22, 17-18; 12, 3; 18, 18. Дела 3, 25; 12, 23. Гал. 3, 18, 16, 19. Евр. 2, 16.

[2] 1 Мој. 49, 10. Мих. 5,2. Мт. 2,6. Јн. 1, 45; 5, 46. Евр. 7,14. Откр. 5,5

[3] 1 Мак 1, 20. 2 Мак 4, 7; 10, 9-10.

[4] Ирод Велики царувал од 37 г. пред Христа до 4 г. по Христа. Тој бил туѓинец, идумеец.

[5] Лк. 1, 5.

[6]  2 Мојс. 12, 14.

[7]   Првиот месец во еврејската година се именува нисан, и приближно му одговара на нашиот месец март. На 14 нисан е празникот Пасха (од еврејскиот збор песах – премин), востановен во спомен на ослободувањето на Евреите од Египетското ропство и преминот преку Црвено Море. Уште се именува и празник на бесквасни лебови (Бесквасници). в. 2 Мој с. 12,1-51; 34, 18. 3 Мојс. 23, 1-44. Лк. 22, 1.

[8]  2 Мојс. 23,16. 3 Мојс. 23,15.

[9]  Зах 8, 19.

[10]  3 Мојс. 23, 27-28, 39.

[11]  Лк. 1, 13-17. Мал. 4, 6; евангелското четиво за празникот е според Лк. 1, 5-25.

[12]  Овде авторот става свои зборови во устата на Захари).

[13]  Лк. 1, 64, 67-68.

[14]  Лк. 1, 43.

[15]  Буквално стои рог; може да се преведе и со достоинство.

[16]  Лк. 1, 69-70.

[17]  Лк. 1,76.

[18]  Мал. 3,1. Мт. 11, 10. Мк. 1, 3. Лк. 7, 27.

[19]  сп. Ис. 43, 3. Мт. 3, 3. Мк. 1, 3. Лк. 3, 4. Јн. 1, 23.

[20]  сп. Мал. 4, 2. Лк. 1, 78.

[21]  Лк. 1, 14.

[22] Таткото на св. Јован – Захариј се почитува како пророк.

[23]  Јн. 1, 29, 36. сп. 2 Мојс. 12, 3. Ис. 53, 7.

[24]  Лк. 1, 16.

[25]  Лк. 1, 17.

[26]  Мт. 12, 24, 27. Лк. 11, 15, 19.

[27]  Лк. 1, 17.

[28]  Мт. 11, 18. Лк. 7, 33.

[29]  Мт. 11, 13-14. Лк. 16, 16. Мал. 4, 5.

[30]  Јн. 3, 30.

[31]  Мал. 4, 5-6.

[32]  сп. Мт. 14, 3-5. Мк. 6, 17-18. Лк. 3, 19-20.

[33]  Мт. 11, 11. Лк. 7, 28.

[34]  Исто.

[35]  сп. Ис. 54, 1. Гал. 4, 27.

[36]  Лк. 3, 8. Мт. 3, 8.

 Извор: Бигорски манастир

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Ноември 10, 2020

Се упокои во Господ Митрополитот Црногорско-приморски Амфилохиј (30.10.2020)

Митрополитот Амфилохиј е роден на Божик, 7 јануари 1938 година, во Бари Радовиќ, во Долна Морача. Завршил Богословија во Белград, а на Богословскиот факултет на СПЦ, во Белград, дипломирал во 1962 година. Покрај теолошките науки, студирал и класична…
Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 1114
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 1213
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 1108
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Како одат работите... (22.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како одат работите... (22.11.2020)

Носењето на негативен заклучок многу лесно се надоврзува на трите посебно опасни илузии што ги имаат прифатено „христијаните“, во текот на својата историја, кои ги одделуваат од Вистината Христос, од...

Митрополит Струмички Наум: Ангелите се светлина (пример) за монасите; монасите се светлина (пример) за луѓето...“

Митрополит Струмички Наум: Ангелите се светлина (пример) за монасите; монасите се светлина (пример) за луѓето...“

Кога говориме за фанатизмот, отсекогаш ме воодушевувал примерот на светиот архангел Михаил. Некогаш, во кризниот момент на општото отпаѓање на ангелите, излажани од дотогаш најсветлиот и најбли- скиот ангел до...

БEСEДА за вoздигнувањe на чoвeкoт прeку вoскрeснатиoт Христoс

БEСEДА за вoздигнувањe на чoвeкoт прeку вoскрeснатиoт Христoс

Eвe ја висината дo кoја Бoг гo вoзвишил чoвeчкoтo битиe! Бидeјќи oвдe нe станува збoр за бoжeствeната прирoда Христoва, туку за чoвeчката, нe сe збoрува за вeчнoтo Слoвo Бoжјo, туку...

Митрополит Струмички Наум: Што е разликата помеѓу опсесија, илузија, прелест и помисла?(15.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Што е разликата помеѓу опсесија, илузија, прелест и помисла?(15.11.2020)

За разлика од демонските, мислите што ни доаѓаат од Божјата страна се суптилни, смирени, срамежливи, не сакаат да ја нарушат нашата слобода, а ни носат, главно, смиреност, покајание и плач....

Митрополит Струмички Наум: Со кого може да се разговара и за што (08.11.2020)

Митрополит Струмички Наум: Со кого може да се разговара и за што (08.11.2020)

 Тоа што е очигледно, за секој нормален, е дека, во овој период, против Македонската Православна Црква – Охридска Архиепископија се води специјална војна чија цел е растурање на нејзиното единство....

БEСEДА за срцeтo пoдгoтвeнo за Бoга

БEСEДА за срцeтo пoдгoтвeнo за Бoга

Пoдгoтвeнo e срцeтo мoe, Бoжe, спрeмнo e срцeтo мoe (Пс. 56:7). Блазe му на oнoј, браќа, кoјштo мoжe така да Му рeчe на свoјoт Гoспoд! Блазe му на oнoј чиe...

Митрополит Струмички Наум: За оние што се мислат безгрешни, пречисти и сигурно спасени, па сега ќе ја спасуваат и Црквата (30.10.2020)

Митрополит Струмички Наум: За оние што се мислат безгрешни, пречисти и сигурно спасени, па сега ќе ја спасуваат и Црквата (30.10.2020)

Пак ќе те прашам, уште ли се гледаш како чист!? Уште ли се гледаш како безгрешен!? Уште ли се гледаш како правоверен!? Уште ли се гледаш како спасен!? Гледаш, сега,...

Митрополит Струмички Наум:  Секташки дух (25.10.2020)

Митрополит Струмички Наум: Секташки дух (25.10.2020)

Секташкиот дух не го познава и признава покајанието. Тој дух во луѓето бара зло, вистинско или привидно, и на тоа се задржува. Се фаќа за еден збор, наместо за илјадници...

Беседа во спомен на Преподобен Теофил Струмички и Св. мч-ци Евлампиј и Евлампија

Беседа во спомен на Преподобен Теофил Струмички и Св. мч-ци Евлампиј и Евлампија

Нема ништо поблажено, возљубени, од тоа постојано да се предаваме на волјата Божја, постојано да живееме испитувајќи што навистина е според волјата Божја. Но тоа предавање и тоа испитување не...

« »