логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Св. Јован Дамаскин


zora.jpgБидејќи Бог одлучил од видливата и невидливата приро¬да да создаде човек според Својот образ и подобие, за да биде цар и господар на сета земја и на сè што е на неа, Тој однапред под¬готвил за него нешто како царски дворец за да може во него да живее блажено и во целосна среќа. Тоа е Божествената рајска гра¬дина, која со Божји раце била засадена во Едем и која била риз¬ница на секоја радост и веселба. Зашто, Едем значи на¬сла¬дување. Градината се наоѓала на исток – на поголема висо¬чи¬на од сета земја, имала блага клима и била исполнета со благо¬ми¬ри¬сен и блескаво чист и прозрачен воздух, засадена со посто¬јано зелени растенија, преполна со мириси, облеана со светлина што ја надминувала секоја фантазија и полна со секаква сетилна кра¬сота и убавина – тоа навистина било Божествено место и достој¬но престојувалиште на оној што е создаден според Божјиот об¬раз; во него не живеело ниту едно бесловесно животно, туку са¬мо човекот – творбата на Божјите раце.
Среде таа рајска градина Бог ги засадил дрвото на живо¬тот и дрвото на познанието. Дрвото на познанието претста¬ву¬вало одредено искушување и проверка и вежбање на човековата послушност или непослушност. Затоа и било наречено дрво на познавање на доброто и на злото; зашто на оние што би вкусиле од него би им дало моќ да ја спознаат сопствената природа, што е прекрасно за совршените, но е многу опасно за несовршените и за оние што се исполнети со сластољубиви желби, како што тврдата храна не е добра за оние што се нежни и на кои им е по¬требна мека храна. Зашто Бог, кој нè создал, не сакал да се гри¬жи¬ме и да се напрегаме за многу работи, ниту да се тревожиме и да размислуваме за сопствениот живот, од што и настрадал Адам; оти, штом вкусил, тој спознал дека е гол и си направил опа¬шало од смоквини лисја. А пред искушението од дрвото на по¬знанието, и двајцата биле голи, и Адам и Ева, и не се сра¬меле. Бог, значи, сакал да не страдаме (што е обележје на нај¬високата природа). И уште сакал да бидеме безгрижни и да се по¬светиме само на едно дело, и тоа на она ангелското – неу¬¬мор¬но и непрестајно да Му вознесуваме пофални песни на Творецот и да се насладуваме созерцувајќи Го, а своите грижи да Му ги пре¬пуштиме Нему, како што ни објавил преку пророкот Давид, ве¬лејќи: Пренеси ја на Господа маката своја, и Он ќе те поткрепи. И во светите Евангелија, поучувајќи ги своите уче¬ници, Тој вели: Немојте да се грижите за душата – што ќе ја¬де¬те или што ќе пиете; ниту за телото, во што ќе се обле¬чете. И повторно: Но барајте го најнапред царството Божјо и Неговата правда, и сè ова ќе ви се придаде. А на Марта ì в嬬ли: Марто, Марто, ти се грижиш и се трудиш за многу ра¬бо¬ти. Но само едно е потребно. Марија го избра подобриот дел, кој нема да ì се одземе, односно, таа избрала да седи по¬крај Н嬬говите нозе и да ги слуша Неговите зборови.
Дрвото на животот, меѓутоа, било дрво што имало живо¬тодавна енергија, но од него можеле да јадат само достојните и бесмртните. Некои си го замислуваат рајот како сетилен, а дру¬ги, пак, како умствен. Мене, пак, ми се чини дека, како што чо¬векот бил создаден истовремено и од материјална и од духовна при¬рода, така и неговиот најсвет храм бил создаден истовре¬мено и сетилен и духовен, односно имал двојна суштина: зашто чо¬векот, како што веќе рековме, со телото бил населен во најбо¬жествениот и прекрасен простор, додека со душата пребивал во по¬возвишено и уште поубаво место, живеејќи во Божјото прису¬ство и имајќи го Него за сеславна облека. Тој бил облечен во Не¬говата благодат за да може да се насладува со најслаткиот плод – со созерцувањето на Бога и, слично на ангелите, да се храни од тоа созерцување како од дрво на животот; зашто, на оние што учествуваат во Него, сладоста на Божественото заедничарење им дарува живот без смрт. А тоа дрво, како што е познато, Бог го нарекол секое дрво, велејќи: Од секое дрво во градината мо¬жеш да јадеш; зашто Тој е сè, и во Него и преку Него сè е соз¬да¬дено.
Но, дрвото на познанието на доброто и на злото претста¬вувало распознавање на многуобразното знаење, спознавање на сопствената природа, што е прекрасно за оние што се совршени и што не се отклонуваат од Божественото созерцување, преку кое во себе ја распознаваат великолепноста на Творецот, за оние што не се плашат да се соочат со можноста од пад, бидејќи по долгото вежбање навикнале на созерцувањето; но не е добро за луѓе што во голема мера се водени од сластољубиви желби, за¬фа¬тени сами со себе и со грижата за сопственото тело, зашто тие не престојуваат постојано во повисокото и не се доволно цврсто приврзани кон прекрасното.
И така, сметам дека Божествениот рај имал две природи, и богоносните отци ја проповедале вистината – и оние што уче¬ле за едната, и оние што учеле за другата природа. Изразот „се¬кое дрво“ можеме да го толкуваме и како знаење за Божес¬тве¬ната сила во созданијата, како што вели божествениот апостол Павле: Оти она, што е во Него невидливо, односно вечната си¬ла и Божеството, се гледа уште од создавањето на светот, со¬з¬натливо според нивните созданија. Но, од сите тие поима¬ња и знаења, најважно е знаењето што ни ги открива нештата што се однесуваат на нас, а тоа е знаењето за нашето устројство, како што вели божествениот Давид: Се восхитувам на Твоето зна¬ење – тоа е превисоко, не можам да му пријдам! Тоа знае¬ње, меѓутоа, било крајно опасно за штотуку создадениот Адам, и тоа од причини за кои веќе зборувавме.
Со други зборови, дрвото на животот можеме да го раз¬береме како Божествено познание што го остваруваме преку се¬тилните нешта, или како насочување на умот преку тие сетилни нешта кон Родоначалникот, Создателот и Причината; имено, таа мисловна нагласка од самиот Него е наречена „секое дрво“ – це¬лосно, неразделно, нешто што нè соединува со прекрасното. Од друга страна, дрвото на познанието на доброто и на злото треба да го разбереме и како материјална и вкусна храна, која со сво¬јот изглед предизвикува сладост, но која оној што ќе проба од неа на крајот го прави учесник во злото; зашто, Бог рекол: Од се¬кое дрво во градината можеш да јадеш, мислејќи го со тоа – според мене – следново: преку секое создание издигнувај се кон Мене, Создателот, и од сите плодови избери еден – Мене, за¬што Јас Сум вистинскиот живот. И нека тој плод ти плодоноси жи¬вот, и причестувај се со Мене, зашто сум составен дел на тво¬ето битие. На тој начин ќе станеш бесмртен. Освен од дрво¬то на познанието на доброто и злото, од него не јади; зашто во оној ден кога ќе вкусиш од него, ќе умреш; зашто сетилната храна според природните закони го надоместува потрошеното, се спу¬шта долу и се исфрла, и невозможно е да остане непро¬падлив оној кој прима сетилна храна.

Подготви:

д-р Драган Михајловиќ

 

Посети: {moshits}

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 746
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Првенство по чест (11.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Првенство по чест (11.07.2020)

Нема таков голем грев пред Бог каков што е духовниот геноцид што се врши над нашата света Црква. Да имаш власт да сврзуваш и да разврзуваш и на небото и...

Митрополит Струмички Наум:  Умно-срдечната молитва – критериум на вистинско богословие (07.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум на вистинско богословие (07.07.2020)

Теологија без умно-срдечна молитва е повеќе технологија, т.е. умешност, односно техника на составување и вообликување на мислата и на зборот, отколку богословие, отколку Божјо слово; повеќе знаење што произлегува од...

 Митрополит Методиј Златанов: огромна е човечката жед за љубов

Митрополит Методиј Златанов: огромна е човечката жед за љубов

Во духовната пустина на овој суетен свет, на ова место на нашето исконско туѓинување, огромна е човечката жед за љубов. Дури и се навикнуваме да живееме без внимание кон себе...

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Митрополит Европски Пимен (03.07.2020)

Да си споменеме за да поверуваме во она дека сė што е соединето со Бога е спасено, та освестеното да го примениме во нашите животи. Да престанеме да ги распнуваме...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Исто така, извршен e и Литургискиот (Евхаристиски) збор, и тој е збор во сила; извор на слово во сила, кое повторно и повторно го обновува светот; затоа што Христос е...

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥  (03.07.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥ (03.07.2020)

Свети Наум бил мудар учител, единствен раководител на монасите, решителен подвижник, чудотворен молитвеник и духовник. Тој постојано работел на преводи на светото Писмо и другите богослужбени книги од грчки на...

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Кој им е проблемот на фарисеите, тогашни, денешни и на сите времиња? Тоа што постојано бараат грешка; но не баш кај секој, туку посебно кај оној на кого се фиксирани....

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

И најважно од сѐ е – на секое зло да враќаме со добро, со љубов. За да ни биде дозволено да ја кажуваме оваа молитва треба и во мислите и...

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

Важно е да напомнеме дека и покрај големите и епохални откритија на науката, животот на денешните луѓе не ѐ подобар. Напаротив создаден ѐ кај луѓето страв и немир, наместо радост...

« »