логоFacebookTwitterYouTubeeMail




 Atanasij..jpg

Јеромонах Атанасиј Арсоски

БЛУДОТ – РАЗОРУВАЧ НА ЧОВЕКОВАТА ЛИЧНОСТ

Насловот на овој текст во очите на современиот свет, во најдобар случај, би изгледал смешен, а не би се зачудиле и на директен бунт против ваквата формулација. Дури и самиот термин „блуд“ веќе е исфрлен од масовна употреба, и може спорадично да се сретне само понекаде во световниот начин на изразување. Тоа е и една од причините поради која светот ја смета Црквата за конзервативна, антипрогресивна и анахрона. Под блуд ја подразбираме злоупотребата на сексуалната енергија што ја поседува човекот. Сè до половината на минатиот век сексуалноста била речиси табу тема, и за неа немало простор во јавноста. Таа била сведена на дел од најдлабоката приватност на поединецот и секој вид на нејзина манифестација се третирал како срамен чин и нарушување на интимата на човекот. Но токму Црквата (старозаветна и новозаветна), а преку неа и Самиот Бог, низ сите изминати векови била таа која отворено, најтранспарентно говорела и изнесувала став за сексуалноста на човекот. Впрочем, од аспект на изминатите епохи, сè до 20 век, во тој поглед денешната цивилизација би изгледала назадна и деструктивна, а Црквата современа и модерна. Но Црквата не го променила својот став и пристап, имајќи длабоко познавање на структурата на човековото битие и на целта поради која тој постои на овој свет. Значи, проблемот не е во транспарентноста, туку во сфаќањето за употребата на сексуалната енергија. Доколку ја ставиме Црквата на една страна, а цивилизацијата што е надвор од неа на друга страна, тогаш барем во денешно време можеме да потврдиме дека и кај двете страни не постои недостаток на отвореност. Конфликтот настанува поради поимањето на сексуалноста.
Причините, поради кои злоупотребата на сексуалната енергија претставува гревовна страст, не лежат едноставно во некаков морален кодекс на христијанството. Моралните кодекси се разликуваат соодветно на средината во која се составуваат, согласно менталитетот на одредена група луѓе или народи. Според тоа, и самиот поим на моралот е релативен, па затоа и не може да претставува универзален критериум. Христијанството нема за цел да го регулира поведението на припадниците на одредени општества, туку да му овозможи на секој човек да ја надмине смртта и уште од сега да влезе во радоста на воскресението. Но, за да го прими тој дар од Бога, најнапред треба да ја изрази подготвеноста на својата волја за преобразување на страстите, кои не се ништо друго освен енергии на човекот насочени спротивно на својата намена и цел.
Човекот е психофизичко битие, па затоа енергиите и способностите што ги поседува не можат да бидат класифицирани како исклучиво душевни или телесни. Секоја енергија е составен дел на целиот човек. Кога тие енергии функционираат во согласност со својата цел, тогаш човекот е потполно исполнет, имајќи истовремено и душевно и телесно здравје. Но кога се злоупотребени, односно насочени спротивно на намената, тогаш човекот страда и душевно и телесно. Затоа злоупотребената енергија се нарекува страст, што во превод од словенски јазик значи страдање. Помеѓу тие човекови енергии една од најсилните е токму сексуалната, затоа што нејзината намена е возвишена и свештена. Преку неа човекот станува Божји соработник во раѓањето на нов живот, на нова единствена и неповторлива личност. Но поради тоа што ние сме претерано наклонети кон егоизмот, оваа возвишена енергија е силно врзана за телесно, но не помалку и душевно, задоволство. Според зборовите на мудриот современ духовен старец, архимандрит Епифаниј Теодоропулос, прашање е колку и дали човештвото би се размножувало доколку не би постоело тоа задоволство. Кога со нас ќе завладее себељубието, тогаш сакаме сè што имаме да биде само за нас и не чувствуваме потреба за споделување со друг. Токму тоа изразено задоволство, што го предизвикува сексуалната енергија, претставува камен од кој се сопнуваме при обидот за нејзино разбирање и прифаќање.
Сега доаѓаме до клучното прашање: дали задоволувањето на сексуалниот нагон се изедначува со вообичаените физиолошки потреби на човекот? При реализирањето на сексуалната желба и потреба имаме излачување на материи кои, со Божјо вдахновение, стануваат животворни. Значи, не станува збор за исфрлање на некаков вишок или, пак, на некои непотребни супстанции. При извршувањето на обичните физиолошки потреби имаме исфрлање од организмот на непотребни или штетни за него материи. Според ова, очигледно е дека не може сексуалниот однос да биде вброен во обична физиолошка потреба. Неточно ќе биде и ако сексот го класифицираме во чисто физиолошка категорија, затоа што во голема мера при неговото реализирање учествува и душата. Имајќи предвид дека тука станува збор содејство со Бога во создавање на нов човек, тогаш не претеруваме кога оваа човечка енергија ја нарекуваме свештена.
Но зошто и како злоупотребената сексуална енергија ја разорува човековата личност? Поради возвишеноста на нејзината намена таа има голема сила и огромно влијание врз целото наше битие. Нешто слично како со атомската енергија. Кога истата ќе се (зло)употреби за оружје, нејзината моќ станува катастрофално разорна. При благословената употреба на енергијата и дарот за размножување, човекот чувствува мир, спокој и радост, бидејќи во тој случај не само што се реализира творечката соработка со Бога, туку се изразува и љубовната блискост на двајцата брачни сопатници и другари. Меѓутоа, проблемот настанува кога свештената сексуална енергија почнува да се расфрла, растура и понижува. Тогаш човекот ја брка Божјата благодат од своето срце и во неговото битие се случува нуклеарна експлозија. Последиците се разнообразни. Најнапред, кога блудот ќе го обземе човекот, тој веќе не е во состојба да ги гледа другите како личности, туку прво потсвесно, а подоцна и сосема свесно, ги гледа само како предмет за задоволување на својата страст. Значи, на сцената главна улога игра егоизмот. Таквата состојба, доколку продолжи, се интензивира сѐ повеќе, и конкретниот човек ги губи сите основни ориентири за живот во заедница. Толку е силна зависноста од блудот, така што човекот не може да се задоволи само со една или две „дози“ дневно. Сигурен сум и тврдам дека оваа зависност и ова ропство се многу посериозни и потешко излечиви и од наркоманијата. Една од последиците на оваа заробеност е и неверојатното слабеење на волјата. Утврдениот блудник ја губи секоја цврстина на волјата и речиси не е способен да донесе никаква посериозна и сигурна одлука. Тој можеби и ќе се свести, ќе размисли и ќе ја донесе одлуката, но силата на волјата за нејзино реализирање е во голема мера ослабната. На емотивен план се случува тотален хаос. Неразјаснети се одредени чувства, па дури и оние кои се неопходни за живеење во заедница со другите луѓе стануваат или пренагласени или, пак, премногу ослабнати и извитоперени. Значи, емотивната рамнотежа е потполно разнишана и, навистина, во таква ситуација човекот го чувствува претвкусот на пеколот. Кога зборуваме за силно интензивиран блуд, тогаш не можеме да ги заобиколиме и разновидните девијации што произлегуваат од тоа. Од злопотребата на сексуалната енергија, не ретко, произлегуваат такви изопачености и противприродни состојби, така што мислам дека и ѓаволот останува фрапиран гледајќи го сето тоа.  Во овој контекст свети апостол Павле тврди дека „ни блудниците, ни идолопоклониците, ни ракоблудците, ни мажеложниците... нема да го наследат царството Божјо“ (1. Кор. 6, 9 –10). Ова не е така затоа што Бог некого казнува поради одредено прекрување на некаков закон. Рековме дека такво нешто не постои. Причината лежи токму во разорвањето на личноста, за коешто зборуваме. Самиот човек си одлучува дали ќе се реализира себеси како личност, ползувајќи ги своите енергии во правилна насока, или, пак, ќе се разорува  со злоупотребата на истите тие енергии. Значи, проблемот не е јуридички и етички, туку е егзистенцијален.
Сето ова што тука во кратки црти го изложувам, во никој случај, не е со намера да дадам поттик за судење и осудување на некоја категорија луѓе. Да не даде Господ такво нешто! Меѓутоа, неопходно е да бидеме реални и свесни, бидејќи оваа опасност нѐ демне сите нас. Никој не е имун на овој вид зависност, а и тенка е границата, па затоа лесно може да се премине. Секогаш на гревот и на страста треба да гледаме како на слабост и болест, па затоа, како и за секоја болест, добро е и полезно доколку ги знаеме причините за нејзино појавување и ширење. Тоа во голема мера може да ни помогне во превенцијата и во зајакнување на нашиот духовен имунолошки систем. А доколку се случи да се разболиме, тогаш лекот го бараме во Бога и во непрекинатото учество во светите тајни на Црквата. Од наша страна е потребно само да изразиме смирение, коешто како магнет ќе ја привлече Божјата благодат која „секогаш ги исцелува слабостите и ги дополнува недостатоците“ (сп. молитва на чинот на хиротонија на клирик). 

ПРАВОСЛАВЕН ПАТ

19-ти ноември, лето Господово 2014



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 651
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: Повторување (30.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Повторување (30.05.2020)

За неделата на Светите отци од Првиот Вселенски Собор имав намера да пишувам за молитвата што ги опфаќа сите луѓе и секој човек што конкретно страда, ама за кого... Денешните...

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Поради тоа, браќа, бидејќи нè очекува бесконечна мака, да се потрудиме преку подвиг да ја избегнеме, со милостина да го пречекаме бедниот и да го угостиме, примајќи го туѓинецот, гладниот...

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Бог е праведен. Сепак, на оние кои се одрекле од светот и световните работи им ветил стократно повеќе уште во овој живот, а плус и Царство Небесно: „Вистина ви велам:...

Храмот е срце

Храмот е срце

До тој Ден, којшто ние сме собрани данеска да го празнуваме. До денот, во којшто светлото Сонце на Правдата дошло да го осветли овој свет и да изгрее од гробот...

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Но, бидејќи над вистинската вера, низ вековите, незабележливо се наталожиле и одомаќиниле уште неколку темнини, денес, оној што ќе поверува, ќе треба да се пробие и низ овие темнини; а...

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Откако ја стекнува нејзината доверба, Богочовекот Христос ѝ ја покажува и вистинската вера: „Жено, верувај Ми дека иде часот, кога ни во оваа планина, ниту во Ерусалим ќе се поклонувате...

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

Телото ја прима онаа храна, која во суштина е еднаква со телото. Телото е од земјата и храната за телото е од земјата. Затоа телото во овој свет се чувствува...

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

Слoвoтo Бoжјo e какo oган на кoјштo сe радува правeдникoт прeмрзнат вo студeнилoтo на oвoј свeт; и слoвoтo Бoжјo e какo oган кoј гo изгoрува нeправeдникoт, кoгo oвoј матeријалeн свeт...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Да го фрлиме фенерот на Диоген, да се откажаме од потрагата по човек во темнината на овој свет и во сеопштата расчовеченост. Таа потрага за нас заврши во оној миг...

« »