логоFacebookTwitterYouTubeeMail

– Сакам да живеам – ми рече. – Но, не дојдов за да ми го потврдите тоа. Дојдов за да ми помогнете да заминам од овој свет подготвена.

    – Јас сум свештеник на животот, а не на смртта. – Ѝ одговорив. – Затоа и сакам да живееш. Но, дозволи ми да те прашам нешто: Во текот на твоето испитување, си прашала ли некогаш: „Зошто мене, Боже мој?“.

    – Не ве разбирам, отче – ми рече. Јас прашувам: „Зошто не мене, Боже мој?“ И не ја чекам смртта, туку го чекам моето просветлување!

„Благословот“ на болката

Благословени „зошто“! Ги освети самиот Христос на крстот: „Боже мој, Боже мој, зошто си ме оставил?“ Боже мој, зошто ми го направи ова? Што ти направив? Зарем не сум Твој Син? Прашањето е исто со моето; и тоа остана неодговорено. Остана неодговорено феноменолошки. Но, настаните го објавија одговорот.



Такви многубројни „зошто“ излегоа и од устата на многустрадалниот Јов, или од перото на повредениот Давид, двајца луѓе на кои трагичната смрт на нивните деца им го запечати поминувањето низ историјата, и кои често ни се презентираат како единствени примери на вера, истрајност, трпение.

Ова прашање го упатуваме кон Бога, го кажуваме во себе, им го повторуваме на луѓето кои чувствуваме дека посебно нѐ љубат. Го кажуваме главно за да ја изразиме нашата внатрешност, но го кажуваме и очекувајќи го и благиот допир на еден одговор. Но, кој може да даде одговор? Дури и да го знае, кој може да ни го каже?

Свети Василиј Велики обраќајќи се кон нажалениот татко вели дека болката го прави човекот толку чувствителен, што личи на окото на кое му пречат дури и трепките. И најљубезното движење ја зголемува болката на болниот. Тој не ја поднесува ни најдискретната дразба. Зборот кој се кажува како логички аргумент неподносливо му пречи. Само солзата, контактот со недоумицата, молчењето, внатрешната молитва, би можеле да ја олеснат болката, да го осветлат мракот и да родат мала надеж.



Болката раѓа вистина, сочувство, заедничарење

Болката не нѐ буди само нас, туку ја раѓа љубовта и кај оние околу нас. Тие се обидуваат да влезат во наша кожа. Се борат во погодно време да ги поделат со нас нашите чувства, најнепожелни за нив. И го прават тоа. Болката го раѓа нашето трпение, но истовремено го раѓа љубовното поврзување со нашите браќа. Болката ја раѓа вистината. Сочувството на другите го сади и во нашето срце. Таму внимателно се крие и одговорот.

Така во срцето се раѓа утехата, чија сладост и олеснување се многу поизразени како искуства отколку тежината на болката.

Одговорот се раѓа во нас

Научниците велат дека двајца родители можат да направат бесконечно различни деца. Колку што се разликуваат нашите физиономии, уште толку повеќе се разликуваат изразувањата на нивниот внатрешен свет. Исто е и со одговорите на овие големи прашања. Доколку некој трет ни даде еден божем „точен“ негов одговор, ќе ги уништи различноста и личносниот карактер на нашите одговори – на свештените одговори кои за секого од нас Бог ги сочувал. Божемната мудрост на кој било мудрец ќе ја прекрши вистината и слободата на Бога во нас.

Голема грешка е да го чекаме одговорот надвор од нас, од другите. Кој мудрец? Кој просветлен? Кој философ? Кој свештеник, сигурен во исправноста на неговите аргументи, го знае одговорот на толку личното „Зошто“? Одговорот може да се открие само внатре во нас. Не во божем сличните случаи, ниту во помпезните книги, ниту пак, во рецептите за утеха и мудрост. Одговорот не постои некаде, не го знае некој. Одговорот се раѓа во нас. Нашиот одговор е дарот од Бога.


Болката нѐ вади од човечките норми

На крај овие „зошто“ ги немаат одговорите што нашата сиромаштија и слабост ги очекува. Обично остануваат неодговорени во оваа логика. Затоа и Христос за смртта не кажа многу нешта. Едноставно Самиот ја избра и страдаше како никој друг. И кога воскресна, од Неговата уста излезе повеќе здив, а помалку зборови. Не рече ништо за животот и смртта – само го прорече мачеништвото на Петар. Болката нема одговор во аргументите. Ниту, пак, неправдата и смртта се соочуваат со логиката. Овие проблеми се решаваат со вдахновението и здивот кои само Бог ги дава. Се решаваат со Светиот Дух. Се надминуваат со смирено примање на волјата Божја, која е толку вистинита, но обично и толку неразбирлива.

На неговиот пат, испитувањето е пропратено со ударите на неодговорените прашања. А ние, потпрени на „можеби“, „зошто“, „доколку“, ги негуваме надежите и го одржуваме преживувањето во овој свет, чекајќи нешто сигурно и стабилно. Но, тоа обично не се препознава во решението кое ние го предлагаме, туку се наоѓа во неочекуваната, надумна божествена утеха. Секој обид таа да се замени со човечки опции нѐ обесправува нас самите. Секое ограничување во примката на рационалните одговори нѐ паѓа во подлабока стапица на нашата драма. Во дијалогот со болката, неправдата и смртта, мора да излеземе од човечките норми. Ова не е само излезот, туку и придобивката од страдањето.

Ексклузивната можност

На крај, можеме да го поставиме прашањето, а одговорот, пак, треба да го чекаме. Или Бог не постои, или допушта страдање за да ни даде една ексклузивна можност. Доколку не беше распнувањето, немаше да има воскресение. Христос ќе беше еден добар учител – не Бог. Бог ја дава можноста. Нам ни останува да ја видиме и да ја вреднуваме. Радоста, пак, и содржината на оваа можност е многу поголема од јачината на болката во испитувањето.

Смртта, болката и неправдата се тајни кои ги нарушува било каков одговор. Во овие случаи вистината не се изразува како мислење или аргумент, туку се произнесува со смирение и заедничка болка. Текот на нештата во ограниченоста на животот и смртта, на соблазната и на славословието, на чудото и на неправдата, се среќава и со кривини и скришни агли, каде што се чува вистината на животот. Доколку го избегнеме искушението да паднеме, тогаш ја откриваме вистината, во таков облик, во кој ниту сме ја замислувале. Доколку некој успее да ја прегрне болката, таа раѓа невидени чувства и открива реалност која на друг начин не може да биде видена. Предизвикот не е да се случат настани и откровенија: тие постојат. Предизвикот е да ги отвориме очите за да можеме да ги видиме.

За жал неоспорна вистина е дека: обично само губејќи го најпосакуваното, ги препознаваме и добиваме големите нешта.

Сигурно е дека болката и неправдата не можат да ја укинат љубовта Божја. Бог постои. Тој е љубов и живот. Совршената љубов и полнотата на животот. Најголемото чудо на Неговото постоење е Неговото сопостоење со болката, неправдата и смртта.

Веројатно и најголемиот предизвик за секого од нас е сопостоењето со нашата лична болка, прегратка со сите овие најдлабоки „зошто“, исполнета со надеж, смирено внатрешно сопостоење со чекањето на Бога во „неправдите“ кои мислиме дека Он ни ги прави.

Пред неколку дена ми пристапи една млада девојка, чие животно кандило изгледа дека се гасне. Во нејзината неподнослива болка ја препознав надежта. Во нејзините насолзени очи ги препознав радоста, силата и мудроста.

– Сакам да живеам – ми рече. – Но, не дојдов за да ми го потврдите тоа. Дојдов за да ми помогнете да заминам од овој свет подготвена.

– Јас сум свештеник на животот, а не на смртта. – Ѝ одговорив. – Затоа и сакам да живееш. Но, дозволи ми да те прашам нешто: Во текот на твоето испитување, си прашала ли некогаш: „Зошто мене, Боже мој?“.

– Не ве разбирам, отче – ми рече. Јас прашувам: „Зошто не мене, Боже мој?“ И не ја чекам смртта, туку го чекам моето просветлување!

Превод од грчки: Виктор Недески

Од книгата „Пограничен човек“, од неодговорените дилеми кон преминот на „другата логика“, Охрид 2015, стр 12-24

 

Извор: Бигорски манастир

08.09.2018 лето Господово

Прв дел

 

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 648
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Поради тоа, браќа, бидејќи нè очекува бесконечна мака, да се потрудиме преку подвиг да ја избегнеме, со милостина да го пречекаме бедниот и да го угостиме, примајќи го туѓинецот, гладниот...

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Бог е праведен. Сепак, на оние кои се одрекле од светот и световните работи им ветил стократно повеќе уште во овој живот, а плус и Царство Небесно: „Вистина ви велам:...

Храмот е срце

Храмот е срце

До тој Ден, којшто ние сме собрани данеска да го празнуваме. До денот, во којшто светлото Сонце на Правдата дошло да го осветли овој свет и да изгрее од гробот...

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Но, бидејќи над вистинската вера, низ вековите, незабележливо се наталожиле и одомаќиниле уште неколку темнини, денес, оној што ќе поверува, ќе треба да се пробие и низ овие темнини; а...

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Откако ја стекнува нејзината доверба, Богочовекот Христос ѝ ја покажува и вистинската вера: „Жено, верувај Ми дека иде часот, кога ни во оваа планина, ниту во Ерусалим ќе се поклонувате...

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

Телото ја прима онаа храна, која во суштина е еднаква со телото. Телото е од земјата и храната за телото е од земјата. Затоа телото во овој свет се чувствува...

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

Слoвoтo Бoжјo e какo oган на кoјштo сe радува правeдникoт прeмрзнат вo студeнилoтo на oвoј свeт; и слoвoтo Бoжјo e какo oган кoј гo изгoрува нeправeдникoт, кoгo oвoј матeријалeн свeт...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Да го фрлиме фенерот на Диоген, да се откажаме од потрагата по човек во темнината на овој свет и во сеопштата расчовеченост. Таа потрага за нас заврши во оној миг...

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

Вo oвoј свeт на нeпрeстајнo движeњe и нeпрeстајни прoмeни, чoвeкoт, сакал или нe, мoра да бидe врабoтeн, билo сo дoбрo, билo сo злo дeлувањe. Мрзливиoт чoвeк, всушнoст, нe e врабoтeн:...

« »