логоFacebookTwitterYouTubeeMail


 

 Sashko.Chija.si.jpg

 САШКО НАСЕВ: Македонија не треба да се кае за ништо

Политиките и идеологиите ги има, па ги нема. Ако најголемата вредност за земјоделецот е земјата, за мене тоа е драмата. И воопшто не се каам што ми остана занает, вели писателот Сашко Насев, автор на некои од најиграните македонски драми („Чија си", „Грев или шприцер"), сценарист на филмот „Самоуништување", професор на Факултетот за драмски уметности и поранешен амбасадор, викендов е пред нов предизвик.
„Чија си", која стана своевиден препознатлив знак за Драмскиот театар и за македонската театарска сцена во деведесеттите - впрочем, таа хронолошки е првата театарска претстаза поставена во независна Македонија - по 23 години повторно се поставува. Во режија на Љупчо Ѓоргиевски, новиот поглед на „Чија си" е на Анастас Тановски, Благој Чоревски, Силвија Стојановска, Ванчо Петрушевски, Ѓокица Лукаревски...
Драмата во „Чија си" и натаму е „....ладна како лед, а бујна како цвет", како што гласат стиховите во истоимената песна. Песната е истата, на Славе Димитров, и дејството, но ликовите се 50 години постари. Убав повод за ретроспекција на некои „наши години" со Насев.

Sashko.Chija.si1.jpg

Колку новата поставка на „Чија си" е и нов текст?


-Драмите не се само „текст". Драмите се послични на нотна партитура или архитектонски цртеж, отколку caмo на текст. Тие се полнокрвни и ако ликовите не се живи и верни на драмската реалност, ако заплетот не е плаузабилен како секој настан во животот или ако говорот не  одговара за секој карактер што го говори, тогаш можеби и би биле текст, литература и слично.
Ние мислиме дека драмите се само уметнички израз што има свои средства на дејствување во театарот, филмот, радиото, телевизијата или новите медиуми како интернетот и видеоигрите. Затоа велиме дека новата „Чија си" на Драмски театар е истата стара драма, наново и добро режирана без никакви измени во текстот.


  • Кое задоволство за драмскиот автор е поголемо: нов текст што ќе биде дочекан со аплаузи или ново видување на стариот текст?

-Не правиме некоја голема разлика меѓу чкембе чорба, шатобријан бифтек или ќураско. А може и ќебапи, плус бурек и симит погача, сосе унгарски гулаш или полски боршч, а и компир манџа. Со салата од зелка.
Прашање е на вкус, но вистинските драматичари се хедонисти и сакаат да јадат се и тоа многу. Така што задоволствата се исти, само епохата се менува. Старите драми, ако се добри и преживеале децении и сезони и епохи, се еднакво битни како и новите драми што се уште не прооделе на сцена.

  • „Чија си" вели дека реално го живееме поранешното време. Кој багаж од минатото е потежок: историскиот или емоционалниот?

-Мислам дека оние што го живеат поранешното време имаат проблем со тоа што не се веќе само млади. И јас, како Хичкок, некогаш што нѐ учеше, предност и давам на иднината и новата младост.
За мене лично најстрашен е багажот на пропуштените шанси. Требаше повеќе да се цениме и да го сакаме животот. Да не правиме толку многу грешки и, најнакрај, да ја разбереме тајната на денот. Тој само му претходи на утрешниот ден. На крајот на краиштата, што имаме од тоа ако само патиме по минатото? - Речиси ништо! - Се живее за утре и се бори за иднината.

  • Дали Аристотеловата хамартија, виновност без вина, е нашиот национален изговор за несоочување со предизвиците?

Sashko.Chija.si2.jpg

-Не разбирам докрај како да ви одговорам, ама хамартијата е многу моќно орудие кога создавате трагедија. Јас не сакам да верувам дека ние сме нешто различни од кој било друг народ и дека сме само трагички луѓе. Верувам во весели, опуштени и богами распеани еснафи кои си бркаат работа и веќе одамна му припаѓаат на 21 век.
Оние народи што претпоставуваат хамартија за себе како изговор се како романтичните поети од 19 век кои верувале дека целата одговорност за светската болка и неправда треба да ја опеат во своите стихови. Е па, јас претпочитам паметни момци што сакаат играчки на „Мекинтош" и рокери кои ја ценат Еми Вајнхаус. Така мислам јас, а дали сум во право, тоа не знам.

  • Ако покајанието е излезот од историската стапица на карактерите во „Чија си", можете ли да препознаете било какво политичко, идеолошко или општествено покајание во Македонија во последниве 23 години?

-Не! - И не треба. Треба да се каеме само што не се сакавме повеќе. Сите ние. И кувари и чевлари, а богами и Турци и скопјани, стари и млади... Македонија не треба да се кае за ништо. Јас не сум конформист што ќе се расфрла со излитени фрази, ама верувам дека секој човек верува дека можел подобро, но најдобро од сѐ е да сме здрави и живи. Политиките и идеологиите ги има, па ги нема. Исто како и други нешта. Затоа човек треба да го најде својот мир во трајните вредности. Ако најголема вредност за земјоделецот е земјата, за мене тоа е драмата. И воопшто не се каам што ми остана занает.

  • За Вас и голем дел од актерите на првата изведба на „Чија си" генерациски препознатлив белег, меѓу останатите, е и култната серија „Грлом у јагоде" („Бос в трње") на Карановиќ и Грлиќ од седумдесеттите, која две децении подоцна доби горчлив филмски сиквел во „Јагоди во грло". Впрочем, и ТВ-серијата „Бумбар на крајот од градот" е една нејзина скриена посвета. Колку таа естетско-историска пресметка е идејата и на новата поставка на „Чија си'?

Sashko.Chija.si3.jpg

-Естетиката како наука за убавото во уметноста не прави разлика во приемчивите или грдите заплети, тажните судбини или комичните карактери. Напротив, таа ги анализира техничките постулати на делата и иновативноста на идеите. Уште од Аристотел наваму.
Новата пиеса „Чија си" има една пред себе зададена мисија, а таа воопшто не е наивна. Имено, оваа пиеса е преполна со актерска страст, прецизни режисерски дешифрирања. И, ако сакате, како што вели Годар, има почеток, средина и крај, но не е битно според кој распоред на зборовите.
-Да бидам појасен - „Голф" се произведува повеќе од 40 години. „Голф единица" беше супер автомобил на својата епоха. А „Голф седмица" е супер авто на нашата епоха. Суштината е иста, се смениле формите и веројатно дизајнот, но „Голф" е ...Голф". Занаетски најдотеран автомобил. На четири тркала, со волан, во разни бои - ама, има едно „хух" од Бога што постојано му дава душа. Така и „Чија си", има нешто што постојано ја тера таа драма да оди напред и да не се пресметува со никој и ништо, туку само да сака да ја облагороди публиката.

  • Веројатно многупати сте одговарале на прашањето зошто политички не ја капитализиравте позицијата на амбасадор во Канада, од периодот кога оваа земја ја призна Македонија под уставното име. Но, ви го поставуваат ли уште? И каков е одговорот?

Sashko.Chija.s4.jpg

-Кога Владата на Канада ја призна Република Македонија под уставно име во 2007 година бевме бескрајно благодарни за тоа. И денеска сме бескрајно благодарни што Канада е наша пријателска земја.

Стојан Синадинов/Телеграф.мк
Фото: Телеграф.мк/Влатко Перковски

http://www.telegraf.mk/kultura/84311-sasko-nasev-makedonija-ne-treba-da-se-kae-za-nisto

 


 

29.12.2013 год.


Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Април 07, 2021
Aleksandar.N.sv.Haralampij

Збирка раскази „Фауст го трча плебејскиот круг“ (Faustus Runs the Plebeian Circle)-Стефан Марковски

Збирката раскази по промотивна цена е дистрибуирана и на повеќе книжевни платформи, како Barnes and Noble, Vivlio, Apple Books, Thalia, Kobo, Booktopia, Weltbild, Paagman, Ibs, Indigo и други. На македонски јазик книгата која инкорпорира 6 приказни, како…
Април 04, 2021
Aleksandar.N.sv.Haralampij

Книгата може да им помогне на децата да си го изградат идентитетот

Секоја генерација на деца има свои проблеми и затоа треба авторите да ги следат денешните деца и да знаат што тие сакаат да прочитаат. Авторите од западноевропските земји се многу похрабри и добро е што издавачите прават напори да ги преведат, но им…

Соопштени европските награди за драмски превод за 2021 година, меѓу нив три на македонски јазик

Мар 22, 2021 Литература 135
Aleksandar.N.sv.Martinijan6
Исто така, меѓу најдобрите од два други јазични комитета се најдоа и преводите на две…

Македонскиот поет Игор Крајчев е поет на неделата на престижниот британски магазин “The Poet Magazine”

Мар 22, 2021 Литература 135
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Инаку. ова застапување на македонскиот поет Игор Крајчев во британскиот магазин, доаѓа…

Истражување на Харвард: Кои луѓе се посреќни, оние со повеќе време или оние со повеќе пари?

Мар 22, 2021 Друго од култура 155
Aleksandar.N.sv.Haralampij
Истражувањата покажуваат дека луѓето кои имаат најмногу животни исполнувања повеќе…

Беседи

БEСEДА за прoрoштвoтo на чудата Христoви

БEСEДА за прoрoштвoтo на чудата Христoви

Сo тoа сака да пoкажe дeка и кoга ги изгoвара Свoитe збoрoви, и кoга ги изгoвара прoрoчкитe збoрoви, сeкoгаш гo гoвoри самo Свoeтo. Да пoкажe дeка и тoгаш Oн гoвoрeл...

Митрополит Струмички Наум: Недела на света Марија Египетска (17.04.2021)

Митрополит Струмички Наум: Недела на света Марија Египетска (17.04.2021)

Христос нѐ потсетува сите дека нашето Царство не е од овој свет и дека во овој живот нѐ очекуваат и страдања. Со оваа вистина треба да сме начисто и да...

Жарко Ѓоргиевски: Недела на свети Јован Лествичник

Жарко Ѓоргиевски: Недела на свети Јован Лествичник

Потикнат од голема љубов кон Бога и Христовата наука, уште на 17 годишна возраст Јован го прифатил благиот јарем Христов и се упатил по тесниот пат, по кој одат праведниците...

ЗА ПОКАЈАНИЕТО - АРХИМАНДРИТ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС

ЗА ПОКАЈАНИЕТО - АРХИМАНДРИТ ГЕОРГИЈ КАПСАНИС

И колку повеќе некој ја чувствува грешноста си, толку и се кае подобро и повеќе. И затоа го гледаме овој голем знак – тајна може да каже некој – во...

Митрополит Струмички Наум: Недела на свети Јован Лествичник (10.04.2021)

Митрополит Струмички Наум: Недела на свети Јован Лествичник (10.04.2021)

Срцето на овој степен сè уште е заробено од страстите, така што демонот релативно лесно, преку помислите и сетилата, однатре, го наведува човекот на грев. Колку што човекот слободно му...

На свети Григориј Палама - Старец Георгиј Капсанис II дел

На свети Григориј Палама - Старец Георгиј Капсанис II дел

Црквата го прославува споменот на еден нов светител, светиот Николај Планас, еден прост отец, неписмен но свет, оженет свештеник од некогашна Атина. Свети Николај – по потекло од Наксос –...

О.Николај Киранџиќ: НЕДЕЛА НА СВЕТИ ЈОВАН ЛЕСТВИЧНИК

О.Николај Киранџиќ: НЕДЕЛА НА СВЕТИ ЈОВАН ЛЕСТВИЧНИК

 Болестите, пак, честопати се плод на нашата гревовеност, безаконие и неуреден живот, но честопати тие се и Божја казна за нашите гревови. Затоа, ако сакаме да се ослободиме од болеста,...

Митрополит Струмички Наум:  ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦЕ, спаси нѐ!

Митрополит Струмички Наум: ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦЕ, спаси нѐ!

Севкупниот Домострој на нашето спасение е дело на нашиот Бог – Света Троица, од Отецот, низ Синот, во Светиот Дух. Овој Домострој е Христоцентричен (исто како и нашиот живот во...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Тајната на Крстот

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Тајната на Крстот

Во животот неизбежно ќе страдаме и ќе носиме крст, сакале или не, и ќе бидеме распнати, сакале или не, и ќе умреме на него, сакале или не, но на крстот...

« »