Поуки од Светите Отци

На патот за Емаус, Господ им пришол на Лука и Клеопа и со нив говорел. При тоа, нивните срца гореле од љубов кон Бога. И отец Јован во себе Го имаше Духот Свет во изобилие. Тој ја загреваше неговата душа со љубов кон Бога, и преку него влијаеше и на другите. Гледав како народот трчаше да му пријде, да земе благослов, и земајќи, се радуваше, оти Духот Свет е пријатен и на душата ѝ дава мир и радост.

Оти, читањето на словата Божји секогаш има смирувачко дејство врз страстите. Ако почнеш да го читаш словото Божјо, страста, каква и да е, ќе започне да слабее, за на крај сосем да исчезне. Кој се богати со знаење на словото Божјо, го здобива столб од облак, кој Израилците ги водеше низ пустината.

Речено е дека после неговото покрстување никогаш не се заколнал за нешто, ниту некого натерал да се колне, не излажал, не проколнал никого, не озборувал, ниту наклеветил, ниту пак, исмејал некого.

 Вистината на земјата ја донесе Светиот Дух, кој ги исполни апостолите на денот на Педесетницата. Оттогаш тој престојува на земјата. Негови спроводители се устите на Божјите свештеници. Ако некој од нив ја затвори својата уста, патот кон вистината ќе се затвори кон верниците, чии што души го чекаат.

Треба да се молиме за сите што зборуваат лошо за нас, и да бараме од Бога да им подари покајание, просветлување и здравје, а во себе да не оставиме ни трага од омраза кон нив. Да го задржиме само искуството на преживеаното искушение, да го исфрлиме од себе сиот отров, и да се потсетиме на зборовите на св. Ефрем:

Премолчаниот грев е гнојна рана во душата. Како ние што го нарекуваме благодетел не тој, којшто го остава штетното во телото, туку напротив, оној којшто го вади надвор… така, очигледно е, дека да се крие туѓиот грев, значи да се подготвува смрт за болниот. Зашто е речено: „Осилото на смртта е гревот“ (Кор. 15,56).

Зошто Господ наредува да ги сакаме непријателите? Не е тоа заради нив, туку заради нас.Се додека ја задржуваме во себе мислата за навредата која ни ја нанеле непријателите, пријателите, роднините, ближните, ние ќе немаме мир и спокој и ќе живееме во пеколна состојба.

Требало само да ја запази надежта, гледајќи Го Господа Кој бил близу. Но, апостолот се впуштил во човечки мудрувања: „Ветрот е силен, брановите високи, а водата не е цврста“. Тоа ја поколебало верата и ја ослабело силата на надежта. Поради тоа тој се разделил од раката Господова и, бивајќи препуштен на дејството на природните закони, започнал да тоне.

За да го спаси човекот, кој преку првородниот грев отпадна од Бога и стана смртен, по предвечниот Совет на Света Троица, покорувајќи се на волјата на Отецот, Синот Божји слезе на земјата, се роди со дејството на Светиот Дух од Секогашдева Марија, им го објави на луѓето Вистинскиот Бог Отец и Неговата Божествена волја, ги поучи на вистинското почитување на Бог...

… Никој никогаш не ја видел во сета полнота  Божјата Убавина, и затоа, според св. Григориј Ниски, нема око што ја видело, дури и вечно да се напрега: всушност, таа не може целосно да се види онаква каква што е, туку единствено според мерата во која е достапна преку силата на Светиот Дух. А како дополнение на оваа непојмливост, најбожествено и најчудесно е тоа што најголемото поимање што човек може да го има,

Сите оние што сакаат да ја покажат својата љубов кон упокоените и да им овозможат реална помош, можат тоа да го направат на најдобриот начин – со молитва за нив, а посебно со спомнување на Светата Литургија, кога честичките извадени за живите и упокоените се ставаат во Крвта Господова со...

“Моите родители, многопочитуван човеку, починаа уште кога бев дете. Татко ми беше скромен, со тивок карактер, но слаб и болен по тело. Тој беше толку проголтан од грижата за своето спасение, така што ретко некој од жителите на селото го гледаше. Ако некогаш се чувствуваше поздрав, го носеше дома плодот на својот труд, но поголемиот дел од времето го поминуваше во пост и страдања.

Додека размислував што да ви кажам како заклучок на нашите беседи за патот кон спасението, се сетив на еден расказ, што го прочитав во еден од древните отечници. Тоа е многу блиску до она за што сме зборувале, и сметам дека не е излишно да ви го предадам денес така, како што си го замислувам во мојот ум.

Се смета дека една од главните одлики на војсководецот во битките на овој свет е да не паѓа со духот при секоја промена на среќата, туку е непоколеблив, како камено срце, и во својата цврстина донесува најразумни и најкорисни одлуки, со таа цврстина доведувајќи ги во недоумица своите непријатели, ...

Некој си брат живеел во општожитие во послушание и го сакале петте браќа, само еден не го сакал. Поради тој што не го сакал, братот решил да излезе од тој манастир и да премине во друг. Тука го засакале осумте браќа, а двајца го замразиле. Тој излегол и од овој манастир и влегол во трет, во кој пак седумте браќа го засакале, а...

Кога сме задлабочени во гревови, а нашиот ум е зафатен само со животни грижи, ние не ја забележуваме состојбата на својата душа. Ние сме рамнодушни кон тоа, какви сме внатре, и постојано одиме по лажниот пат, и самите не забележувајќи го тоа.Но ете, зрак од Светлината Божја проникнува во нашата душа.

За црковното украсување, светиот Јован Златоуст пишува: „Ако некој се советува [со тебе], сакајќи да придонесе во црквата свештени садови или некаков друг украс, нареди му да го раздаде на сиромаси. Зашто никој, – рекол тој, – никогаш не бил осуден за неукрасување на црквата“. И други светители го велат тоа.

Прекрасно, недомисливо за смртните умови, таинтство спомнува и слави сега светата Црква: воплотување и вочовечување на Творецот на вековите и светот – Синот Божји. Несместливиот Бог се сместува во чистата утроба на Богоотроковицата, бесплотниот се воплотува, беспочетниот започнува, непристапниот станува пристапен, Словото прима плот, бескрајно големиот се смалува, и беспределниот се определува; Бог се сорастворува со луѓето и

Така раздвојувањето во вас веќе се случило. Внимавајте повторно да не се здружите. Бидејки штом ќе се здружите, ќе сопре духовното напредување. А тоа сега е нашето главно дело, во него е нашиот живот. Поради тоа треба постојано да го подновуваме и оживуваме почетното раздвојување со страстите, да ја засилиме омразата кон нив.

Расправата меѓу св. Григориј и Варлаам започнала во оној момент кога двајцата биле повикани да се соочат со догматскиот проблем „Филиокве“. Варлаам сметал дека проблемот може да се реши по дијалектички пат, врз основа на библиски искази. Палама кон решавање на проблемот тргнувал од духовна страна, од вистинското христијанско искуство, помогнато од философијата и дијалектиката.