логоFacebook  Twitter  YouTube  eMail

3) Заедничкото празнување на Светите Три Светители

Светите Τри Светители, Василиј Велики, Григориј Богослов и Јован Златоуст имаат секој посебен ден на празнување според календарот на Св. Православна Црква Светите Три Светители, секој одделно имаат ден за празнување во месецот јануари, и тоа: Св. Василиј Велики се празнува на 1-ви јануари, Св. Григориј Богослов на 25-јануари и Св. Јован Златоуст на 27-ми јануари.

sv.GRIGORIJ.PALAMA.jpg


Заедничкиот празник е востановен во XI век за време на владеењето на  царот Алексиј І Комнен (1081 – 1108). Тогаш настанала полемика меѓу народот за тоа кој од овие тројца светители е поголем, по светост, учење, и по беседништво, па некои од нив  се нарекувале Јованити, други Василиевци, а трети Григориевци.  Св. Василиј Велики  го воздигнувале поради неговата чистота и храброст, Св. Григориј Богослов поради неговиот  недостижен длабок ум во богословската наука, а пак  Св. Јован Златоуст за неговата чудесна красноречивост и јасни изложувања на верата.    

Но, за да се дојде до решение на овој спор се јавила Божјата милост која била во полза на Црквата, а за уште поголема слава на Св. Три Светители.

Епископот  Јован Евхаитски (14. Јуни) имал видение во сон, најнапред му се јавиле  сите светители одделно во голема слава и неискажлива убавина, а потоа се појавиле сите заедно. Тогаш му рекле: ,,Ние сме еднакви пред Бога, како што гледаш, помеѓу нас нема делење, ниту било какви меѓусебни противречности. Секој од нас одделно во свое време, поттикнат од Божествениот  Дух, напишал поуки за спасение на луѓето. Тоа што го имаме научено сокриено, го имаме јавно предадено на луѓето. Меѓу нас нема ниту прв ниту втор, ако ти се повикуваш на еден, тука се и останатите двајца. Затоа заповедај им на оние кои се препираат за нас, да ги прекинат споровите, бидејќи како во животот, така и смртта ние се грижиме за да ги приведеме кон мир и едномислие краиштата на вселената. Имај го ова во предвид и соедини еден ден за наш спомен, и како што ти прилега тебе состави ни   служба, а на другите пренеси им дека пред Бога имаме еднакво достоинство.„       

Лазар Мирковиђ, Хертологија, Београд 1961,  103.
Монах Тадија, Пролог, Београд 1984, 76.

Ова убаво видение било причина спорот да се решил, па така бил одреден датум    (30 јануари / 12 февруари, 1084) како заеднички празник за сите тројца светители.          Нивното овоземно живеење е богатство од возвишени чувства, силна волја и света мудрост, украсени со небесни добродетели. Животот и делото на Св. Три Светители се букет од вечно живи благоухани цветови, кои со својата свештена арома будат желба за големи христијански подвизи и ја вознесуваат душата кон Бога.    

Маджуров, Светите Три Светители у античната култура, Софија 1988, 308.                                        
                
4)  Историско-духовниот амбиент на IV век

Почетокот на 4 век е најава за нова епоха во животот  на Црквата. Значаен меѓник во историскиот пат на Христијанската Црква е 313 година кога рамоапостолниот кесар, Константин Велики, со Миланскиот едикт за прв пат во царството и дал слобода на дотогаш забранетата и прогонувана христијанска вера, преку која сега империјата го примила светото крштение.

Црквата излегла од својот принуден затвор и под своите свештени сводови, го примила античкиот свет. Но, тој свет во неа ги внел и своите немири, сомнежи и соблазни, нанесувајќи и голема тага и голема гордост.  Наследниците на Константин Велики ја продолжиле политиката на зближување меѓу Црквата и Државата, со исклучок на Јулијан Отпадник (361-363).   

И покрај тоа што цезаропапизмот во Византија никогаш не бил официјално прифатен, сепак не изостанале и силните обиди на одделни автократори како негови претставници да се мешаат во животот на Црквата.

Времето на големите и славни победи за Црквата,  било и време на големи искушенија и неволји. Многу често во оваа епоха исповедниците на Православието својот животен пат го завршувале во окови и темници, прогони, презирања, но на крајот биле овенчани со маченички венец.

За конечна победа уште било рано да се зборува. Процесот на надворешна христијанизација бил побрз, отколку оној на внатрешната христијанизација. Ова кажано со јазикот на евангелието  се изразувало со зборовите  на ,,ново вино во стари мевов",. Новите христијани со паганска душа со радост ја примале христијанската вера на периферијата на своето битие.  Паганството пак било сеуште витално, посебно во аристократските и академските кругови.  Г.Флоровски, Источни Оци 4 века, Хилендар 1997, 11.
Василии Василиевич Болотов, 1913,  73.
Александар Шмеман, 1994,  106-107.

Надвор од црковната ограда се практикувал пагански живот. Паганските храмови се уште биле отворени, луѓето ги учеле паганските учители, кои ја отвориле полемиката за христијанството. Познатиот оратор, Ливаниј се уште можел да говори за својот роден град, како дом на боговите. Сепак паганските култови биле на изумирање во христијанската империја. Јулијан Отпадник бил разочаран кога видел дека познатиот храм на богот Аполон во Дафне, близу Анитохија, за време на храмовата слава бил празен.

Црквата во моментите на триумф и победа доживува морален пад. Таа е квантативно есхатолошка насоченост, кон Небесниот Ерусалим, а сé поголема е приврзаноста кон земниот град од овој свет.

 

 

(Продолжува)

 

УНИВЕРЗИТЕТ „СВ. КИРИЛ И МЕТОДИЈ “ – СКОПЈЕ
ПРАВОСЛАВЕН БОГОСЛОВСКИ ФАКУЛТЕТ          „СВ. КЛИМЕНТ ОХРИДСКИ“ – СКОПЈЕ

Дипломска работапредмет:
Пастирско богословиетема:


„Пастирската служба според Светите Три Светители“(1)
ментор:  Проф. д-р  Ацо Гиревски , протаставрофор         

 изработил: Зоран Велковски
 Скопје, 2013

 

 Друго:

  • Пастирската служба според своето значење и мисија што ја има е неспоредливо поголема од било која друга што се извршува на земјата, а место зазема дури и на небесата, па затоа нејзината димензија е небоземна Господ Исус Христос е Единствениот, Вистинскиот Пастир, а црковните пастири се неговите соработници.
  •  „Пастирската служба според Светите Три Светители“(1)


Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Септември 03, 2021
Default Image

Беседа за Успение на Пресвета Богородица oд Викарниот Епископ Јаков Стобиски

Беседа за Успение на Пресвета Богородица изречена од Викарниот Епископ Јаков Стобиски во манастирот Успение на Пресвета Богородица - Берово
Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 3196
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 3034
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Беседа на г. Дамаскин, Митрополит на Додимотихо, Орестиада и Суфли

Беседа на г. Дамаскин, Митрополит на Додимотихо, Орестиада и Суфли

Како што видовте на Светата литургија, на двата јазика, сите заедно ја служевме оваа литургија без да постои прекин или пречка. Познато ми е за да дојдеме до овој момент,...

Митрополит Струмички Наум - Напразно потрошено време

Митрополит Струмички Наум - Напразно потрошено време

Што правиме ние? Најчесто, не се трудиме доволно да ги извршуваме нашите дневни обврски во послушание, свесно и согласно Божјите заповеди – во слава Негова и за добро на ближните,...

арх. Андреј (Конанос) - Јас имам нешто добро, а тој- не!

арх. Андреј (Конанос) - Јас имам нешто добро, а тој- не!

Непријателот веќе не го попречува духовниот живот, но настојува да го оскверни, а потоа и да го уништи тоа што е стекнато на тој пат. Тој ти всадува славољубие и...

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Митрополит Струмички Наум – Рождество на Пресвета Богородица (2022)

Освен ова благодатно проникнување, проземање, друг начин на постоење и спасение за нас, христијаните, е невозможен, и незамислив. Ние не сме етичко тело, ние сме Тело Христово – еден со...

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Митрополит Софрониј - ПРОПОВЕД ЗА РОЖДЕСТВО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Во Ветената земја - Палестина, дадена на израилскиот народ од Бога, во планините на Галилеја се наоѓа градот Назарет. Во тоа време тој бил толку непознат и малку важен, што...

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Св. Фотиј Велики - За Рождеството на нашата Пресвета Дева Богородица

Девата се раѓа од неплодна утроба, но дури и да била плодна, рождеството пак би било чудесно. О, големо чудо! Штом времето на сеење поминало, тогаш жетвата дошла; штом огнот...

Митрополит Струмички Наум: Компатибилност на човечкиот со демонскиот разум (Архива)

Митрополит Струмички Наум: Компатибилност на човечкиот со демонскиот разум (Архива)

 Знаењето на умот е љубовното познание на Бог (како просветленост или обоженост), додека, пак, знаењето на разумот – само по себе е познание на практичниот опит во овоземните науки и...

 Митрополит Струмички Наум Отсекување на главата на свети Јован Крстител (10.09.2022 15:45)

Митрополит Струмички Наум Отсекување на главата на свети Јован Крстител (10.09.2022 15:45)

Во Ирод четворовласникот го препознаваме самољубието во сите три негови пројави или потстрасти: сластољубие (желба за телесни задоволства), среброљубие (желба за пари и имот) и славољубие (желба за овоземна власт...

Митрополит Струмички Наум: Ако може смирено, без занесување (05.09.2022)

Митрополит Струмички Наум: Ако може смирено, без занесување (05.09.2022)

Затоа што, иако апостолите беа учесници во толку голема благодат, тие сите се откажаа од Христос, а еден од нив и Го предаде. Ваков пад, од таква духовна висина, е...

« »