логоFacebookTwitterYouTubeeMail


-На очите носам цврст превез од самољубие и заради тоа ништо не гледам, туку седам како во темница- ( атонскиот старец Арсениј)

Егоизмот е особено длабок поим, изразито човечки, поврзан со човековото себство во неговото хипертрофирано пројавување. “Его- структурата“ е природно својство неопходно заради преживувањето и усовршувањето. Меѓутоа, злоупотребата на вниманието кон себе, доживувањето на себе како нешто исклучиво, доведува до деформација на целиот систем на меѓуличностните односи во овој свет, вклучувајќи ги односите меѓу луѓето, односите кон природата и напосле и со Бога. Во крајните степени на концентрација на егоистичкото влијание доведува до тоа човекот да стане средиште на вселената, се дури до негово обоготворување. Ваквата гордост ја исклучува или намалува можноста да се доживее другиот; искреното заедничко доживување се заменува, во најдобар случај, со формално учество, се гаси душевноста и добротата, не се доживува туѓата несреќа, па дури и не се сака тоа да се направи. Тогаш човекот живее според законите на самољубието, а не љубовта на која не заветуваше Христос. Егоистичкиот човек пред се ја посакува личната корист и истата ја бара насекаде и со секого.

Понекогаш е претерано загрижен за своето здравје и буквално ги тероризира ближните и лекарите за најмали ситници, со текот на времето станува неподнослив за околината. Тој може да биде дури и добро воспитан, но сепак неговиот систем на егоизам ќе се открие веќе во разговорот каде пречесто ќе го користи зборот „јас“ и отсуството на искрен интерес кон настаните кои не го интересираат и кои не му ветуваат никаква корист.

Егоизмот понекогаш се сублимира (преобразува) во творештво, во некоја дејност или политика. Занимавајќи се со тоа, човекот божем се ослободува од егоизмот, но неизбежно повторно му се навраќа, бидејќи е прикован за своето „јас“ како со ланци.

Светоотечкото учење не усмерува кон преосмислување на своето „јас“ во правец на размислување за сопственото несовршенство, за направените грешки и гревови заради нивно поправање, низ самоспознанието и самовоспитувањето на личноста. Понекогаш советите на мудрите аскети ни се чинат за премногу строги и тешко изводливи („живеј така како да веќе те нема на овој бел свет“; „одрекни се од себе“; „умри за себе“; „ сметај се за полош од сите“; „ кој си ти, освен прав и пепел“и сл.) Паралелно со тоа, овие мудри препораки навистина се неопходни заради борба со духот на гордоста, надменоста и лажната надмоќ над другите.

Колку само болно не погодува егоизмот во нашето секојдневие! Човекот кој стои прв во редот во продавницата бара од продавачот да му го даде најдобриот производ, не мислејќи за тоа што ќе остане за оние кои стојат во редот зад него. Не забележувајќи ве, ве туркаат без извинување. Секој тежнее кон тоа што поповолно да ја заврши својата работа, заборавајќи на ближните. Затоа е најлошо за оние слабите, болните, немоќните, сиромашните. Кога човекот би паднал, побеснетата толпа би продолжила да го турка, а луѓето ќе го прескокнуваат во трка за материјалното.

Понекогаш егоизмот се пренесува на сопственото дете кое, според мислењето на родителите, мора задолжително да биде најдобро од сите, најпаметно, најспособно, најсреќно. Понекогаш се трошат огормни напори и средства пропратени со херојско саможртвување, па дури и одрекување од себе. И во овој случај движечката сила е пред се егоизмот кој е проектиран и изменет, неретко вештачи маскиран.

Исто така и силната сетилна љубов може да биде толку егоистична што ја затвора вратата пред сиот свет, освен на избраниот идеал. Во егоизмот е сокриена трагедијата на индивидуата, но во неа е втемелена и можноста за преориентирање на себе си во правец на одрекување од хипертрофираното „јас“. И во тоа се состои разумски несфатливата Премудрост Божја.

Подготви: дипл. теолог Александар Ивановски
(извадок од книгата „Терапија на душата според Светите Отци)

Друго:

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Јуни 30, 2021
3.to.Naoganje.glava.sv.Jovan.Krstitel

СКОК ПРЕКУ ЈАЖЕТО НА НЕСОГЛАСУВАЊЕТО

Затоа, секогаш кога можеш прескокни го јажето на несогласувањето и фати се за оној дел од приказната кој ветува радост, насмевки и љубов. Горчината плисни ја со бран од морето, измиј го отровот на искажаните зборови и погледни кон залезот на сонцето. Тоа ќе…
Ноември 10, 2020

Се упокои во Господ Митрополитот Црногорско-приморски Амфилохиј (30.10.2020)

Митрополитот Амфилохиј е роден на Божик, 7 јануари 1938 година, во Бари Радовиќ, во Долна Морача. Завршил Богословија во Белград, а на Богословскиот факултет на СПЦ, во Белград, дипломирал во 1962 година. Покрај теолошките науки, студирал и класична…

Свети свештеномаченик Харалампиј

Фев 23, 2020 Житија 2532
ih3387
Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот…

Живот во служба на Бога и на луѓето

Јан 29, 2020 Беседи 1701
3.angeli.so.truba
Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

Дек 09, 2019 Полезно и Потребно 2187
7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Беседи

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Сите сме жртви на суетата, помалку или повеќе. Забораваме дека гревот што го „препознаваме“ кај нашиот ближен, според Светите Отци, постои и во нас или е најчесто само наша проекција....

Митрополит Струмички Наум:  Фатени од гревот (31.07.2021)

Митрополит Струмички Наум: Фатени од гревот (31.07.2021)

Напорот да се дојде до Христос со надеж за исцеление, а наместо тоа јавно да ја слушне само причината за својата болест – гревот, и без помисла и негодување да...

 Митрополит Струмички Наум: Зошто не Го примаме Богочовекот Христос? (24.07.2021)

Митрополит Струмички Наум: Зошто не Го примаме Богочовекот Христос? (24.07.2021)

Што ли да речеме за посуптилната страст на умот, како што е демонската гордост, т.е. високото мислење за самите себе, односно суетата, преку која демонот нѐ држи заробени и преку...

БEСEДА  за трeзвeнoста на умoт

БEСEДА за трeзвeнoста на умoт

Бoг на живoтнитe им дал самo душа, затoа нe им дал слoбoда, туку Oн ги ракoвoди сo Свoјoт ум. На чoвeкoт Бoг му дал душа и ум, и сo умoт...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (17.07.2021)

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (17.07.2021)

Божји збор, Литургиски збор, збор во сила, соодветно, има веќе и оној што го просветлува својот ум преку дарот на умно-срдечната молитва; оној чиј ум невидливо богослужи пред олтарот на...

Митрополит Струмички Наум: АПОСТОЛСКО ПРЕЕМСТВО, ИЛИ СТАРОЗАВЕТНО?

Митрополит Струмички Наум: АПОСТОЛСКО ПРЕЕМСТВО, ИЛИ СТАРОЗАВЕТНО?

Светите Апостоли не служеле во велелепни храмови, туку во обични домови. Ние, денес, се натпреваруваме кој поголем храм ќе изгради, и покрај тоа што многу луѓе живеат во сиромаштија.Светите Апостоли...

Ретроспектива (2005-2020) - Митрополит Европски Пимен: „Беа двајца сосем различни луѓе“

Ретроспектива (2005-2020) - Митрополит Европски Пимен: „Беа двајца сосем различни луѓе“

Беа двајца сосем различни луѓе. Едниот прост рибар, а другиот еден од најучените во своето време. Еден крупен како карпа, друг многу ситен. Едниот со пламен карактер, а другиот кроток....

Александар Несторовски: Трета недела по педесетница 11/07/2021

Александар Несторовски: Трета недела по педесетница 11/07/2021

А ако ние сме од Бога и ако целиот матријален свет е од Бога, тогаш значи дека и се што доаѓа е од Бог. Затоа, да го напуштиме лицемерното верување...

МИТРОПОЛИТ СТРУМИЧКИ НАУМ: ЛОВЦИ НА ЛУЃЕ (03.07.2021)

МИТРОПОЛИТ СТРУМИЧКИ НАУМ: ЛОВЦИ НА ЛУЃЕ (03.07.2021)

И затоа, како што обичниот ловец треба да биде искусен за да го фати својот плен така и ловецот на луѓе, односно духовниот отец треба да биде опитен за да...

« »