логоFacebookTwitterYouTubeeMail


КОСТА ПЕЕВ, ЛИНГВИСТ

Речниците се сведоштво за културната физиономија

 

Како енциклопедиско дело што ги памети и чува од заборав културните одлики на Македонците од Егејска Македонија,беше оценет новиот, петти том од Речникот на македонските говори во југоисточниот егејски дел, на лингвистот Коста Пеев. Во речникот на повеќе од 400 страници има 2.000 збора, кои почнуваат на буквите Р и С. Кон зборовите се додадени и поголеми објаснувања со кои се доловува животот, обичаите, речниците, пригодите во кои тие се користеле во Егејска Македонија. Пеев истакнува дека речниците треба да имаат водечка улога во чувањето на културната меморија на народот.

* Вашето дело беше оценето како енциклопедија за обичаите, јазикот, начинот на живеење, историјата на народот од Егејска Македонија. Доволен ли е речникот сам, како научен труд, да ги зачува од заборав културните одлики од тие простори?

- Речникот претставува само една форма, едно сведоштво за богатството на изразот, или пошироко за културната физиономија на еден дел од нашиот народ, сегмент, но многу важен, што децидно е потврден во следниот исечок од рецензијата на академикот Блаже Конески: „Кукушкиот говор (или пошироко Речникот) ги надминува чисто лингвистичките рамки зашто заштитува и одбранува од заборав многу важен момент од нашата национална посебност“.

ГОВОР БЕЗ ТЕРИТОРИЈА

* Пристапот на наши истражувачи во Егејска Македонија е тешко изводлив. Како вам ви успеа да соберете толкав материјал од таму?

- Познато е дека основниот постулат на дијалектот е територијата каде што тој се зборува, за жал, југоисточните говори во Егејска Македонија во текот на Втората балканска војна, делумно и во Граѓанската војна во Грција, останаа без тој природен постулат. За илустрација да споменеме дека не мал број македонски населби од споменатиот дел, во летните месеци 1913 година под ужасен притисок на грчката воена машинерија беа буквално избришани од географските карти. Наша задача беше, преку анкетирање на бегалците, „да ги заштитиме од заборав“ животните манифестации на населението од регијата, со сите негови моменти.

На споменатите егејски говори работам скоро четири децении: теренско истражување, симнување од магнетофонски ленти и обработка на материјалот, ексцерпција од објавени материјали (дијалектолошки студии, речници, етнографски монографии) и на крај внесување на материјалот во компјутер.

* Изумираат ли старите дијалектите во Македонија?

- Дијалектот претставува разновидност од општонационалниот јазик, кој живее, но и се менува, особено под притисок на новите форми на живот. Со поголема подвижност на населението и, се разбира, и со богатата комуникација, во поново време и електронска. Свесни за тој факт треба организирано и систематски да се собира тоа богатство наречено народен јазик.

СО СРЕЌА ДО НОВИ НАУЧНИ ТРУДОВИ

* Паричната поддршка за објавувањето на речникот е од приватна фондација. Недостасува ли поддршка од државните институции кога се работи за објавување специфични речници, особено за дела посветени на дијалектите?

- За мојата индивидуална работа врз Речникот, за петте тома, за двотомната монографија „Кукушкиот говор“ и за монографијата „Дојранскиот говор“, иако со сериозни тешкотии, сепак се најдоа пари. Се реализираа споменатите трудови, кои имаат вкупно околу 3.000 страници. Сепак, не сите од колегите ја имаат таа среќа со финансирањето. Често од нив слушам дека недостасуваат пари за печатење или ако ги има, тие се минимални. На пример, меѓународниот Семинар за македонски јазик, кој повеќе децении служи како отворен коридор за нашиот јазик кон светот на славистиката, опстанува со големи тешкотии. Овие сознанија се дотолку чудни и неприфатливи ако се има предвид дека минатата година беше прогласена за година на македонскиот јазик. Истата судбина ја делат и лекторатите за македонски јазик на странски универзитети - наместо да напредуваат, тие стагнираат па дури и се гаснат. Ова претставува сериозен сигнал за ситуација што не смее да земе замав и потребно е стручните служби со државните структури итно и сериозно да се зафатат за надминување на проблемот.

* Поради немање соодветна поддршка од надлежните институции, често трудовите на лингвистите остануваат и со години во ракопис. Колку е тоа поразително за научната мисла?

- Индивидуалниот пристап и пробив кон повисоките параметри на науката бара огромна и макотрпна работа, се разбира и дека бара разбирање од одговорните од државната администрација. Ситуацијата е таква што за да се постигне поставената цел, односно да се реализира проектот, носителите на научната дејност мора да војуваат на неколку фронта, прво за реализација и финализација на поставената задача и второ да се изборат за заслуженото место во научната хиерархија.

Тоше Огњанов



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Наука и Култура

Мај 18, 2019

Доделени наградите „Златен був“ на 9. Филозофски филмски фестивал

Рускиот филм „Ноќен разговор со џелат“/ Night Talk With a Hangman и режисерот Јаков Сивченко се добитници на „Златен був“ за Најдобар краткометражен филм според жирито. Се работи за краткометражно филмско остварување инспирирано од новелата на швајцарскиот…
Април 08, 2019

Како може да им се помогне на оние кои размислуваат за самоубиство?

Според проценката на Светската Здравствена Организација во просек 1 милион луѓе умираат годишно како резултат на самоубиство. Во позадина на суицидалноста најчесто стои екстремна нелагодност, неиздржлива емоционална болка и неподносливо страдање на кое…

Светските научници и НАСА тврдат дека Македонија ја крие тајната за бесплатна енергија!

Мар 28, 2019 Друго од култура 487
Алшар е единственото наоѓалиште на талиум во светот. Tалиумот е цврст сив метал и е…

95 години од раѓањето на Вангел Наумовски – уметникот кој за Салвадор Дали беше „сликар од бајките“

Мар 24, 2019 Ликовна уметност 268
Со името на охридскиот сликар, кого Салвадор Дали воодушевено го нарече „сликар од…

Поезија од Стефан Марковски застапена во меѓународен поетски зборник во Италија

Мар 07, 2019 Литература 250
Поетското дело насловено Брзина на сонот (итал. Il ritmo di un sogno) од македонскиот…

Беседи

Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Поради тоа, браќа, бидејќи нè очекува бесконечна мака, да се потрудиме преку подвиг да ја избегнеме, со милостина да го пречекаме бедниот и да го угостиме, примајќи го туѓинецот, гладниот...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски: Недела на слепиот

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Недела на слепиот

Но, слепиот човек прогледал дури во оној миг кога станал послушен на Божјата заповед и ја прифатил Божјата промисла за себе, која била поинаква за него, ако ја споредиме со...

Стефчо Беќарски:✥  ШЕСТА НЕДЕЛА ПО ВЕЛИГДЕН ✥

Стефчо Беќарски:✥ ШЕСТА НЕДЕЛА ПО ВЕЛИГДЕН ✥

 Духовното гледање претставува гледање на вистината. Вистината се состои во сфаќање на фактот дека сите ние сме грешни. Духовниот поглед се избиструва кога човекот ќе биде способен да ги открива...

БEСEДА за свeтитe Бoжји луѓe

БEСEДА за свeтитe Бoжји луѓe

Какo гoвoрeлe и какo гoвoрат свeтитe Бoжји луѓe и вeли: “Збoрувалe прoсвeтувани oд Свeтиoт Дух”. Значи, тиe нe гoвoрeлe спoрeд свoeтo умувањe, ниту спoрeд свoeтo памeтeњe,ниту спoрeд свoeтo учeњe, ниту...

За силата на смртта и на крстoт Христoв

За силата на смртта и на крстoт Христoв

Кадe самo ќe сe прoизнeсe имeтo на Спаситeлoт, таму сe изгoнува сeкoј дeмoн. Кoј вo таква мeра ги скрoтил душeвнитe страсти, и блудницитe да живeат цeлoмудрeнo, и чoвeкoубијцитe пoвeќe да...

Митрополит Европски Пимен: “Зар не паѓа дожд од Бога на сите подеднакво? Или Сонцето не свети за сите, исто така?“

Митрополит Европски Пимен: “Зар не паѓа дожд од Бога на сите подеднакво? Или Сонцето не свети за сите, исто така?“

“Зар не паѓа дожд од Бога на сите подеднакво? Или Сонцето не свети за сите, исто така? Зар не го дишеме воздухот сите еднакво? Како тогаш не се срамите да...

БEСEДА  за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

БEСEДА за идoлoклoнствoтo какo прeљуба

Каква e таа прeљуба штo ја направил Израилoт и Јудeја (т.e. израилскиoт и јудeјскиoт нарoд) сo камeн и сo дрвo? Тoа e пoклoнeниeтo на идoлитe oд камeн и oд дрвo....

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

БEСEДА за Христoвoтo oсвeтлувањe

Христoс e пoтрeбeн и на пoчeтoкoт и на крајoт. Какo штo на дeтe кoe сe дави му e пoтрeбна рoдитeлската рака за да гo извади oд вoдата и пoтoа да гo...

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Милан Ѓорѓевиќ: Томина недела

Навистина, сомнежот е движечка сила на научната и истражувачката работа, но истиот тој сомнеж претставува голема пречка за црковниот живот, кој се темели врз верата, а не врз набљудувањето, експериментирањето...

« »