логоFacebookTwitterYouTubeeMail


НОВ ПОХОД ЗА ЗАШТИТА НА ЈАЗИКОТ

Рампа за англиските компјутерски термини

Тим од петнаесетина стручни лица од наши научни и образовни институции ќе изработи прв лексикон со македонски преводи на сите зборови од компјутерската и информатичката терминологија, а на граѓаните ќе им се препорача да го користат


Наместо терминот „лаптоп“ во иднина ќе биде во употреба „преносен компјутер“

Вклучен наместо on line, исклучен наместо off line, пребарувач наместо explorer, интернет-страница, наместо web, ќе се користат како нови и официјални термини во компјутерската и информатичката технологија кај нас. Тие се дел од новите зборови што ќе бидат сместени во првиот официјален лексикон со македонски преводи на компјутерските термини. Лексиконот, по иницијатива од Министерството за информатичко општество, ќе го изработува тим од петнаесетина лингвисти, преведувачи, компјутерџии од десетина научни, образовни и државни институции. Како што најавуваат од ресорното министерство, тој ќе биде во електронска форма и ќе биде достапен за слободна употреба. Се очекува да биде завршен во втората половина од годинава.

- Земајќи предвид дека користењето компјутери од страна на повозрасната генерација зема поголем замав, а голем дел од нив немаат познавања од англискиот јазик, веруваме дека овој лексикон, а со тоа и преводот на компјутерските програми на македонски јазик, ќе ја олесни нивната работа. Свеста на македонскиот народ за зачувување на кирилското писмо и на македонскиот јазик, во последниве години е на повисоко ниво и со самото тоа, користењето на овие термини очекуваме да биде прифатено по сопствена волја на граѓаните - вели Лидија Милевска од Министерството за информатичко општество.

Придружен документ, а не attachment

Поради недостигот од речник со официјален превод на информатичките термини, англиските компјутерски зборови се одомаќинија во нашиот јазик. Така, наместо во придружен документ, текстови и слики се испраќаат преку attachment, а на интернет-страниците се појавуваат baneri наместо реклами. Слична ситуација постои и со транскрипцијата на имињата на техничките уреди, па наместо преносни компјутери, речиси сите продавници за компјутерска опрема продаваат лаптопи, како и аццессорис-елементи, ЦРТ-монитори, ТВ-тјунери. Како што најавуваат од ресорното министерство, со новиот лексикон се очекува да се отстрани таквата хаотична ситуација и да се прекине со своеволното и произволно преведување на специфичните компјутерски и информатички термини. Целта е на нашите граѓани да им подариме еден ваков лексикон, кој со текот на времето ќе почнат сами да го користат без некои наметнувања и строги правила - додава Милевска.

Во изработката на лексиконот ќе учествуваат стручни лица од Институтот за македонски јазик, од Катедрата за македонски јазик од Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, од МАНУ, од Министерство за информатичко општество, Министерството за култура, Факултетот за електротехнички науки, претставници од Стопанските комори и од Европскиот универзитет.Од Институтот за македонски јазик велат дека преводите на термините нема да се буквални, туку ќе бидат добро осмислени и во согласност со значењето што тие го имаат во секојдневната употреба. Ќе бидат понудени конкретни препораки за замена на туѓите информатички термини со соодветни термини во духот на македонскиот јазик.

- На вакви проекти се работи во многу земји, но тоа е постојан процес со оглед на напредокот на информатичката техника, што секако се одразува и на терминологијата. Несомнено, преостанува да се изградува повисока свест за употребата и за грижата на македонскиот јазик во пошироката јавност, во образовната дејност. Поприфатливо е на најмладите да им понудите термини на мајчиниот јазик, а не тие да прифаќаат термини на јазик што не го познаваат. Исто така неопходно е домашната терминологија да биде застапена во наставата, во учебниците и учебните помагала за основното и за другите степени на образование. Домашната терминологија треба да ја прифатат и фирмите со што ќе придонесат за нејзината поширока употреба - вели Лилјана Макаријоска, директорка на Институтот за македонски јазик.

Секој со свој web-предлог

Во подготовката на лексиконот може да учествуваат и граѓаните од земјава. На интернет-страницата на Министерството за информатичко општество www.mio.gov.mk е отворена можност секој да даде свој предлог. Како што истакнуваат од министерството, тимот што работи на лексиконот предвид ќе ги земе и тие предлози.

Паралелно со изработката на лексиконот, во тек е креирањето нови фонтови со македонско кирилско писмо. Ќе бидат изработени 20 фонта со печатни букви и уште 20 со ракописни букви. Секој од овие фонтови ќе содржи по 743 знаци. Се очекува фонтовите да бидат завршени до септември годинава, по што ќе бидат бесплатно достапни до корисниците.

Без казнени мерки

Казнени мерки за некористење на новата терминологија што ќе биде застапена во лексиконот уште не се најавени. Како што истакнуваат од Министерството за информатичко општество, користењето на македонските информатички зборови ќе зависи од волјата и од желбата на граѓаните за почитување на сопствениот јазик. За да не остане само како кампањска идеја, од Министерството велат дека лексиконот ќе го промовираат и на многу семинари, работилници, собири за да ги поттикнат граѓаните што помасовно да ги користат новите термини.

ИНФО-Лексиконот во електронска форма

Првио официјален лексикон со македонски преводи на компјутерските термини ќе се работи по иницијатива од Министерството за информатичко општество. Лексиконот ќе го изработува тим од петнаесетина лингвисти, преведувачи, компјутерџии од десетина научни, образовни и државни институции. Како што најавуваат од надлежното министерство, тој ќе биде во електронска форма, ќе биде достапен за слободна употреба, а се очекува да биде завршен во втората половина од годинава.

Тоше Огњанов



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Наука и Култура

Мај 10, 2020
3.angeli.so.truba

Емануел Рембер: Читањето е убава мрзеливост и вистински лек

-Чудно е тоа што изолацијата ја доживувам како миг во кој сè е замрзнато. Секако дека сè уште пишувам дневник. Но, во суштина малку пишувам. По неколку реченици на врвот од изолацијата. Ме обзема некое нерасположение. Оваа нова состојба ме води кон некоја…
Април 29, 2020
3.angeli.so.truba

„Ако има волја има и начин“ – Џорџ Бернард Шо

Бидете секогаш чисти. Бидејќи вие сте прозорот низ кој го гледате светот. Демократијата е процес кој ни гарантира дека никој нема да владее подобро од тоа што заслужуваме. Кога човек сака да убие тигар, тоа се нарекува спорт. Кога тигар сака да убие човек,…

Вангел Наумовски уметник кого Салвадор Дали го нарече „сликар од бајките“

Апр 06, 2020 Ликовна уметност 224
3.angeli.so.truba
Со името на охридскиот сликар Вангел Наумовски (22. 3. 1924, Охрид – 13. 6.2006, Охрид),…

Мала Историја на Христијанството и на Светот

Јан 12, 2020 Друго од култура 675
Mudreci.pustina1
Св Јован Крстител е дете на Првосвештеникот Захарије и Елисавета. Захарие веднаш беше…

Скопје и Истанбул се среќаваат во јазикот, литературата, историјата

Ное 24, 2019 Литература 886
7.Vselenski.sobor
– Градовите ја имаат функцијата на поврзување луѓе, вери и народи, како и нивните…

Беседи

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Св. Климент Охридски: Поука на вознесение на Господ наш Исус Христос

Поради тоа, браќа, бидејќи нè очекува бесконечна мака, да се потрудиме преку подвиг да ја избегнеме, со милостина да го пречекаме бедниот и да го угостиме, примајќи го туѓинецот, гладниот...

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Недела на слепиот (23.05.2020)

Бог е праведен. Сепак, на оние кои се одрекле од светот и световните работи им ветил стократно повеќе уште во овој живот, а плус и Царство Небесно: „Вистина ви велам:...

Храмот е срце

Храмот е срце

До тој Ден, којшто ние сме собрани данеска да го празнуваме. До денот, во којшто светлото Сонце на Правдата дошло да го осветли овој свет и да изгрее од гробот...

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Митрополит Струмички Наум: Пробивање низ темнината (18.05.2020)

Но, бидејќи над вистинската вера, низ вековите, незабележливо се наталожиле и одомаќиниле уште неколку темнини, денес, оној што ќе поверува, ќе треба да се пробие и низ овие темнини; а...

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Како се сведочи Човекот (16.05.2020 )

Откако ја стекнува нејзината доверба, Богочовекот Христос ѝ ја покажува и вистинската вера: „Жено, верувај Ми дека иде часот, кога ни во оваа планина, ниту во Ерусалим ќе се поклонувате...

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски: БЕСЕДА во Недела на Самарјанката(17.05.2020)

Телото ја прима онаа храна, која во суштина е еднаква со телото. Телото е од земјата и храната за телото е од земјата. Затоа телото во овој свет се чувствува...

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

БEСEДА за силата штo Бoг им ја дал на прoрoчкитe збoрoви

Слoвoтo Бoжјo e какo oган на кoјштo сe радува правeдникoт прeмрзнат вo студeнилoтo на oвoј свeт; и слoвoтo Бoжјo e какo oган кoј гo изгoрува нeправeдникoт, кoгo oвoј матeријалeн свeт...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Викарен Епископ Јаков Стобиски - Немам човек...

Да го фрлиме фенерот на Диоген, да се откажаме од потрагата по човек во темнината на овој свет и во сеопштата расчовеченост. Таа потрага за нас заврши во оној миг...

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

„Мрзливитe рацe брзo ги врабoтува ѓавoлoт а врeднитe - ангeлoт“

Вo oвoј свeт на нeпрeстајнo движeњe и нeпрeстајни прoмeни, чoвeкoт, сакал или нe, мoра да бидe врабoтeн, билo сo дoбрo, билo сo злo дeлувањe. Мрзливиoт чoвeк, всушнoст, нe e врабoтeн:...

« »