логоFacebookTwitterYouTubeeMail

мелхиседек2Схиигумен Мелхиседек – Архимандрит Тихон Шевкунов
In Православие, Житија on Јули 1, 2013 at 3:40 pm

Две години секојдневно, по моите послушанија, јас го читав Недремливиот (непрестајниот) Псалтир. Тоа е посебна традиција, кога во манастирот не ги прекратуваат молитвите ни дење ни ноќе, наизмечнично читајќи го псалтирот, а потоа, по посебни помјаници, се спомнуваат многу луше за здравје и упокоение.

Мојот ред доаѓаше доцна навечер, во единасет часот пред полноќ. На мојата смена доаѓаше схиигуменот Мелхиседек. Тој продолжуваше со читање на Псалтирот со два часот по полноќ.

Отец Мелхиседек беше чудесен и таинствен подвижник. Освен на богослужбите, него не можеш да го видиш во манастирот. На братската трпеза тој доаѓаше само на празници. Но и на масата седеше, наведнувајќи ја главата под великосхимничката капа, и до ништо не се допираше.

Великата схима во Руската црква – тоа е највисок степен на одрекување од светот. Примајќи схимнички потстриг, монахот го остава сите дотогашни послушанија, освен молитвата. Нему, како и на монашкиот потстриг, повторно му го менуваат името. Епископите-схимници го напуштаат управувањето со епархијата, монасите-свештеници се ослободуваат од сите обврски, освен служењето Литургија и духовно раководење.

Отец Мелхиседек се појавуваше под сводовите на малиот и слабо осветлен Лазаревски храм, каде што го читаа Недремливиот Псалтир, секогаш пред манастирските камбани да означат дванаесет часот. Кај царските двери тој полека правеше три земни метании и чекаше, кога ќе стигнам јас. Давајќи ми благослов, тој со знак ме испраќаше, за да може да се моли сам.

Цела година тој не ми проговори ниту збор. Во древниот монашки Старечник се раскажува: „Тројца монаси имале обичај секој ден да одат кај авва Антониј Велики. Двајца од нив воделе со него душеспасителни разговори, а третиот секогаш молчел и за ништо не прашувал. По долго време авва Антониј го прашал него: ,Ете ти толку време доаѓаш и зошто ништо не прашуваш?‘ Монахот му одговорил: ,За мене, отче, доволно е да те гледам‘“. Во тоа време јас исто така сфатив, дека необична среќа имам што секоја ноќ можам да го гледам овој подвижник.

Но сепак еднаш собрав храброст и се осмелив да го нарушам вообичаениот ритуал. Кога отец Мелхиседек, како и обично, ме благослови кај царските двери, јас му поставив прашање, со кое многумина сакаа, но не се одлучуваат да му се обратат, веројатно сите послушници и млади монаси во манастирот.

Историјата се состои во следново: Отец Мелхиседек до примањето на великата схима служел во манастирот, како и сите свештеници, и го викале игумен Михаил. Тој бил искусен и трудољубив столар. Во храмовите и во ќелиите кај браќата до ден денес се чуваат кивоти, аналои, резбани рамки за икони, столови, шкафови и друг мебел, направен од негови раце. Се трудеше, на радост на манастирските власти, од рано утро до ноќта.

Еднаш му благословиле да изврши за обителта голема столарска работа. Неколку месеци се трудел, речиси неизлегувајќи од работилницата. Акога завршил, се почувствувал многу лошо, така што, како што раскажуваат очевидците, таму паднал и умрел. Не тревожните крици од сведоците на оваа несреќа притрчале неколку монаси, помеѓу кои бил и отец Јован (Крестјакин). Отец Михаил не давал никакви знаци на живот. Сите натажени се насобрале околу него. И одеднаш отец Јован рекол: „Не, тоа не е покојник. Тој уште ќе поживее!“

И почна да се моли. Неподвижно испружениот манастирски столар ги отворил очите и оживеал. Сите веднаш забележале дека тој од нешто бил потресен до длабочините на душата. Едвај доаѓајќи си на себе, отец Михаил почнал да ги моли, да го викнат тука намесникот. Кога конечно тој дошол, болниот со солзи почнал да го моли да го постриже во во велика схима.

Велат дека, откако го ислушал своеволното барање на својот монах, отецот намесник, во својствениот за него отрезнувачки манир, му рекол да болниот да се прави будала, туку поскоро да оздрави и да почне да работи – зашто не можел ни да умре туку-така. Но, како што гласи манастирското предание, следното утро намесникот сам, без била каква најава и во забележителна расеаност, се појавил во ќелијата на отец Михаил и му кажал, дека во најскоро време ќе изврши над него потстриг во велика схима. Ова не личело на обично однесување од страна на страшниот отец Гавриил, што на браќата оставило поголем впечаток, отколку воскреснувањето на умрениот. Низ манастирот се рашириле гласини, дека на намесникот ноќта му се јавил светиот покровител на Псково-печерскиот манастир, комушто во XVI век со свои раце му ја отсекол главата, и сурово му наредил на намесникот неодложно да ја исполни молбата на монахот кој се вратил од оној свет.

Повторувам, тоа е само манастирско предание. Но, во секој случај, наскоро над отецот Михаил бил извршен потстриг во схима, и оттогаш почна да се нарекува схиигумен Мелхиседек.

Отецот намесник му дал на схимникот многу ретко име во чест на древниот и најтаинствен библиски пророк. Поради која причина намесникот го нарекол со такво име, останува исто така голема загатка. Иако понатаму, самиот отец Гавриил ни на потстригот, ни во сите останати години ниту еднаш не успеа правилно да го изговори тоа старозаветно име. Колку и да се трудеше, но секогаш ужасно го грешеше. Притоа, затоа што грешеше, од тоа секогаш му се расипуваше расположението, и ние се плашевме да не паднеме под неговата жешка рака.

Во манастирот знаеја, дека во тие минути, кога отец Мелхиседек бил мртов, нему му се открило нешто, по што тој повторно воскреснал во живот како потполно изменет човек. На неколку свои блиски соподвижници и духовни чеда отец Мелхиседек им раскажувал, што тој преживеал тогаш. Но дури и реакциите на тоа раскажување беа крајно необични. И јас, и сите мои другари, секако, сакавме да ја дознаеме тајната од самиот отец Мелхиседек.

И ете во таа ноќ, отец Мелхиседек долго стоеше молчејќи кај царските двери со наведната глава. А јас сè повеќе замирав од страв, справедливо сметајќи дека дрско си дозволив нешто потполно недозволливо. Но на крајот схимникот со слаб од ретка употреба глас почна да зборува.

Тој ми раскажа, дека одеднаш се видел среде огромно зелено поле. Тој тргнал по тоа поле, но знаејќи каде, сè додека патот не му го препречил еден огромен ров. Таму, среде грутките и парчињата земја, тој видел многу црковни кивоти, аналои, украси за икони. Овде имало искршени маси, искршени столови, некакви шкафови. Загледувајќи се, монахот со ужас ги препознал предметите, направени од неговите раце. Треперејќи стоел над тие плодови од својот манастирски живот. И одеднаш почувствувал, дека покрај него има некој. Ги кренал очите и ја видел Мајката Божја. Таа исто со тага гледала на тие многугодишни трудови на монахот.

Потоа Таа проговорила:

„Ти си монах, ние го чекавме од тебе главното – покајание и молитва. А ти го принесе само ова…“

Видението исчезнало. Умрениот се нашол повторно во манастирот.

По сè што се случило отец Мелхиседек потполно се изменил. Главно дело во неговиот живот станало она, за што му зборувала Пресвета Богородица – покајанието и молитвата. Плодовите на сега веќе духовните негови трудови не задоцнија да се покажат во неговото најдлабоко смирение, плачот за своите гревови, искрена љубов кон сите, во потполно себеотфрлање и аскетски подвизи кои ги надминуваат сите човечки сили. А потоа и во забележаната од многумина прозорливост и дејствителна помош на луѓето.

мелхиседек3Гледајќи, како тој со совршена одделеност од светот се подвизуваше во невидливите и дедостижни за нас духовни битки, ние, послушниците, решивме да му се обраќаме само во најисклучителни ситуации. Освен тоа, од него малку и се боеја: во манастирот знаеја дека отец Мелхиседек е многу строг како духовник. И тој имаше право на тоа. Неговата безусловна искателност кон чистотата на душата на секој христијанин се хранеше од големата љубов кон луѓето, со големото знаење на законите на духовниот свет и сфаќањето, колку е непримирлива борбата со гревот, која е животна потреба за човекот.

Овој схимник живееше во свој, возвишен свет, каде што не се трпат компромиси. Но дури и кога отец Мелхиседек даваше одговори, тоа тие беа сосема необични и силни со некаква посебна, самобитна сила.

Еднаш во манастирот на мене паднаа лавина од незаслужени и сурови, како што ми се чинеше, искушенија. И тогаш јас решив да отидам по совет кај најсуровиот монах во обителта – схиигуменот Мелхиседек.

Како одговор на тропањето на вратата и кажаната молитва, на прагот од ќелијата излезе отец Мелхиседек. Тој беше во монашка мантија и епитрахил – јас го прекинав во извршувањето на схимничкото правило.

Јас му раскажав за своите неволји и неразрешливи проблеми. Отец Мелхиседек ислуша сè, неподвижно стоејќи пред мене, како и секогаш, наведнувајќи ја главата. А потоа ги крена очите кон мене и одеднаш горко заплака…

„Брате!“ – рече тој со неискажлива болка. „Зошто мене ме прашуваш? Јас и самиот загинувам!“

Старецот-схиигумен, тој велик, со свет живот подвижник и аскет, стоеше пред мене и плачеше од нелажна горчина, дека тој навистина е најлош и најгрешен човек на земјата! А јас со секој миг сè појасно и порадосно сфаќав, дека мноштвото мои проблеми, одеднаш се земени – не вредат веќе ништо. Уште повеќе што тие проблеми овде и потполно сетилно за мене неповратно излетуваа од душата. Немаше веќе потреба да се прашува било што или да се бара помош од старецот. Тоа направи за мене сè, што можеше. Јас со благодарност му се поклонив и заминав.

Сè на нашава земја е просто и сложено, малечките човечки проблеми и наоѓањето на великиот пат кон Бога, тајните на сегашниов и на идниот век – сè се разрешува само со загадочното, несфатливо прекрасно и моќно смирение. И дури и ако ние не ја сфаќаме неговата вистина и смисла, ако се покажуваме неспособни за тоа таинствено и сесилно смирение, тоа само смирени ни се приоткрива преку тие чудесни луѓе, кои можат да го сместат во себе.

Превод од руски јазик:

Свештеник Јани Мулев

Изворник:

Архимандрит Тихон (Шевкунов)


„Несвятые святые“, 2011.

 Преземено од: Ортодоксија и ортопраксија

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 506
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Методиј - МЕЃУ ПОКАЈАНИЕТО И ПРАВДАЊЕТО

Митрополит Методиј - МЕЃУ ПОКАЈАНИЕТО И ПРАВДАЊЕТО

Духовниот живот не се состои од некакво израмнување на нашите сметки со Бога. Зашто, она што е содржина на нашата побожност, не треба да го извршуваме затоа што тоа така...

Митрополит Струмички Наум:  На Крстот Твој се поклонуваме, Христе (21.03.2020)

Митрополит Струмички Наум: На Крстот Твој се поклонуваме, Христе (21.03.2020)

Деца, разните страдања, при градењето на личносниот однос со Бог, нема да нѐ одминат; ако не поради недоволниот подвиг, тогаш секако поради нашата грешност и суета. Бог најубаво, наместо нас,...

 о. Горан Стојчевски: ЛИТУРГИСКИ МИГ ВО СЕКОЈДНЕВНИОТ ПОДВИГ

о. Горан Стојчевски: ЛИТУРГИСКИ МИГ ВО СЕКОЈДНЕВНИОТ ПОДВИГ

За мене е подобра видливата убавина, отколку убавината изразена во зборови, претпочитам богатство, што е во рацете, отколку богатство вообразено на сон; сакам мудрост, која не сјае на зборови, а...

БEСEДА  за Oтeцoт и Синoт

БEСEДА за Oтeцoт и Синoт

 Физичкиoт свeт би бил сиoт вo тeмнина да нe e свeтлината oд Сoнцeтo. А духoвниoт и мoралниoт свeт, и сиoт чoвeчки живoт, би бил тeмнина, акo нe e свeтлината штo...

Фејсбук православие (07.03.2020)

Фејсбук православие (07.03.2020)

На пример, оној кој нема барем просветлување на умот не може јавно да се занимава со световни теми, а никако, пак, со сложени теолошки теми. Световни теми се: политика, туѓи...

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (7)

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (7)

 Христос рекол: “Кога ќе пријде Синот Човечки во славата своја и сите свети ангели со него, тогаш ќе седне на престолот на славата Своја, и ќе се соберат пред Него...

БEСEДА за расудувањe пo тeлoтo и пo духoт

БEСEДА за расудувањe пo тeлoтo и пo духoт

Така им рeкoл Сeзнајниoт Гoспoд на Eврeитe: “Виe судитe пo тeлo”, бидeјќи тиe фатилe вo прeљуба eдна жeна и сакалe да ја камeнуваат заради тeлeсниoт грeв. Нo Гoспoд ја сoглeдал...

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

Прот. Александар Шмеман: ПРИКАЗНАТА ЗА СТРАШНИОТ СУД- НЕДЕЛНИ БЕСЕДИ (8)

За големото мнозинство на верни луѓе Великиот Пост - тоа, пред се, е кратката молитва, позната под името молитва на Ефрем Сирин, еден од источните христијански учители од ИВ век...

« »