логоFacebookTwitterYouTubeeMail

Klupa.D.jpg


„Нејаваниот коњ станува тврдоглав, а синот препуштен на сопствената волја, станува дрзок“(Сир.30.8)

Денеска дојде до мешање на поимите смелост, независност и слобода на изразувањето на волјата со дрскост, безобзирност и бесрамност.
За многумина старомодно е воопшто да се зборува за моралот, совеста и честа. Скромноста се смета безмалку за физичка слабост, кротоста се смета за морална настраност, а срамежливоста како болна состојба која треба да се лекува. Вкоренетата претстава за тоа дека нашето време бара силни, одлучни, безобзирни и нечувствителни луѓе го условува и воспитанието на децата. И така гледаме како малото дете, нималку не се стеснува пред возрасните, се однесува бесно, не реагира на опомените. Почитта кон постарите денеска стана ретка појава. Практично отсуствува природната субординација по возраста, а на послушност принудува единствено стравот пред силата. Младите луѓе се залагаат на сите можни начини да ги напумпаат своите мускули за да со тоа ја потврдат својата независност и да живеат како што ќе им се посака. Во многу семејства неправилното воспитание доведува до тоа да малите деца стануваат идоли во семејството, ним им се поклонуваат, се трудат да ги исполнат нивните хирови; непослушноста на децата некогаш се спојува со неоправдани епизоди на суровост од страна на возрасните, меѓутоа далеку почесто физичкиот казни воопшто не се употребуваат.
Светите Отци се изјасниле против слободното поведение кое го нарекле дрскост. „Нема страст која е посвирепа од дрскоста: таа е родителка на сите страсти“ – пишувал древниот подвижник од четвртиот век, ава Агатон. „Мајка на сите страсти“, ја нарекол дрскоста и ава Доротеј од 6-7 век. Свети Игнатиј Брјанчанинов исто така јасно се изјаснил по овој повод:„ За сите е очигледно и сфатливо дека слободното поведение лесно и често преоѓа во најголема дрскост, станува причина на караниците, гневот, злопамтењето итн.“(19 век).
И навистина, разбирајќи ја слободата како можност дека се е дозволено, современите поколенија покажуваат чудовиштна изопаченост која во толкав размер е невидена во историјата на развојот на човештвото. Падот на карактерноста здби карактер на светска епидемија која победоносно се шири по сите земји и континенти.
Постои и друга крајност: претерана строгост на карактерот која понекогаш доаѓа до апсурд и се граничи со суровост и фанатизам. Тоа е исто така своевидно ропство, чии јарем на себе го доживеале многу поколенија во одредени историски етапи. И не вреди денеска да ги идеализираме средновековните европски обичаи или да се повикуваме на враќање на преживеаните облици кои по својата суштина не биле хумани кон човекот.
Посебна приказна е кога се работи за женската дрскост. Бидејќи обидот да се уништи секоја разлика во животот и делувањето меѓу машкото и женското не само што е апсурдна, туку е и противприродна, бидејќи жената Бог ја создал токму како помошничка на мажот (Бит. 2,18).
Женската тепачка е многу многу поодвратна од онаа меѓу мажите. А грубоста од страна на жената и пцовките се доживуваат погнасно отколку оние на мажот, иако овие постапки не можат да се оправдаат од било кои причини.
Поправањето на порочноста е можно само тогаш кога ќе станеме свесни за тоа. Се случува човекот да проживее многу години не сметајќи ги своите постапки за грди. Одеднаш, како да се разбудил од гревовен сон, се изненадува и згрозува, му се открила вистинската состојба на нештата. Ваквото освестување често доведува до покајание и желба да се почне нов поинаков живот, лишен од пороците и секоја гнасотија. Токму така и треба да живеат Христијаните кои на највисок степен го издигнале чинот на испитување на совеста која ги одржува сите страни на човековиот живот. После сознавањето на порокот и покајанието, потребна е цврста желба за неговото исправање:„ Стекни цврстина и таа од тебе ќе ја одалечи слободата во однесувањето кон ближниот која е причина за секое зло“. (Варсануфиј Велики и неговиот ученик Јован од 6 век).
„ Без најголемиот надзор над себе неможно е да се успее ниту во една добродетел“- пишувал св. Игнатиј Брјанчанинов. Само непристрасниот и грижлив надзор без самоправдување го условува постепенето ослободување од несаканите навики, пороците и недостатоците. Паралелно со тоа, ваквиот внатрешен подвиг е исклучително сложен и долготраен и ретко успева вон Христа. Така, на пример, Лав Толјстој од младоста системски водел дневник во кој вклучил и непристрасна анализа и самонабљудување, многу работел на своите недостатоци, но не успеал да се ослободи од најглавните: гордоста и суетата.( Иако бил свесен за нив, и се трудел да се поедностави себе, да биде близок на простиот народ, природата, татковината итн. Освен тоа, се обидувал да го промени и Светото Писмо, мисионерски да поучува како треба да се живее, создал во суштина антихристијанско учење, а истовремено, во своите најдлабоки дела, можеби несвесно останал православен. Пред се мислиме на книжевното ремек дело како што е „ Војна и мир“, и „Ана Карењина“).
За да се избавиме од дрскоста, неопходно е да тежнееме кон состојби кои се спротивни на гревовните. Во прв ред се работи за смирението и кротоста како темели на христијанскиот карактер. Тие водат во напредок во добродетелите и искоренување на внатрешната несовршеност.
Во рускиот јазик постои збор кој е сличен на овој по звучност, но кој има сосем друга смисла: „смелост“. Во суштина, да се направи нешто смело, значи да се биде одлучен, но и праведен. Така Апостолите смело го благовестеле Словото Божјо, патувајќи низ разни земји. Исто така смело треба да се брани правдата, витината, да се бориме против лагата, злото и насилството.
Ава Доротеј за дрскоста
„Дрскоста е разнолика: може да се биде дрзок и со збор и со движење и со поглед. Од дрскоста некои паѓаат во празнословие, зборуваат световно, се однесуваат смешно и другите ги потикнуваат на непристојно смеење. Дрскоста е и тоа, кога некој го допира другиот без потреба, ги подава рацето кон некој кој се смее, го турка, му одзема нешто од раце, некого бесрамно набљудува. Сетоа тоа ја чини дрскоста. Затоа нема ништо поштетно од дрскоста, затоа што таа е мајка на сите страсти...“
Преподобен Варсануфиј и неговиот ученик Јован
„Постојат два вида на слободно поведение: едното потекнува од бесрамноста и е корен на сите зла, а другото потекнува од веселоста; но и ова второво не е сосем корисно... И во смеењето не треба да се дава себе си  слобода, туку да се контролираат помислите како би на најдобар начин го избегнеме тоа смеење“.

Подготви: дипл. теолог Александар Ивановски
(извадок од книгата „Терапија на душата според Светите Отци)

Друго:

 

 



Видео содржини

Поуки од Светите Отци

dobrotoljubie

Духовност

Февруари 23, 2020
ih3387

Свети свештеномаченик Харалампиј

Секој човек со своето раѓање добива лично име по кое го препознаваат во текот на целиот живот. Името е наша сопствена карактеристика, но малкумина го знаат вистинското потекло на своето име и неговото вистинско значење. Секое православно име има своја суштина…
Јануари 29, 2020
3.angeli.so.truba

Живот во служба на Бога и на луѓето

Неговите слова зрачат со силна нагласеност на светиклиментовиот образец и претставуваат целосно легитимирање на македонското црковно и духовно наследство. Дедо Стефан е ревносен борец за македонскиот јазик што неизмерно го сака и постојано го збогатува. Еве…

Почитување на Пресветата Мајка Божја

7.Vselenski.sobor
Таа е заштитничка и покров на христијанскиот род. Како Мајка на Синот Божји, таа има…

Митрополит Струмички Наум: ВОВЕДЕНСКИ РАЗМИСЛУВАЊА

Дек 05, 2019 Беседи 714
7.Vselenski.sobor
Премногу размислуваме во категоријата Бог – човек, наместо во категоријата личносни…

Свети Антониј Велики: Кој е ѓаволот и кога напаѓа...?

А кога ќе се всели Божјиот Дух, Он ги успокојува, им дава да го вкусуваат спокојот во…

Беседи

Митрополит Евроски Пимен (03.07.2020)

Митрополит Евроски Пимен (03.07.2020)

Да си споменеме за да поверуваме во она дека сė што е соединето со Бога е спасено, та освестеното да го примениме во нашите животи. Да престанеме да ги распнуваме...

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Митрополит Струмички Наум: Кажи само збор (04.07.2020 )

Исто така, извршен e и Литургискиот (Евхаристиски) збор, и тој е збор во сила; извор на слово во сила, кое повторно и повторно го обновува светот; затоа што Христос е...

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥  (03.07.2020)

О. Жарко Ѓорѓиевски ✥Беседа за св. Наум Охридски✥ (03.07.2020)

Свети Наум бил мудар учител, единствен раководител на монасите, решителен подвижник, чудотворен молитвеник и духовник. Тој постојано работел на преводи на светото Писмо и другите богослужбени книги од грчки на...

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Слово за фарисеите (03.07.2020)

Кој им е проблемот на фарисеите, тогашни, денешни и на сите времиња? Тоа што постојано бараат грешка; но не баш кај секој, туку посебно кај оној на кого се фиксирани....

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

Митрополит Струмички Наум: Како да ја достигнеме молитвата на срцето (01.07.2020)

И најважно од сѐ е – на секое зло да враќаме со добро, со љубов. За да ни биде дозволено да ја кажуваме оваа молитва треба и во мислите и...

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

О.Методиј Митановски: Беседа за 3-та недела по Педесетница

Важно е да напомнеме дека и покрај големите и епохални откритија на науката, животот на денешните луѓе не ѐ подобар. Напаротив создаден ѐ кај луѓето страв и немир, наместо радост...

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Кој се гневи, без причина, на братот свој (27.06.2020)

И така, не оди да се причестуваш со Светите Тајни Христови ако не си побарал прошка од братот свој, ако не си му одговорил со љубов или ако не си...

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: Умно-срдечната молитва – критериум за вистинско мачеништво (24.06.2020)

Наравоучение: православната психотерапија прави разлика меѓу искушенија што ни се случуваат затоа што душевно оздравуваме (очистување на срцето од страстите) или сме доволно здрави (просветлување на умот), од искушенија што...

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

Митрополит Струмички Наум: АНТИНОМИЧНОСТ (20.06.2020)

 Антиномично е и кога просторно и временски ограничениот човек станува благодатно секаде присутен, и во време и во простор. Антиномична е и ситуацијата кога обичен човек стекнува таква слобода пред...

« »