логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 



Публикуваниот текст е одговор на прашање упатено кон отец Николај Лудовикос, односно проблемот со којшто се среќаваат родителите и наставниците, со постојаното седење на децата пред компјутер.

Мислам дека е важно тоа што ќе поставиме на местото од она што ќе го одземеме. Една љубов секогаш се победува со друга љубов. Прашањето е не да му одземеш на детето едно или друго, туку што ќе поставиш на неговото место. Односно какви критериуми ќе создадеш во него. Затоа воспитанието започнува од рана возраст, детето треба да се научи да има високи критериуми – естетски и духовни. Ако го предадеш детето уште од мало на телевизијата, таа ќе го смачка. Телевизијата, којашто работи со најгрубите инстинкти на човекот, го ужасува и го смачкува преку агресија, или пак обратно, создава привидна среќа, дека не си во опасност: „Види, него го убиваат, а ти си на безбедно“; „види, можеш да го имитираш оној којшто убива во тој момент, а ти да си на сигурно, без да си во опасност!“ А кога ќе се презасити од агресијата, телевизијата го фрла кон сексуалните сцени. Од едното те префрлува во другото, а на паузите те опсипува со консуматорски предлози. Консумеризмот е еден вид мистицизам. Телевизијата го префрлува детето – од агресивност кон сексуални сцени, а после сето тоа кон потрошувачкото сознание и обратно. Тоа може да го уништи внатрешниот свет на секој човек, уште пред да навршил 15 години. Така што не е нужна туѓа помош, детето на 15 години веќе како да подивело, без да го посака тоа. Ако не му предложиме други нешта коишто ќе го заинтригираат и други принципи, ако не го научиме да црпи благодат, да има други критериуми, да навлезе во други процеси… да плачеме за дедето кога тоа е веќе на 20 и на 30 години, е доцна… Ви спомнав дека предавам на Универзитет, не сум монах, женет сум и имам деца. Го доживувам ова како личен проблем. Гледам 18-20-годишни млади луѓе, коишто изгледаат како нешто страшно да им се случило. Постојано се пред компјутерот, стојат како хипнотизирани пред него со часови, и за време на паузите, кога не се пред компјутерот, повторно се на клавијатурата (на мобилниот телефони). Ваков начин на живот, во неговата крајна форма, изискува интервенција од психијатар или психотерапевт; ова е еден вид на психичко заболување; навика, којашто го заменила реалниот свет на детето со дигиталниот, виртуелен свет. Тоа го живее својот живот преку компјутерот и не може да си претстави дека постои друга димензија, надвор од тие устројства; убедено е дека со нивна помош може да ги реши сите проблеми. Тоа е неговата молитва, размисла, фантазија… сето тоа, соединето во едно – само со притискање на неколку копчиња. Современиот млад човек дури не ни чувствува потреба да ја освои својата соученичка или состудентка, штом може да ја добие најубавата девојка со едно притискање на копче, и тоа за долго. Завршено е и со љубовта, младите не се вљубуваат помеѓу себе, како што се вљубуваа некогаш, пред 30-40 години, кога имаше одредена дистанца.

Прашањето е каде ќе заврши сето тоа. Се жалиме дека денешните деца имаат проблем со концентрацијата, дека имаат лоши резултати на испитите, дека изгледаат расеани. Но тоа не може да се исцели одеднаш на 22 или 25-годишна возраст, треба да започне од порано, детето да се научи на тоа за коешто говори Свети Апостол Павле: Но ништо не сакам да завладее над мене (1 Кор. 6,12), т.е. да не дозволам никој и ништо да владее со мене. Тоа дека технологијата ми служи, не значи ништо повеќе од тоа дека технологијата ми потпомага во животот, а не дека таа е мојот живот. Децата треба да се научат на тоа. Затоа и кога родителите бараат мислење од мене им велам: „Не му купувај телефон кога е уште на 5 години. Нека се потруди и нека почека малку, без разлика дали неговите врсници имаат!“; „Не му купувај компјутер само што ќе ја извади цуцлата од уста, затоа што тоа дете сѐ уште нема изградено критериуми и на интернетот нема да ги пребарува делата на Платон или на Свети Максим Исповедник, туку ќе прибегне кон други нешта, коишто се поблиски до паднатата природа на човекот“. Не е ли толку просто и јасно?

Треба да им создадеме критериуми на децата. Но сепак, за да ги создадеме треба и ние самите да ги имаме. Ако ги немаме, ако и ние сме збркани, ќе си добиеме, како во онаа приказната, дека кога слепец води слеп и двајцата ќе паднат во јама. Затоа, ќе си дозволам да кажам, големиот проблем денес не се децата, а учителите – меѓу нив има луѓе кои се наоѓаат во трагична духовна безизлезност, ја предаваат таа безизлезност на часот и така уништуваат души. Особено во основното училиште. Во гимназијата детето е веќе расипано, нема како да го расипеш повеќе; најмногу што можеш е да се обидеш да му помогнеш, да се обидеш некако да го спасиш, но во секој случај, штетата е веќе направена. Едно дете коешто е поткрепено од мало, можеш подоцна да му помогнеш, вели старец Пајсиј. Но кога е расипано од мало, тоа нема претстава за тоа какви треба да бидат нештата… Денес говориме имено за такви случаи. Кон учителите се вбројуваат и родителите, кои единственото што го сакаат е да печалат пари; сега ги загубија и парите, но не знам дали се изгуби и тој менталитет. И кутрите деца растат самотни. Создаваме поколенија на изоставени деца, коишто кога ги преземаат нештата во свои раце, ќе нѐ изедат и нас, ќе се изедат и помеѓу себе.

Но, пред сѐ, зад сета таа власт на технологијата стои големото прашање: Зошто? Прашањето за смислата. Ако тоа прашање се изгуби од вид, секое постигнување на човекот се претворува во самоцел, во блато во кое тонеш. На тоа прашање за смислата, може да одговори, пред сѐ, Црквата, верата во Бога, фактот на Христовото Воплотување. И тогаш, кога го имаме тој одговор пред себе, можеме да се ползуваме од технологиите, колку што ние ќе процениме за добро, а не колку што ни налагаат. Треба да им ги предаваме тие принципи на децата на еден убав и нежен начин, затоа што ние самите ги имаме, а не да говориме лаги пред нив, во кои ниту веруваме, ниту ги живееме. Само така детето постепено се убедува, затоа што е човек и образ Божји. И ако не се убеди сега, ќе се убеди не за долго и самото ќе побара нешто повеќе. Современите поколенија се поколенија коишто ќе се срушат, ќе понесат големи штети и оние од нив што ќе се исцелат, со голема агонија ќе бараат да најдат нешто повеќе од сето тоа. И треба да сме подготвени да ги научиме, што значи дека самите ние треба да сме напреднале во тие принципи. Проблемот не е национален, туку на целиот западен свет. И во Англија е истото, и во САД; луѓето не знаат како да постапуваат со децата – на 15 години детето како да „отпатувало“ во друг свет, не знае ниту каде е, ниту може да те најде, ниту пак, ти да го најдеш. Но детето не е виновно, ти си му ги предал тие сили. И после сѐ, тоа оди да врши сешто, дури и да убива.

Видете, Светиот Дух не е во интернетот. Ако Светиот Дух беше во интернетот – добро, но не е таму. И ако е таму, Тој е во некој мал агол, но во меѓувреме, сурфајќи, детето открило секакви нешта, за кои нема сили да ги одбегне, затоа што нема критериуми да го стори тоа. Имено за тоа се потребни усилбите од наша страна. Не постои самостоен начин. И ако му кажеш на младиот човек: „Ти го забранувам интернетот!“, тој ќе отиде во интернет-кафето…

Протопрезвитер Николај Лудовикос

Извор: pravoslavie.bg

Извор: Бигорски манастир

Друго:

 

 

 



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

Ное 25, 2018 Полезно и Потребно 1089
КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1653
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 1089
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Мојсеј влегол во тој облак и му било дозволено да разговара со Бога како пријател со пријател; му било дозволено да види како Бог поминува покрај него, сè уште без...

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

„Според православната црковна антропологија на Светите Отци, суштината на умот се наоѓа во срцето како духовен центар на човекот, а енергијата на умот преку  сетилата се расејува по светот. Насочувањето...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Ние можеме да се молиме за здравје и за сè друго што нам ни се чини дека е добро да бараме, но не смееме да очекуваме дека ако одиш во...

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Сите сме жртви на суетата, помалку или повеќе. Забораваме дека гревот што го „препознаваме“ кај нашиот ближен, според Светите Отци, постои и во нас или е најчесто само наша проекција....

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН  и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Просто, сме станале верна копија на старозаветните Црква, храм и свештенство – во нивната изобличеност, со слични рестриктивни правила кон обичниот верник (сепак носител на царското свештенство) и со ист...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Имаме можност да бидеме маченици Христови – во секоја минута, во секоја секунда од нашиот живот. Мачеништво е да се избориш со една лоша помисла, со помисла на завист, со...

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Оваа состојба на демоноопседнатост не е некаков мит или обична приказна, или пак, средство за заплашување. Не, таа е реалност и постои. Колку и да се обидуваат некои да ја...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски

Викарен Епископ Јаков Стобиски

Не плашете се да страдате, оти човекот што се плаши да страда и да се жртвува никогаш нема да му објави војна на ѓаволот и на гревот, нема никогаш да...

« »