логоFacebookTwitterYouTubeeMail

 

Секој ден – Мамонден

 


Несомнено, поконзервативните меѓу нас би можеле да се соблазнат кога уште во почетокот ќе прочитаат дека моево пасхално размислување ќе им го посветам на парите. На таквите однапред им се извинувам што наместо да пишувам за возвишеноста на смртта и воскресението на Спасителот и за онтолошките импликации на истото ќе пишувам за една толку секојдневна и „реална“ тема како оваа. Секако, тоа не го правам без причина: За мене Велигден е празник на реалноста во најпотполната смисла на зборот, кој е онолку релевантен за мене како христијанин колку што е неразделен од секојдневието. Со други зборови, доколку „секој ден не е Велигден“, туку само еден ден во годината, своевиден ексцес во мирниот тек на деновите од годината – тогаш јас категорично одбивам да празнувам еден таков „празник“. Се додека секој ден од мојот живот без остаток не стане Велигден, жива икона на Христовата смрт и Воскресение, се дотогаш празнувањето на денешниот празник е лишено од било каква посериозна богословска и философска смисла.

Но, кој е тогаш „празникот на реалноста и на секојдневието“ денес, кој е стварниот „велигден“ на мнозината кои решиле еднаш во годината да се „продуховат“ со тоа што ќе се соберат пред некој православен храм и „ќе се кршат со вапцани јајца“? Уште подиректно: Кој е празникот на бесмртноста, на смислата, на добрината, на убавината денес? Одговорот ќе го најдеме на секој чекор околу нас, на секој агол, на секој билборд, во секое списание, во секој дуќан и мол; на работното место и надвор од него, во домот, на екранот, во односите со оние кои ги сакаме и со оние кои не ги сакаме, во јавниот и во приватниот живот, во задоволствата и во болките, во здравјето и во болеста, во мирот и во војната, во животот и во смртта. Тоа е празникот посветен на безнадежно љубоморното божество кое од своите поклоници бара потполна посветеност, кое во безобразно антихристовски манир повела сите до еден „самите себеси и севкупните свои животи нему му ги предадат“ како би му служеле секогаш и во сѐ без исклучок. Тоа е божество без лице, без душа, без тело – непостоечко божество кое како црна дупка голта во себе сѐ постоечко: нашиот труд, нашите денови, нашите љубови, нашите соништа, нашето секојдневие, нашата реалност. Божетвото има древно име: Мамон, или бог на парите.

Овие редови ги пишувам живеејќи во град, во кој на ден Велигден има долги колони на касите во „Рамстор“; во земја во која не е забрането продавниците и супермаркетите да работат во недела (што, патем, во „секуларна“ Германија е незамисливо); во која на истиот тој ден градежните работници и понатаму висат на нивните скелиња, независно од тоа дали тие се поставени пред некоја приватна зграда, новоизграден музеј, или храм. Потполно се заборава дека почитта кон светото е истовремено и почит кон личноста на работникот, на оној кој чесно работи од понеделник до петок и кој има од Бога дадено право на семеен живот, на сон и на 1-2 дена одмор. Ги уверувам на време поупатените: Ова не е задоцнета православна рецепција на јужноамериканската „теологија на ослободувањето“, неславниот обид на група римокатолички богослови да создадат амалгам на христијанството и марксизмот. За моево согледување марксизмот е ирелевантен, пред се поради априорното отфрлање на онтологијата во својот метод. Наспроти тоа, тврдам дека денес сме сведоци на експанзијата на една онтологија на профитот, чие постоење има многу подлабока позадина од она што Маркс некогаш го дијагностицирал како проблем. Затекнати сме во една состојба на безостаточно условување на севкупната наша стварност од профитот, состојба чија природа е изразито религиска.

„Мерка на се“ станале парите: Успешен е оној кој има пари, неуспешен е оној кој ги нема; доблесен е оној кој секогаш се стреми кон повисок профит, за осуда е оној кој се задоволува со она што го има. Трогателен е еретичкиот буквализам со кој евангелската парабола за талантите може да се инструментализира во распространувањето на новата аксиологија на профитот. Тука не останува место за сиромашниот поет, за генијалниот уметник, за вистинољубивиот философ, за богољубивиот богослов, за интровертниот математичар, за лудиот пронаоѓач – кои „пропуштаат“ да го умножат својот труд, кои се задоволуваат со толку малку и кои не допуштаат било кој да заработува преку нив: ниту влегуваат во „блаженството“, ниту допуштаат некој друг да влезе.

Како и во секоја религија, и тука сите дејствија на личноста треба да бидат осмислени од божеството на кое тие му се принесуваат. Доколку нашата работа нема оправдание во профитот, доколку таа не „носи пари“ – тогаш таа е лишена од смислата! Станувајќи критериум на етиката, одредувајќи што е добро, а што лошо, профитот се наметнува и како критериум кој се дрзнува да ја одреди и смислата на човечкиот живот и неговата крајна цел. Доколку една работа не носи профит – таа работа не вреди ни да се работи; доколку еден човек не остварува профит, или не придонесува за остварување на профит во општеството – тогаш која е смислата на постоењето на тој човек? Се чини дека античката философска маскима: „Непреиспитаниот живот не вреди да се живее“ почнува полека но неповратно да преминува во: „Животот без профит не вреди да се живее“.

 

Извор: Православен пат

Друго:

Божествена Литургија во манастирот Успение на Пресвета Богородица

с.Матка- манастир  Успение на Пресвета Богородица на празникот на свети Георгиј Исповедник

 

 

 

 

 

 

 Преминпортал (к.т.)

 



Поуки од Светите Отци

krusevoexport

Духовност

Јули 01, 2019

„Осаменоста не е во тоа што сме сами, туку во тоа дека не постои ништо по кое копнееме.“

Јас сум академски сликар и наивен писател. Учев да бидам сликар, но писател – не. Впрочем, каде се учи за тоа? На пример, Толстој по занимање бил гроф, Чехов - лекар, Сент Егзипери, авијатичар – а да не го споменеме Чарлс Буковски, кој бил поштар“.
Мај 28, 2019

Свети Леонтиј Струмички, патријарх Ерусалимски

Живеејќи во покаен плач и солзи се издвојуваше по особеното почитување и љубов кон нашиот Господ и Неговата Пресвета Мајка. Иако сè уште млад, Преподобниот презема на себе еден тежок подвиг: одеше по улиците на царскиот град правејќи се дека не е со здрав ум,…

Акатист кон свети Нектариј Егински

Ное 25, 2018 Полезно и Потребно 1109
КОНДАК 12Трудејќи се, си ја умножил благодатта дадена од Бога, рабу Божји, добар и верен…

Житие на преподобна Параскева – Петка (Епиватска или Трновска)

Окт 30, 2018 Житија 1671
Света и преблажена маченичко Христова Параскево, убавино на девственичките, пофалбо на…

Светскиот првак Адам Ондра во посета на Бигорскиот и Рајчичкиот манастир

Окт 28, 2018 Настани 1102
Деновиве нашите две свештени Обители, Бигорски и Рајчица, ги посети во светски рамки…

Беседи

БEСEДА за Христoвoтo мирoтвoрствo

БEСEДА за Христoвoтo мирoтвoрствo

Да, и пoкрај тoа штo сè уштe има вoјни. Глeдај, вoјнитe пoмeѓу христијанскитe нарoди нe сe истo штo и вoјнитe пoмeѓу нeзнабoжцитe. Нeзнабoжцитe вoјувалe сo гoрдoст, христијанитe вoјуваат сo срам....

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Антониј, Митрополит Сурошки: Преображение

Мојсеј влегол во тој облак и му било дозволено да разговара со Бога како пријател со пријател; му било дозволено да види како Бог поминува покрај него, сè уште без...

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

Митрополит Струмички Наум: Преображение, наше (18.08.2016)

„Според православната црковна антропологија на Светите Отци, суштината на умот се наоѓа во срцето како духовен центар на човекот, а енергијата на умот преку  сетилата се расејува по светот. Насочувањето...

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Свети Лука (Војно- Јасеницки): СЛОВО ЗА УСПЕНИЕТО НА ПРЕСВЕТА БОГОРОДИЦА

Многу е важно правилно да разбереме и да ги запомниме зборовите на тропарот на великиот празник на Успението на Пресвета Богородица: „... По Успението не си го оставила светот, Богородице...’’.Нејзината...

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Викарен Епископ Јаков Стобиски: Нашето одење во црква

Ние можеме да се молиме за здравје и за сè друго што нам ни се чини дека е добро да бараме, но не смееме да очекуваме дека ако одиш во...

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Митрополит Струмички Наум: ВО СТИЛОТ НА СВЕТИОТ ПРОРОК ИЛИЈА

Сите сме жртви на суетата, помалку или повеќе. Забораваме дека гревот што го „препознаваме“ кај нашиот ближен, според Светите Отци, постои и во нас или е најчесто само наша проекција....

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН  и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Митрополит Струмички Наум: „ВНАТРЕШЕН и НАДВОРЕШЕН АВТОРИТЕТ“

Просто, сме станале верна копија на старозаветните Црква, храм и свештенство – во нивната изобличеност, со слични рестриктивни правила кон обичниот верник (сепак носител на царското свештенство) и со ист...

 Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Викарен Епископ Јаков Стобиски: За маченички етос

Имаме можност да бидеме маченици Христови – во секоја минута, во секоја секунда од нашиот живот. Мачеништво е да се избориш со една лоша помисла, со помисла на завист, со...

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Архимандрит Партениј Бигорски: Острастеноста – пат кон демоноопседнатост

Оваа состојба на демоноопседнатост не е некаков мит или обична приказна, или пак, средство за заплашување. Не, таа е реалност и постои. Колку и да се обидуваат некои да ја...

« »